زیبیگنیف برژینسکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

زبیگنو برژینسکی

زیبیگنیف برژینسکی (به انگلیسی: Zbigniew Brzezinski) ژئواستراتژیست، سیاستمدار لهستانی-آمریکایی و مشاور امنیت ملی در دولت جیمی کارتر

فهرست مندرجات

۱ زندگی
۲ تحصیلات و سیاست
۳ در دولت کارتر
۴ برژینسکی و ایران
۵ جستارهای وابسته
۶ منبع
۷ پیوند به بیرون

[ویرایش] زندگی

او در ۲۸ مارس ۱۹۲۸ در شهر ورشو، پایتخت لهستان به دنیا آمد. پدرش (Tadeusz Brzeziński) یک ناسیونالیست لهستانی بود که در جوانی با سلطه روسیه بر لهستان مبارزه مسلحانه می‌کرد. بعدها او وارد دیپلماسی لهستان شد. او در سال ۱۹۳۹ که هیتلر و استالین لهستان را میان آلمان و شوروی تقسیم کردند، سفیر لهستان در کانادا بود.

[ویرایش] تحصیلات و سیاست

کارتر و برژینسکی

او در ۱۹۴۵ وارد دانشگاه مکگیل کانادا در مونترال شد و در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس تحصیل کرد. سپس به آمریکا رفت و در ۱۹۵۳ از دانشگاه هاروارد در رشته علوم سیاسی دکترا گرفت.

در ۱۹۵۸ شهروند آمریکا شد، ولی احتمالاً تابعیت لهستانی خود را حفظ کرد. با وجود آنکه خانواده او سالها در کانادا سکونت داشتند، او هرگز تبعه کانادا نشد.

او در سیاست آمریکا در حزب دمکرات به فعالیت پرداخت و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۶۰ آمریکا حامی جان اف کندی بود. پیشنهادات برزینسکی به جان اف کندی در بحران موشکی کوبا باعث شد که فعالانه تر در عرصه سیاسی آمریکا وارد شود و در مسائل شوروی و اروپای شرقی به اظهار نظر بپردازد. او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۶۴ آمریکا حامی جانسون بود و در آن دولت بر اساس خصومت قبلی اش با شوروی، در جریان جنگ ویتنام به لیندن جانسون رئیس جمهور وقت آمریکا پیشنهادهای گوناگونی داد.

[ویرایش] در دولت کارتر

او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۷۶ آمریکا حامی جیمی کارتر بود. در دولت کارتر، از آنجا که کارتر آشنایی کامل به مسائل خارجی و بین المللی نداشت، برژینسکی را به مشاور ارشد امنیت ملی در کاخ سفید گماشت. از مهم ترین فعالیت‌های او در این دوران به دور ساختن مصر از شوروی با ترتیب دادن قرارداد کمپ دیوید و صلح مصر و اسرائیل می‌توان نام برد.

در دوران او مناسبات آمریکا با چین به حالت عادی درآمد و کارتر را به چین رفت. سپس به خاطر دشمنی که با شوروی داشت، با کمک عربستان سعودی و پاکستان مجاهدان مسلمان را در افغانستان بر ضد شوروی مجهز کرد که نتیجه آن طالبان و القاعده شد.

[ویرایش] برژینسکی و ایران

ملاقات محمدرضا پهلوی با کارتر و برژینسکی (۱۹۷۷)

تنها مورد شکست برژینسکی در مورد ایران بود که با سیاست‌های خود باعث خروج ایران از حوزه غرب شد. خروج کامل ایران از حوزه نفوذ آمریکا و تصرف سفارت آمریکا در تهران به دست داد، رویدادی بود تا آن زمان سابقه نداشت.

او همکنون در دانشگاه جانز هاپکینز تدریس می‌کند.