چغازنبیل
| چغازنبیل | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات اثر | |
| کشور |  ایران |
| نوع | فرهنگی |
| معیار ثبت | iii, iv |
| شمارهٔ ثبت | ۱۱۳ |
| منطقه | آسیا |
| تاریخچه | |
| تاریخچهٔ ثبت | ۱۹۷۹ (طی نشست سوم) |
| اطلاعات ثبت ملی | |
| شماره ثبت ملی | ۸۹۵ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱ دی ۱۳۴۸ |
| دیرینگی | عیلام |
| * نام اظهارشده در فهرست میراث جهانی یونسکو † منطقهٔ بر پایهٔ دستهبندی یونسکو |
|
مختصات: ۱۵″ ۳۱′ ۴۸°شرقی ۳۰″ ۰′ ۳۲°شمالی / ۴۸٫۵۲۰۸۳غرب ۳۲٫۰۰۸۳۳جنوب چُغازَنبیل نیایشگاهی باستانیاست که در زمان ایلام (عیلامیها) و در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد ساخته شدهاست. چغازنبیل بخش بهجامانده از شهر دوراونتش است.
این سازه در ۱۹۷۹ اولین اثر تاریخی از ایران بود که در فهرست میراث جهانی یونسکو جایگرفت. جامعه بین المللی برای آن ارزش استثنائی و جهانی قایل است.[۱]
محتویات |
جایگاه [ویرایش]
چغازنبیل در جنوب غربی ایران، در استان خوزستان و در شهرستان شوش واقع شدهاست. این سازه در ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش و ۳۵ کیلومتری غرب شهر باستانی شوشتر واقع است، اما به دلیل واقع شدن در غرب رودخانه دز، مرز این دو شهرستان، در تقسیمات کشوری جزء شهرستان شوش محسوب میگردد. این بنا در طول جغرافیایی ۴۸ دقیقه و ۳۰ ثانیه و پهنای جغرافیایی ۳۲ دقیقهاست.
تاریخچه [ویرایش]
این نیایشگاه توسط اونتاش گال (پیرامون ۱۲۵۰ پ. م.)، پادشاه بزرگ ایلام باستان، و برای ستایش ایزد اینشوشیناک، نگهبان شهر شوش، ساخته شدهاست.
مکان جغرافیایی زیگورات چغازنبیل در ۴۵ کیلومتری جنوب شهر شوش و 35 کیلومتری غرب شهر شوشتر، در نزدیکی منطقه باستانی هفتتپه می باشد. دسترسی به این اثر باستانی از جاده ای انحرافی در جاده شوش به اهواز و همچنین از جاده شوشتر به هفت تپه (جاده کشت و صنعت کارون) مقدور است.
«چغازنبیل» که نام باستانی این بنا است، واژهای محلی و مرکب از دو واژه «چُغا» (در زبان لری به معنی «تپه») و زنبیل (به معنی «سبد») است که اشارهای است به مکان معبد که تپه بوده و آن را به زنبیل واژگون تشبیه میکردند. این مکان نزد باستانشناسان به «دور-اونتَش» معروف است که به معنای «دژِ اونتش»» است.
اونتاش گال پادشاه ایلام باستان است که دستور ساخت این شهر مذهبی را دادهاست. بنای چغازنبیل در میانه این شهر واقع شدهاست و مرتفعترین بخش آن است.
این نیایشگاه توسط اونتاش ناپیریش (حدود ۱۲۵۰ پ. م.)، پادشاه بزرگ ایلام باستان، و برای ستایش ایزد اینشوشیناک، الهه نگهبان شهر شوش، ساخته شدهاست. و در حمله سپاه خونریز آشور بانیپال به همراه تمدن ایلامی ویران گردید. سدههای متمادی این بنا در زیر خاک به شکل زنبیلی واژگون مدفون بود تا اینکه به دست رومن گیرشمن فرانسوی در زمان پهلوی دوم از آن خاکبرداری گردید. گرچه خاکبرداری از این بنای محدب متقارن واقع شده در دل دشت صاف موجب تکمیل دانش دنیا نسبت به پیشینه باستانی ایرانیان گردید اما پس از گذشت حدود ۵۰ سال از این کشف، دست عوامل فرساینده طبیعی و بی دفاع گذاشتن این بنا در برابر آنها آسیبهای فراوانی را به این بنای خشتی - گلی وارد کرده و خصوصا باقیمانده طبقات بالایی را نیز دچار فرسایش شدید کردهاست.
چغازنبیل جزو معدود بناهای ایرانی است که در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاست. در بعضی از کتب تاریخی نام قدیمی شوش، چغازنبیل نامیده شدهاست.
اندازه [ویرایش]
بلندی آغازین آن ۵۲ متر و ۵ طبقه بودهاست. امروزه ارتفاع آن ۲۵ متر و تنها ۲ طبقه و نیم از آن باقی ماندهاست. زیربنای چغازنبیل یک مربع ۱۱۰ متر در ۱۱۰ متر است. یعنی دو برابر یک زمین فوتبال.
[[
-
C:\Documents and Settings\Administrator\Desktop\zigurat.JPG
]]
نگارخانه [ویرایش]
-
معبد زیگورات چغازنبیل
-
معبد زیگورات چغازنبیل در روز
-
نمای دروازه ورودی معبد در شب
-
تابلوی معرفی معبد زیگورات چغازنبیل
-
در شب
-
در یک روز بارانی
-
در یک روز بارانی
در سینما [ویرایش]
بخش عمده داستان فیلم الهه زیگورات در نزدیکی چغازنبیل روی میدهد.
جستارهای وابسته [ویرایش]
پیوند به بیرون [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ چغازنبیل موجود است. |
- وبگاه پروژه چغازنبیل
- نقشه راههای دسترسی به چغازنبیل
- پلانهای گرافیکی بناهای چغازنبیل
- آلبوم تصاویر چغازنبیل
- نمای ۳بعدی معبد چغازنبیل
پانویس [ویرایش]
- ↑ خوزستان و تمدن دیرینه آن،افشار سیستانی، ج۱،ص۳۱۱
منابع [ویرایش]
تصاویری دیدنی از زیگورات چغازنبیل
- بروشور سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
- مقاله زیگورات چغازنبیل از میثم شکری پور
|
||||||||
