سامانه اطلاعات مکانی
 |
پیشنهاد شدهاست که این مقاله یا بخش با سامانه اطلاعات جغرافیایی ادغام گردد (بحث). |
سامانهٔ اطلاعات مکانی یا سیستم اطلاعات جغرافیایی (Geographic Information Systems) یا GIS یک سیستم کامپیوتری برای مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات مکانی بوده که قابلیت جمعآوری، ذخیره، تجزیه و تحلیل و نمایش اطلاعات جغرافیایی (مکانی) را دارد.[۱]
هدف نهایی یک سیستم اطلاعات جغرافیایی، پشتیبانی جهت تصمیمگیریهای پایهگذاریشده بر اساس دادههای مکانی میباشد و عملکرد اساسی آن بدست آوردن اطلاعاتی است که از ترکیب لایههای متفاوت دادهها با روشهای مختلف و با دیدگاههای گوناگون بدست میآیند.[۲]
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
برای اولین بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ در آمریکا کار بر روی اولین سیستم اطلاعات جغرافیایی آغاز شد. در این سیستمها عکسهای هوایی، اطلاعات کشاورزی، جنگلداری، خاک، زمین شناسی و نقشههای مربوطه مورد استفاده قرار گرفتند.[۱]
اولین جی آی اس، جی آی اس ملی کانادا است که در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ به وجود آمد و تاکنون مورد استفادهاست. در ایران، اولین مرکزی که به طور رسمی استفاده از این سامانه را در کشور آغاز کرد، سازمان نقشهبرداری کشور بود که در سال ۱۳۶۹ براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، عهدهدار طرح بهکارگیری این سامانه شد.[۳]
[ویرایش] نام
در یک سیستم اطلاعات جغرافیایی:
- واژه جغرافیایی (Geographic) عبارت است از موقعیت موضوعهای داده ها، برحسب مختصات جغرافیایی.
- واژه (Information) یا اطلاعات نشان میدهد که دادهها در GIS برای ارائه دانستههای مفید، نه تنها به صورت نقشهها و تصاویر رنگی بلکه بصورت گرافیکهای آماری، جداول و پاسخهای نمایشی متنوعی به منظور جستجوهای عملی سازماندهی میشوند.
- واژه (System) یا سیستم نیز نشان دهنده این است که GIS از چندین قسمت متصل و وابسته به یکدیگر برای کارکردهای گوناگون، ساخته شده است.[۱]
[ویرایش] تعریفهای دیگر GIS
 |
این بخش از مقاله فاقد منبع و مأخذ است. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
دقیقترین تعریف مربوط به موسسه تحقیقات سیستمهای محیطی در ردلند کالیفرنیا است که یکی از فروشندگان اصلی این سیستمها در جهان است: «سیستمهای اطلاعات جغرافیایی مجموعهای از سختافزار، نرمافزار، دادههای جغرافیایی و منابع انسانی است که به منظور کسب، ذخیره، بهروزرسانی، بهکارگیری، تحلیل و نمایش کلیه اشکال اطلاعات مرجع جغرافیایی طراحی میشود.»
این سیستم را می توان به یک پازل شبیه دانست که با کنار هم قرار دادن اجزای آن معنی و مفهومی پیدا میکند.مکان بیمارستان ها، پمپ بنزین ها، سینما ها و ... تکه های این پازل اند که با کنار هم قرار دادن آنها نقشه ای کامل و با معنی از یک منطقۀ جغرافیایی بدست می آید.به زبان ساده هر گونه توضیحات مربوط به هر چیزی که در هر مکان متغیر یا ثابت جغرافیایی، در یک سیستم اطلاعاتی یا پایگاهی موجود است را gis یا استفاده از gis گویند. کافی است یک هماهنگی بین طول، عرض و ارتفاع بدست آمده از جی.پی.اس ونقشه ها و اطلاعات دقیق و کامل سیستم جی.آی.اس بوجود آوریم.
[ویرایش] ویژگیهای سامانه اطلاعات مکانی
- این سامانه علاوه بر اطلاعات توصیفی، امکان ورود اطلاعات پیکسلی و یا برداری را از منابع مختلفی از قبیل نقشه، تصاویر هوائی و ماهوارهای، GPS، تجهیزات نقشه برداری و غیره دارد.
- این سامانه امکان انجام تحلیل، پردازش و پرسشوپاسخهای مکانی مورد نیاز کاربر را دارد.
- این سامانه امکان ارائه نتایج در قالب نقشه، گزارش، جدول و نمودار را دارد.
- در طراحی و تولید این سیستمها از مجموعه فناوریهای مهندسی نرمافزار، مهندسی اطلاعات (مدل داده) و مهندسی GIS برای نیل به خصوصیات فوق استفاده میشود.[۴]
[ویرایش] استانداردهای مطرح در زمینه GIS
زمینههای گوناگونی در این رشته وجود دارد که عملیات مکانی - نمایش و تحلیل نقشهها و WEB GIS و بخش ردیابی و مسیریابی از زمینههای فعالیت در این بخش میباشد.
[ویرایش] سازمانهای پیشرو در سطح جهانی
- او جی سی کنسرسیوم جی آی اس باز.
- ISO سازمان جهانی استانداردها.
- USGS سازمان زمینشناسی ایالات متحده آمریکا
[ویرایش] کاربردهای GIS
کمتر بانک اطلاعاتی را میتوان نام برد که حد اقل بخشی از اطلاعات آن به گونهای به مکان وابسته نباشد. فهرست زیر شامل تعدادی از شناخته شدهترین کاربردهای جی آی اس در دیگر زمینههای صنعت است.
کاربرد پایه این استانداردها و ابزارها در تهیه نقشههای شهری و برون شهری بودهاست.
یکی از مهمترین مسائل کاربردی سیستم اطلاعات جغرافیایی در علوم زمین، انجام همپوشانیها در راستای تعیین پهنهبندیها میباشد . که به اختصار به یکی از این نوع پهنهبندیها پرداخته میشود:
هدف در این پهنهبندی، تعیین مناطق با خطر رانش زمین میباشد. برای رسیدن به این هدف، ابتدا باید عوامل موثر در رانش را شناسایی کرد، از جمله این عوامل میتوان به تراکم پوشش گیاهی، جنس زمین، شیب توپوگرافی، شیب لایههای زمین و شدت بارندگی اشاره کرد.
پس از شناسایی عوامل، باید نقشههای مورد نیاز تهیه گرددو سپس با همپوشانی این لایهها در نرمافزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی(ساج) میتوان به نقشهای رسید که در آن منطقه مورد مطالعه خود به پهنههای ریز تقسیم شده و از طرفی در بانک اطلاعاتی مشخصات هر پهنه یعنی اجداد سازنده آن پهنه از نظر عوامل مختلف مشخص میباشد. حال باید در بانک اطلاعاتی به هر عامل وزن مربوطه راداده و سپس در بانک اطلاعاتی با جمع و ضرب کردن عوامل به اعدد نهایی رسید. در مرحله بعد باید تعیین نمود که چه عددی نشان دهنده پهنههای پرخطر میباشد. پس از کلاسهبندی نقشه، اینک وظیفه تیم زمینشناس است که با بازدید میدانی به بررسی مناطق پرداخته و در صورت لزوم با اصلاح وزنها وضرایب به نقشه نهایی دست یابند.
مسائل اکتشاف معادن، تهیه نقشه و مدل از ذخایر معدنی و محاسبات آن و ...
[ویرایش] فناوریهای مرتبط
[ویرایش] ابزارهای مطرح GIS
نرمافزارهای معروف: در زیر لیست نرم افزار های سیستم اطلاعات مکانی است. فهرست برخی از معروفترین نرمافزارهای مطرح در زمینه جی آی اس از این قرار است:
قویترین پایگاه داده ای که استفاده می شود postgis است که بر روی پایگاه دادۀ postgresql نصب می شود و امکانات بسیار زیادی در اختیار شما قرار می دهد. ابزارهای توسعه محیطهای جیآیاس:
ابزارهای معروف ارائه خدمات جیآیاس روی وب:
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایگاه ملی دادههای علوم زمین کشور
- ↑ سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایگاه ملی دادههای علوم زمین کشور
- ↑ ۱ وبگاه روزنامهٔ همشهری
- ↑ کار گروه GIS کمسیون نرمافزار سازمان نظان صنفی رایانهای
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
|||||
