زهرا کیا
| زهرا کیا | |
|---|---|
| زادروز | ۱۲۹۴ تهران |
| درگذشت | ۶ اسفند ۱۳۶۹ |
| همسر | پرویز ناتل خانلری (۱۳۶۹-۱۳۲۰) |
| والدین | هادی کیا نوری عصمت الحاجیه بروجردی |
زهرا کیا (۱۲۹۴ - ۶ اسفند ۱۳۶۹)، پژوهشگر، نویسنده و مترجم زبان و ادبیات فارسی و همسر دکتر پرویز ناتل خانلری بود
محتویات |
زندگینامه [ویرایش]
زهرا کیا در سال ۱۲۹۴ شمسی در تهران متولد شد. پدرش هادی کیانوری نوه شیخ فضلالله نوری و مادرش عصمت الحاجیه بروجردی بودند. زهرا کیا تحصیلات ابتدائی را در مدرسه ناموس انجام داد که مهمرترین مدرسه دخترانه آن زمان بود و خیلی از کسانی که به آن مدرسه راه یافتند از زنان تحصیل کرده ایران گردیدند. زهرا کیا که از شاگردان برجسته مدرسه ناموس بود به دانشسرای عالی راه یافت و سپس وارد دانشکده ادبیات شد و در سال ۱۳۱۸ در دوره دکتری ادبیات پذیرفته شد و با پرویز خانلری همدرس بود. زهرا کیا از نخستین بانوانی است که در داخل کشور درجه دکتری ادبیات گرفت[نیازمند منبع] و رساله دکتری خود را تحت عنوان «سبک ادبی کتابهای تاریخی ایران» زیر نظر ملکالشعرای بهار به اتمام رسانید[نیازمند منبع] که با درجه خوب از تصویب گذرانیده و سپس به تدریس در مدارس کشور پرداخت[نیازمند منبع]؛ و دبیر ادبیات دبیرستان نوربخش شد که از مهمترین مدارس دخترانه کشور بود. دکتر زهرا خانلری با گذرانیدن امتحان دانشیاری به تدریس در دانشگاه پرداخت و به مقام استادی دانشگاه رسید و سالیان دراز در دانشگاه تدریس میکرد[نیازمند منبع].
پرویز خانلری در سال ۱۳۲۰ هنگامی که در دانشکده ادبیات به تحصیل پرداخته بود با زهرا کیا از خانوادههای سرشناس نور مازندران آشنا شد و این آشنایی به ازدواج رسید. خانلری در این باره چنین نوشتهاست : "ضمن تحصیل در دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی با دختری که هم درسم بود آشنا شدم که او را آراسته به صفاتی دیدم که من میخواستم و میپسندیدم و ارتباط ما به همسری کشید. همسرم در طی زندگی از هر جهت یار و غمخوار من بود، چنانکه اکنون نیز هست. او هم مانند من با کتاب سر و کار داشت و نویسنده بود و چند کتاب مهم ادبی تالیف کردهاست. اگر آسایشی در طی عمر داشتهام مدیون مهربانیهای اوست. او بود که مرا به تالیف بعضی از آثارم وا داشت و همه عمر شکرگزار او هستم".
زهرا خانلری از پیشگامان فعالیتهای زنان در ایران بود و طی نوشتهها و گفتههای خود چنین یادآور شدهاست : "فکر ترقی و تساوی زن و مرد باید در تمام شئون اجتماعی و سیاسی و حقوقی واقتصادی عادی جاری این کشور باشد" . "زن ایرانی بهیچوجه کم استعداد تر از زنان دیگر کشورها نیست. تنها علت عقب ماندگی اش، عقب ماندگی اجتماع و استبداد حکومت است. زیرا زن ایرانی از عهده هر کاری بر میآید".
وی در روز ۶ اسفند ۱۳۶۹ شش ماه پس از درگذشت همسرش پرویز خانلری از دنیا رفت.
تالیفات [ویرایش]
زهرا خانلری از نویسندگان مجله سخن بود و مقالات خود را با نام مستعار (ژاله رهبر) مینوشت. بعضی از آثار دکتر زهرا خانلری هنوز به چاپ نرسیدهاست. تالیفات دکتر زهرا خانلری چنین است:
- داستان پروین و پرویز (۱۳۱۲)
- داستان ژاله یا رهبر دوشیزگان (۱۳۱۵)
- نمونه غزل (از مجموعه شاهکار ادبیات فارسی)
- روش تدریس (دو جلد)
- کتاب فارسی پنجم دبستان با همکاری لیلی آهی
- فارسی و دستور
- فارسی اول دبیرستان
- فرهنگ ادبیات جهان (دو جلد)
- بحث تحقیقی درباره فعل در تاریخ بیهقی
- تاریخ و تاریخ نویسی در ایران
- چهار داستان حماسی از شاهنامه فردوسی.
- راهنمای ادبیات فارسی
- داستانهای دل انگیز ادبیات فارسی
- برگزیده قابوس نامه
- داستان حسنک وزیر(از تاریخ بیهقی)
- افسانه سیمرغ (برای کودکان ار منطق الطیر عطار)
ترجمهها [ویرایش]
- بیست داستان
- سه اندیشه دخترک گوژپشت
- خانه افسون زده
- انتقام سگ
- روسری سیاه
- شب عروسی
- کدامیک است
- دود
- زن مرده و زن زنده
- سکته ناقص
- گل سرخ
- سرگرمی
- چائولا ماه را کشف کرد
- نمازخانه کوچک
- پاسخ
- بیچاره آن مرحوم
- لباس نو
- رنجهای جوانی ورتر
- آقای رئیس جمهور
- پاپ سبز
