زنان در فیزیک پزشکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمودار تعداد متخصصین زن در فیزیک پزشکی در جهان بر پایهٔ عضویت در سازمانهای فیزیک پزشکی منطقه‌ای عضو IOMP در جولای ۲۰۰۸ میلادی[۱]:
     سازمانهای آسیا و اقیانوسیه      سازمانهای اتحادیه اروپا و سازمانهای در آفریقا      انجمن فیزیک پزشکی آمریکا      سازمانهای کشورهای آمریکای لاتین

زنان نزدیک به ۲۵٪ از متخصصین فیزیک پزشکی در جهان را تشکیل می‌دهند، و ۱۸٪ از رادیولوژیست‌های حرفه‌ای زن هستند.[۲] این تعداد، در مقایسه، تعداد کمی می‌باشد[۳]، و نیاز به سرمایه گذاری و سیاست‌های ویژه‌ای را نشان می‌دهد.[۴] این اختلاف نه تنها در محیط بالینی، بلکه در محیط آکادمیک نیز یه چشم می‌خورد.[۵]

تاریخچه[ویرایش]

حرفهٔ فیزیک پزشکی بصورتی که امروزه می‌شناسیم پس از کشف اشعهٔ ایکس در ۱۸۹۵ و رادیواکتیویته در ۱۸۹۶ زائیده شد.

در میان نخستین متخصصین فیزیک پزشکی، ماری کوری را می‌توان نام برد[۶] که در ۱۹۰۳ و در ۱۹۱۱ جوایز نوبل را دریافت نمود. زنان دیگری نیز در پی او به درجات والایی در فیزیک پزشکی نائل گردیدند. دختر ماری کوری، ایرن ژولیو کوری خود نیز یک دانشمند برجسته در علوم پرتوی، و برندهٔ جایزه نوبل شد.

اما ماری و ایرن کوری تنها پیشروان این شاخهٔ علمی نبودند.[۷] بطور مثال، در اوایل قرن بیستم، سعی بسیاری در استفاده از رادیم در معالجهٔ سرطان انجام گردید.[۸] الن گلدیتش (به انگلیسی: Ellen Gleditsch) نروژی بود که نخستین بار نیمه عمر این رادیوایزوتوپ را اندازه گیری کرد.[۹] گلدیتش در شناخت ایزوتوپ‌های عناصر متفاوتی، نقش مهمی را ایفا کرد.[۱۰] کاترین شامی (به انگلیسی: Catherine Chamie) نیز در اندازه گیری نیمه عمر رادون نقش اساسی ایفا کرد.[۱۱] این رادیوایزوتوپ در دههٔ ۲۰ و ۳۰ میلادی در پروژهٔ سرطان‌شناسی کانادا یک عنصر محوری بود.[۱۲]

هریت بروکس کانادایی نیز توسط ارنست رادرفورد، بعد از ماری کوری، برترین متخصص علوم رادیولوژیکی در زمانهٔ خود لقب یافت.[۱۳] او نخستین متخصص علوم و فنون هسته‌ای زن در کشور کانادا است.[۱۴]

همچنین دوروتی کروفوت هاجکین (به انگلیسی: Dorothy Crowfoot Hodgkin) در سال ۱۹۳۴ با کمک اشعه ایکس ساختار پروتئین انسولین را تشخیص داد. روزالیند فرنکلین نیز از دیگر مشاهیر در تاریخ فیزیک پزشکی است که در کشف ساختار دی ان آ حضور و شرکت داشت.[۱۵]

جایگاه امروزی زنان در فیزیک پزشکی[ویرایش]

در ۱۹۱۹، انجمن فیزیک بیمارستان (به انگلیسی: Hospital Physics Association) در انگلستان تاسیس شد. در ۱۹۵۸ نیز انجمن فیزیک پزشکی آمریکا تاسیس گردید.

در سال ۲۰۰۸، پنجاه سال پس از تاسیس انجمن فیزیک پزشکی آمریکا، به منظور بزرگداشت جایگاه زنان در فیزیک پزشکی، یک سمپزیوم ویژه در آمریکا برگزار شد[۱۶] که به سابقه و افتخارات زنان در فیزیک پزشکی اختصاص یافت.

در میان زنانی که حضور آنان امروزه در تاریخ فیزیک پزشکی گرامی داشته می‌شود می‌توان به ماری لوییز مورک (به انگلیسی: Mary Louise Meurkمریلین استوال (به انگلیسی: Marilyn Stovall)، و اعظم نیرومند-راد، هر سه نفر برندهٔ جایزهٔ (به انگلیسی: AAPM Award for Achievement in Medical Physicsایدیث کویمبی (به انگلیسی: Edith Quimby) برندهٔ جایزهٔ (به انگلیسی: AAPM William D. Coolige Award)، و روزالین سوسمان یالو، برندهٔ جایزه نوبل پزشکی در سال ۱۹۷۷ اشاره نمود.

وضعیت جهانی[ویرایش]

تعداد زنان متخصص در فیزیک پزشکی در جهان[۱۷]
کشور تعداد متخصصین
فیزیک پزشکی زن
تعداد کل اعضا درصد زنان
به تعداد کل
ایالات متحده آمریکا ۱۲۷۹ ۶۵۹۷ ۱۹٪
چین ۵۴۰ ۱۳۵۰ ۴۰٪
بنگلادش ۱ ۳۵ ۳٪
هنگ کنگ ۸ ۷۲ ۱۱٪
مغولستان ۱ ۳ ۳۳٪
کره جنوبی ۳۳ ۲۴۲ ۱۴٪
ژاپن ۲۴ ۳۸۲ ۶٪
تایوان ۳۸ ۱۴۲ ۲۷٪
هند ۵۰ ۷۰۰ ۷٪
نپال ۰ ۷ ۰٪
استرالیا ۶۶ ۱۷۷ ۳۷٪
زلاندنو -- -- ۳۳٪
تایلند ۴۶ ۸۲ ۵۶٪
فیلیپین ۲۷ ۶۴ ۴۲٪
اندونزی ۹ ۳۸ ۲۴٪
سنگاپور ۲ ۲۰ ۱۰٪
ویتنام ۷ ۵۶ ۱۳٪
اتریش ۳۴ ۱۶۶ ۲۰٫۵٪
بلژیک ۴۷ ۱۲۱ ۳۹٪
بلغارستان -- -- ۳۰٪
قبرس -- -- ۴۱٪
دانمارک ۳۵ ۱۳۲ ۲۷٪
مقدونیه -- -- ۴۸٪
فرانسه -- -- ۴۲٪
آلمان -- -- ۱۴٪
یونان -- -- ۴۰٪
مجارستان ۱۳ ۶۴ ۱۷٪
ایتالیا -- -- ۵۰٫۳٪
لتونی -- -- ۱۶٪
لهستان -- -- ۴۰٪
اسپانیا ۱۰۴ ۳۶۶ ۲۸٪
صربستان -- -- ۴۰٪
سوئد ۱۱۹ ۳۱۶ ۳۸٪
سوئیس ۲۰ ۸۶ ۲۳٪
پادشاهی متحده ۷۰۶ ۱۹۵۰ ۳۶٫۲٪
آفریقای جنوبی ۱۷ ۷۲ ۲۴٪
پرتغال -- -- ۵۵٫۸٪
مالت ۱ ۵ ۲۰٪
آرژانتین ۴۳ ۱۱۳ ۳۸٪
بولیوی ۰ ۶ ۰٪
برزیل ۲۵۱ ۶۶۲ ۳۸٪
شیلی ۲ ۹ ۲۲٪
کوبا ۳۰ ۱۱۱ ۲۷٪
اکوادر ۱ ۱۰ ۱۰٪
گواتمالا ۰ ۲ ۰٪
مکزیک ۱۹ ۶۱ ۳۱٪
پرو ۸ ۳۲ ۲۵٪
پاراگوئه ۰ ۳ ۰٪
پاناما ۱ ۷ ۱۴٪
جمهوری دومنیکن ۰ ۴ ۰٪
اروگوئه ۰ ۴ ۰٪
مجموع ۳۵۸۱ ۱۴۲۷۷ ۲۵٪

در میان ایرانیان[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Medical Physics World. (نشریهٔ خبری سازمان بین‌المللی فیزیک پزشکی) December 2008, Vol.24, No.2, p.9
  2. Surveys Reveal Why More Women are Not Choosing Radiology as a Specialty
  3. WomensImagingOnline
  4. Women as Radiologists: Are There Barriers to Entry and Advancement? Journal of the American College of Radiology, Volume 3, Issue 2, Pages 131-134 S. Baker, M. Barry, H. Chaudhry, B. Hubbi
  5. http://www.aawr.org/news/pdf/2009/Women%20in%20Academic%20Radiology.pdf
  6. The Science Creative Quarterly » WOMEN IN MEDICAL PHYSICS
  7. A Devotion to Their Science: Pioneer Women of Radioactivity. Marelene F. Rayner-Canham, Geoffrey W. Rayner-Canham, Chemical Heritage Foundation. Published by McGill-Queen's Press - MQUP, 1997. ISBN 0-7735-1642-5. Preface and Foreword sections
  8. CANCER CURED BY RADIUM.; Medical Circles of Vienna Interested in a Sci... - Article Preview - The New York Times
  9. CWP at physics.UCLA.edu // Gleditsch
  10. Pioneer women in nuclear physics
  11. Their Day in the Sun: Women of the Manhattan Project. Ruth H. Howes, Caroline L. Herzenberg, Ellen C. Weaver. Temple University Press, 2003. ISBN 1-59213-192-1 pp.21
  12. An Element of Hope: Radium and the Response to Cancer in Canada, 1900-1940. Charles Hayter. Published by McGill-Queen's Press - MQUP, 2005. ISBN 0-7735-2869-5 pp.135
  13. The Science Creative Quarterly » WOMEN IN MEDICAL PHYSICS
  14. Harriet Brooks: Pioneer Nuclear Scientist. Marelene F. Rayner-Canham, Geoffrey W. Rayner-Canham (ISBN 0-7735-1254-3)
  15. International Women in Science: A Biographical Dictionary to 1950. Catharine M. C. Haines, Helen M. Stevens. Published by ABC-CLIO, 2001. ISBN 1-57607-090-5 p.100
  16. 50 Years of Women in Medical Physics — Symposium organized by the AAPM Minority Recruitment Subcommittee. Med. Phys. Volume 35, Issue 6, pp. 2959-2959 (June 2008). Link
  17. Medical Physics World. Cari Borras. December 2008, Vol.24, No.2, p.9