سامانه چندعامله

یک سامانهٔ چندعامله (به انگلیسی: Multi-agent system)‏، سامانه‌ای است که از چندین عامل هوشمند تعاملی تشکیل شده باشد. از سامانه‌های چندعامله می‌توان برای حل مسئله‌هایی استفاده کرد که حل آن برای یک عامل منفرد یا یک سامانهٔ یکپارچه مشکل یا غیرممکن است. هوشمندی می‌تواند شامل رویکردهای جستجو، یافتن و پردازش روش‌مند، کاربردی، رویه‌ای، یا الگوریتمی باشد.

موضوع‌هایی که تحقیق سامانه‌های چندعامله در آن‌ها می‌تواند رویکرد مناسبی ارائه کند شامل مبادلات برخط، پاسخدهی به فجایع و مدل‌سازی ساختارهای اجتماعی است.

سامانه‌های چندعامله روش‌های نوینی برای حل مسایل محاسباتی و پیاده‌سازی پروژه‌های نرم‌افزاری رایانه‌ای ارائه می‌دهند. از آنجا که در این گونه سامانه‌ها مجموعه‌ای متشکّل از چندین عامل سیستم را به وجود می‌آورد، دست‌یابی و نیل به اهدافی امکان پذیر می‌گردد که به وسیله سیستم‌های تک عامله میسّر نیست.

مزایا

1. این سیستم در اکثر شرایط کار می‌کند. به این معنا که چون مغز متفکر واحد ندارد و تصمیم‌گیری توزیع‌شده است، چنانچه حتی بخشی از سیستم نیز از کار بیافتد باز هم سیستم به کار خود ادامه می‌دهد.
2. این سیستم برای محیط‌هایی با مقیاس وسیع (Large Scale) و محیط‌های ناشناخته (Unknown) نیز گزینهٔ مناسبی نسبت به سیستم‌های تک عامله به شمار میآید. زیرا محیط سریع‌تر و بهتر پویش می‌شود.
3. این سیستم به راحتی موازی می‌شود و پردازش موازی را آسان می‌کند.
4. این سیستم قابلیت تزاید در خود دارد بدین معنا که ۱+۱ = ۳. به طور مثال ما میزی را که ۱۱۰ نیوتن نیرو برای بلند کردن لازم دارد با چهار نفر که هر کدام ۲۵ نیوتن نیرو می‌گذارند بلند می‌کنیم.
5. هزینه‌ها در این سیستم پایین می‌آید. نیازی نیست تا با صرف هزینهٔ کلان امکان پردازش سنگینی برای یک عامل فراهم کنیم. بلکه می‌شود چندین عامل با قدرت پردازشی کمتر همان کار را حتی سریع‌تر انجام دهند.

معایب

البته این سیستم معایبی هم دارد که استفاده از آن را محدود می‌کند. مهم‌ترین آنها کندی اندک در کار است (به طور کلی).به هر حال می‌توان بر حسب مورد نیاز، از این سیستم استفاده کرد.

روبوکاپ

دکتر پیتر استون یک پژوهشگر آمریکایی در دهه ۹۰ در پایان نامه دکترای خود این مساله را عنوان کرد که فوتبال زمینه تحقیقاتی بسیار مناسبی برای سامانه‌های چند عامله است. این مساله در طی چند سال موجب پدید آمدن مسابفات بین‌المللی و موفق روبوکاپ شد که در آن تیم‌های دانشجویی و حتی دانش آموزی بسیاری از سراسر جهان با طراحی و شبیه سازی روبوت‌های فوتبالیست با هم رقابت می‌کنند. این مسابقات از سال ۹۷ همه ساله در یکی از کشورهای جهان، توسط فدراسیون جهانی روبوکاپ برگزار می‌گردد . البته لازم به ذکر است که مسابقات کوچک‌تری نیز همه ساله در سطح کوچک‌تری به صورت آزاد برگزار می‌گردند مانند Iran open , German open , US open, German open و ... . این زمینه تحقیقاتی در دانشگاه‌های ایران و حتی برخی دبیرستان‌های خاص طرفداران بسیاری دارد و معمولاً تیم‌های ایرانی رتبه‌های شایسته ای در این مسابقات کسب می‌کنند.

منابع

• Multi-agent system، مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، برداشت‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۲.