سازمان بنادر و کشتی‌رانی جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آرم سازمان بنادر و دریانوردی

سازمان بنادر و دریانوردی یکی از سازمان‌های دولتی ایران است که به امور بندرها و دریانوردی در این کشور می‌پردازد.

تاریخچه[ویرایش]

اعمال حاکمیت دولت در ساحل ها و بندرها به منظور فراهم ساختن تسهیلات لازم در جهت گسترش امور تجارت دریایی وارتباطات ساحلی و همچنین وصول حقوق و عوارض متداول، درمجموع قسمتی از وظایف سازمان بنادر و کشتیرانی را تشکیل میدهد که سابقه تنظیم تاریخی آن به ۱۲ ذیحجه سال ۱۲۲۹ برابر با ۲۵ نوامبر ۱۸۱۴ میلادی باز می‌گردد.
در آن سالها در بندر بوشهر اداره‌ای به‌عنوان «شعبه گمرکات جنوب» تاسیس گردید. این اداره وظیفه داشت ضمن مراقبت از سواحل ایران از ورود و صدور کالاهای قاچاق از راههای دریایی جنوب نیز جلوگیری نماید و در حقیقت وظایف امور بندری و دریایی را نیز شعبه گمرکات جنوب برعهده داشت.
در تاریخ ششم بهمن ماه ۱۳۰۶ شمسی تاسیسات وتجهیزات اداره بندرانزلی در شمال کشور از دولت روسیه تحویل واداره امور آن به مامورین ایرانی سپرده شد و نیز راه آهن سرتاسری ایران، بندرترکمن را از کنار دریای خزر به بندر امام خمینی(ره) در کرانه خلیج فارس متصل ساخت.

از سال ۱۳۰۷ پس از افتتاح راه شوسه تهران-خرمشهر، بندر خرمشهر در جنوب کشور اهمیت فراوان پیدا کرد و امر تجارت دریایی آن رونق یافت و به‌منظور اداره امور بنادر کشور (اداره کل بنادر) در روز ۱۵ بهمن ماه ۱۳۱۴ در تهران تأسیس گردید و کلیه ی امور بنادر ایران در آن متمرکز شد. در این زمان ضمن ایجاد بندر جدیدی در نوشهر نسبت به توسعه و تکمیل باراندازهای بندر خرمشهر و همچنین ایجاد تأسیسات بندری لازم در سایر بنادر شمال و جنوب کشور نیز اقدام گردید.

در تاریخ ۲۴ دی ماه ۱۳۱۷هیات وزیران آئین نامه بندری ایران را که از طرف وزارت راه تهیه و پیشنهاد گردیده بود تصویب ومقرر گردید در بنادری که وزارت راه نماینده ندارد اداره کل گمرک به نمایندگی از طرف وزارت مذکور مجری آئین نامه مورد بحث باشد.)
درچهارم شهریور ماه ۱۳۲۵ طبق تصویب هیات وزیران مقرر گردید که درآمد حاصل از بهره‌برداری بنادر جهت توسعه تاسیسات بندری در حساب مخصوصی منظور گردد. در سال ۱۳۲۸ بنگاه کل بنادر و کشتیرانی بجای اداره کل بنادر در وزارت راه تشکیل گردید. در تاریخ هفتم خرداد ماه ۱۳۳۱ آئین نامه ثبت و بهره‌برداری شناورها مشتمل بر ۱۸ ماده به تصویب هیات وزیران رسید و براساس آن مقرر گردید که استفاده از شناورها در آبهای داخلی و ساحلی ایران موکول به ثبت آنها و اخذ گواهینامه مربوطه در یکی از بنادر ایران باشد. در سال ۱۳۳۸ براساس توافق دو وزارت راه و گمرکات وانحصارات بنگاه کل بنادر و کشتیرانی از وزارت راه به وزارت گمرکات و انحصارات منتقل گردید.

در چهارم خرداد ماه ۱۳۳۹ بنگاه کل بنادر و کشتیرانی به سازمان بنادر و کشتیرانی تبدیل و بر مسئولیت و اختیارات آن افزوده گردید. براساس آن، اعمال حاکمیت در آبهای ساحلی و تولیت کلیه امور بندری و دریایی کشور واجرای مقررات بندری و کشتیرانی ساحلی و مراقبت در توسعه کشتیرانی و بازرگانی و وصول حقوق و عوارض بندری و ثبت شناورهای تابع کشور بعهده آن گذاشته شد. در همین سال اداره کل بندر خرمشهر که مستقلاً انجام وظیفه می‌نمود تابع سازمان بنادر و کشتیرانی گردید.

این سازمان دردهم خرداد ماه ۱۳۴۰ به وزارت بازرگانی منتقل و در تاریخ بیستم اسفند ماه ۱۳۴۱ پس از تشکیل وزارت اقتصادی تابع این وزارتخانه شد.

در نهم آبان ماه ۱۳۴۳ قانون دریایی ایران که در ۹۱۴ ماده تنظیم گردیده بود به مورد اجرا گذارده شد و از دوازدهم تیرماه ۱۳۴۵ سازمان بنادر و کشتیرانی فعلی بر طبق قانون با کلیه کارکنان و بودجه و اموال از وزارت اقتصاد منتزع و تابع وزارت دارایی گردید. براساس قانون اختیارات مالی و استخدامی و تشکیل بنادر و گمرکات، ازتاریخ ۱۹ تیرماه ۱۳۴۸ سازمان بنادر و کشتیرانی از شمول مقررات قانون محاسبات عمومی و قانون استخدام کشوری و آئین نامه معاملات دولتی خارج شد و برای حفاظت انبارها، کالاها، ساختمانها و همچنین انجام اجرائیات و امور انتظامی و حفاظتی در اسکله‌ها و باراندازها، سازمانی بنام بنادر و گمرکات در وزارت دارایی پیش بینی گردید.
به استناد ماده دوم قانون اختیارات آئین نامه دیگری که به تصویب کمیسیونهای دارایی و استخدامی مجلسین رسید، از تاریخ ۱۳ بهمن ماه ۱۳۴۸ سازمان شخصیت حقوقی پیدا نمود ووظایف و اختیارات، ارکان و تشکیلات آن اعلام گردید.

آئین‌نامه‌های معاملات مالی در تاریخ ۲۴ خرداد ماه ۱۳۴۹ و آئین نامه استخدامی سازمان بنادر و کشتیرانی در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۴۹ مورد تصویب شورای عالی سازمان قرارگرفت و این سازمان در سال ۱۳۵۳ مجدداً از وزارت دارایی منتزع و به وزارت راه وترابری انتقال یافت.
در دهم اردیبهشت 1387 نام سازمان بنادر و کشتیرانی به سازمان بنادر و دریانوردی تغییر یافت. قانون تغییر نام سازمان بنادر و کشتیرانی به سازمان بنادر و دریانوردی</ref>

وظایف و ماموریت‌ها[ویرایش]

  • اداره امور بندری و امور دریایی بازرگانی کشور.
  • ایجاد و تکمیل و توسعه ساختمانها و تاسیسات و تعمیرگاههای بندری و دریایی بازرگانی و وسائل و تجهیزات مربوطه و بهره‌برداری ار آنها.
  • تهیه و تنظیم واجرای مقررات بندری و دریایی و کشتیرانی بازرگانی طبق قوانین مربوطه.
  • تنظیم امور مربوط به راهنمایی کشتیها با تصویب شواریعالی سازمان.
  • اداره امور تخلیه و بارگیری و حمل ونقل کالا در محوطه بنادر و انبار داری در بنادر کشور (بنادری که سازمان دارای اداره یا شعبه‌است).
  • اداره شبکه‌های مخابراتی (رادیویی، تلگرافی، تلفنی، تله تایپ و غیره) در دریا و خشکی برای تماس با کشتیها و بنادر تابعه و تهیه و تأمین وسایل مربوطه با همکاری وزارت پست و تلگراف وتلفن.
  • نظارت کامل در مور کشتیرانی ساحلی و بازرگانی و مجاهدت در توسعه آنها و تأمین ایمنی عبور و مرور نجام هر نوع اقدامی که در پیشرفت و توسعه فعالیت کشتیرانیهای بازرگانی و ساحلی لازم است.
  • اداره و برقرار نمودن علائم و وسائل روشنایی دریایی و رودخانه‌ای برای تأمین ایمنی عبور و مرور کشتیها و شناورها.
  • ثبت کشتیها و شناورهای بازرگانی و تفریحی و غیره دارای تابعیت کشور و اجرای مقررات مربوطه.
  • اعطای گواهینامه‌های صلاحیت فنی، دریایی و غیره به افراد واحدهای دریایی طبق مقررات مربوطه.
  • اوصول حقوق و عوارض بندری، رودخانه‌ای و حق تخلیه و بارگیری و باربری و انبارداری و سایر درآمدهایی که بر طبق مقررات مربوط به وسیله سازمان یا سایر سازمانهای دولتی برای سازمان وصول می‌شود.
  • اجرای قانون دریایی ایران و انجام وظایف مقرر در قانون راجع به اجازه تأسیس سازمان بنادر و کشتیرانی و سایر قوانین مربوط. تعیین نحوه استفاده و نرخ بهره‌برداری ار تأسیسات و تجهیزات بندری و اموال منقول و غیر منقول سازمان و اجرای آن پس از تصویب شواریعالی.
  • تحقیق و مطالعه در امور بندری و دریایی و کشتیرانی بازرگانی.
  • تهیه و تنظیم برنامه سال بعد و همچنین برنامه‌های دراز مدت و اجرای آنها پس از تصویب شواریعالی سازمان.
  • بررسی طرح موافقت نامه‌ها و قراردادهای بین‌المللی مربوط به امور بنادر و کشتیرانی و دریانوردی بازرگانی جهت تقدیم به مراجع مربوطه.
  • شرکت در کنفرانسها و مجامع بین‌المللی مربوط به بنادر و کشتیرانی.
  • تعیین منطقه آزاد درصورت لزوم وتهیه مقررات و شرایط استفاده از آن با موافقت شورایعالی سازمان و تصویب مجلس شورای اسلامی.
  • در اختیارگرفتن و اداره خطوط راه آهن از سوزن ورودی تا سوزن خروجی محوطه بندر و همچنین دارا بودن واگنها و لکودیزلهاو وسائل مربوط به آنهاو وسائل ضروری دیگر جهت تأمین تخلیه و بارگیری برای حمل به انبارهای سرباز و سرپوشیده.
  • تأسیس آموزشگاه تعلیم راهنمایان و یا کارکنان دریانوردی بازرگانی و اعزام دانشجو برای تحصیل در رشته‌های تخصصی به خارج از کشور با توجه به احتیاجات سازمان.
  • صدور اجازه تأسیس اسکله و سایر تأسیسات و تجهیزات ضمن تصویب طرح مربوط با داشتن حق نظارت در اجرا و بهره‌برداری.
  • صدرو اجازه تأسیس دفتر، خانه ملوانان، رستوران و انبار و سایر تأسیسات لازم به درخواست متقاضیان صلاحیتدار، سازمان می‌تواندبا توجه به امکانات خود در بنادر، زمین برای تأسیسات مزبور از طریق اجاره واگذارنماید.
  • واگذاری آن قسمت از خدمات سازمان که انجام آن از طرف بخش خصوصی به صرفه وصلاح می‌باشد به موسسات خصوصی واجد صلاحیت.
  • اهتمام در پایین آوردن نرخ کرایه حمل کالا به بنادر ایران با تجهیزات بنادر و تسریع در امر تخلیه و بارگیری و از بین بردن مدت انتظار نوبت کشتیها به منظور کمک به اقتصاد کشور.

سیستمهای نرم‌افزاری[ویرایش]

سیستم جامع دریایی[ویرایش]

این سیستم دو حوزه مدیریت دانش و زیر ساخت و نیز مدیریت دریایی را پوشش می دهد. بگونه ای که اولاً ارتباطات بین‌الملل، ارتباط با عوامل دریایی، دانش و مستندات، فرایند استانداردها، آموزش، صدورگواهینامه و شناسنامه دریانوردان همگی در این سیستم بطور یکپارچه مدیریت می شوند. دوّماً در بخش مدیریت دریایی فعالیتهای مرتبط با شناوران تحت پرچم، کنترل و بازرسی ایمنی شناور، ورود و خروج شناور، حفظ محیط زیست، ارتباطات دریایی، تجسس و نجات دریایی، سوانح و نجات کشتی و کالا، تامین ایمنی آبراهها و مسیرهای دریانوردی کشور یکپارچه مدیریت می شوند.

سیستم مدیریت کالای متفرقه[ویرایش]

سیستم مدیریت عملیات کالای متفرقه(GCOMS) به نام سازمان بنادر ودریانوردی در شورای عالی انفورماتیک کشور به ثبت رسیده است. در این نرم‌افزار در جهت تحقق دولت الکترونیک پیش بینی لازم برای ارتباط با کشتی، نمایندگان خطوط کشتیرانی، صاحبان کالا و ترخیص کاران و تبادل اسناد الکترونیکی و اطلاعات از طریق شبکه‌های رایانه‌ای انجام شده است. برخی از خدمات نرم‌افزار عبارتند از ردیابی کالا، رزرواسیون اسکله بر اساس ETA، صدور صورتحساب کشتی براساس خدمات ارائه شده، ارسال و دریافت مانیفست، انتقال الکترونیکی صورتحساب به نمایندگی‌ها، صدور و ارسال الکترونیکی ترخیصیه، تبادل داده‌ها برای صدور پروانه سبز گمرکی، صدور و ارسال الکترونیکی بیجک

سیستم جامعه بندری[ویرایش]

سیستم جامعه بندری در واقع سیستم مکانیزه تبادل اطلاعات و اسناد بین سازمان‌ها و مراجع ذی‌ربط حمل و نقل دریایی می‌باشد. به کمک این سیستم در کلیه بنادر، تبادل اطلاعات و مستندات بین اعضای PCS هر بندر با بندر دیگر از طریق سیستم مرکزی (Port Authority System) که تحت نظارت و کنترل مستقیم ستاد مرکزی می باشد، انجام خواهد شد. لذا یک نسخه از اطلاعات و مستندات الکترونیکی رد و بدل شده بین تمامی بنادر در PAS ستاد مرکزی باقی خواهد ماند که طی آن علاوه بر امکان تبادل اطلاعات بین اعضای PCS بنادر مختلف، امکان نظارت و کنترل و گزارشگیری مدیریتی و آماری نیز بوجود خواهد آمد. همچنین با توجه به پذیرش رویکرد (Service Oriented Architecture) در سازمان بنادر و PAS(Port Authority System) در ستاد مرکزی، امکان دسترسی به اطلاعات ذخیره شده در PCS بنادر نیز ایجاد خواهد شد، لذا کارکرد PAS عبارت است از:

  1. نظارت و کنترل ستاد مرکزی برتبادل اطلاعات و اسناد بین اعضای PCS بنادر
  2. ذخیره‌سازی و تجمیع اسناد و اطلاعات مبادله شده، در صورت نیاز و استفاده از اطلاعات ذخیره شده برای گزارش گیریهای مدیریتی و آماری.

سیستم مدیریت سرمایه‌گذاری[ویرایش]

سیستم مدیریت سرمایه‌گذاری به صورت دو مجموعه کلی سیستم متقاضیان سرمایه‌گذاری و مدیریت بنادر، به شرح زیر است:

الف: سیستم متقاضیان سرمایه گذاری: این سیستم شامل بخش اطلاع رسانی به متقاضیان سرمایه‌گذاری در بخشهای مختلف از جمله قوانین و مقررات، آئین نامه ها، ضوابط، مزیت ها، فرصت‌ها وامکانات از طریق درگاه http://www.irpmo.com/ports می باشد. بخش دیگر سیستم متقاضیان سرمایه‌گذاری مربوط به عضویت در سازمان می باشد. این امکان فراهم است که با ورود مشخصات اولیه به صورت هوشمند از سیستم، شناسه کاربری و رمز ورود اخذ نموده و با استفاده از آن برای ارسال طرح توجیهی سرمایه‌گذاری به بنادر و پیگیری آخرین وضعیت درخواست دراتوماسیون بخش سیستم سرمایه‌گذاری مبادرت نماید. این بخش از سیستم در آدرس http://www.irpmo.com/portsgate قرار دارد.

ب: سیستم مدیریت بنادر: این بخش شامل سیستم سرمایه‌گذاری اراضی بندری، GIS ترمینالهای بندری، سیستم تعیین سطوح دسترسی و اتوماسیون اداری می­باشد.

سیستم مکاتبات اداری[ویرایش]

سیستم اطلاعات جغرافیایی

سیستم مکاتبات اداری[ویرایش]

سیستم مکاتبات اداری در ستاد مرکزی و بنادر تابعه امکان ارسال یا دریافت مکاتبات و پیگری آنها را بصورت الکترونیکی فراهم آورده است. این مهم علاوه بر تسریع در گردش مکاتبات منجر به کاهش چشمگیر نیروی خدماتی مورد نیاز که امر نامه رسانی داخلی را انجام می‌دادند شده است. بعلاوه این امکان نیز برای شرکتهای پیمانکار و دریایی و .... فراهم شده تا کلیه مکاتبات و مستندات خود را بصورت الکترونیکی به سازمان ارسال و دریافت و یا پیگیری نمایند که این امر ضمن کاهش هزینه‌های اداری، سهم بزرگی در کاهش مراجعات حضوری را بدنبال داشته است.

سیستم یکپارچه نیروی انسانی[ویرایش]

تمامی امور مزتبط با کارگزینی و صدور احکام، ارزشیابی، رفاه و تربیت بدنی، ایمنی و بهداشت، احکام بازنشستگی، امور عمومی و تدارکات، قوانین و مقررات و مصوبات هیات عامل، آموزش و حضور وغیاب توسط این سیستم یکپارچه شده است.

سیستم یکپارچه مالی[ویرایش]

سیستم مالی به هر دو سیستم اداری و نیروی انسانی متصل بوده و کلیه فعالیتهای سیستمهای زیر را شامل می شود:

  1. سیستم دفتر داری
  2. سیستم دریافت و پرداخت
  3. سیستم حقوق و دستمزد
  4. سیستم تدارکات داخلی
  5. سیستم بودجه و اعتبارات
  6. سیستم انبار
  7. قیمت تمام شده
  8. سیستم تجمیع اطلاعات
  9. سیستم صورتهای مالی
  10. سیستم درآمد
  11. سیستم اموال

سیستم آمار و عملیات[ویرایش]

سیستم آمار عملیات، یک سیستم تولید داده‌های آماری است بگونه‌ای که جهت جمع‌آوری و انباشت، از سیستم‌های عملیاتی موجود در بنادر، اطلاعات عملیات تخلیه و بارگیری دریافت می­شود.

سیستم business intelligence[ویرایش]

این سیستم با جمع آوری اطلاعات سیستمهای مدیریتی به ارائه گزارشات پیچیده و سطح بالای مدیریتی می پردازد..

سیستم مکانیزه امور شرکتها[ویرایش]

انتشارات سازمان بنادر و دریانوردی[ویرایش]

  • سازمان در آینه جراید
  • کاتالوگ آن لاین بازاریابی
  • نشریه داخلی
  • ماهنامه بندر و دریا
  • مقالات منتخب
  • خبرنامه مرکز تحقیقات
  • فصلنامه مرکز تحقیقات
  • خبرنامه انگلیسی

مهمترین بنادر زیر مجموعه سازمان[ویرایش]

نمودار سازمانی[ویرایش]

PMO-Org.gif

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

قانون تغییر نام: http://www.gazette.ir/Detail.asp?NewsID=925064414955133&paperID=930856319863508