زرانگوش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۳°۱۳′۳۹″ شمالی ۴۷°۱۳′۰۲″ شرقی / ۳۳.۲۲۷۵۰° شمالی ۴۷.۲۱۷۲۲° شرقی / 33.22750; 47.21722

زرانگوش
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان ایلام
شهرستان دره‌شهر
بخش بدره
دهستان هندمینی

مختصات:

زرانگوش یکی از روستاهای استان ایلام است که در دهستان هندمینی بخش بدره شهرستان دره‌شهر واقع شده‌است.

روستای زرانگوش (۳۳ درجه شمالی و ۴۷ درجه شرقی) در 21 کیلومتری شهرستان بدره و 19 کیلومتری شهرستان دره شهر دراستان ایلام واقع شده است و در سال 1393 به عنوان مرکز دهستان زرانگوش به ثبت رسید. این دهستان شامل روستای زرانگوش (مرکز دهستان) و روستاهای تلخاب، زید، و گله دار میباشد.این روستا جمعیتی بالغ بر 3 هزار نفر دارد و دومین روستای بزرگ شهرستان بدره میباشد.مردم روستای زرانگوش به زبان لری حرف میزنند و شغل اغلب مردم این روستا کشاورزی و دامپروری می باشد. عمده ترین محصولات کشاورزی زرانگوش خیار، گوجه، گندم و جو می باشد.

تنگه زرانگوش[ویرایش]

تنگه زرانگوش با قریب 2 کیلومتر طول از نظر طبیعی و تاریخی در منتطقه کم نظیر می باشد. از نظر طبیعی و گردشگری، تنگه زرانگوش یکی از مهمترین جاذبه های شهرستان می باشد. ارتفاع این تنگه بالغ بر 500 متر می باشد و در تمام فصول مخصوصا بهار و زمستان آب چشمه ها از میان تنگه جاری است و در گذشته و پیش از خشکسالی اخیر این تنگه از پوشش گیاهی و حجم بیشتری از درختان برخوردار بوده است اما در دوران خشکسالی بخش مهمی از پوشش گیاهی و زیبایی طبیعی تنگه از بین رفته است.ایجاد سیل بند و سد بند و ابخیزداری در این تنگه می تواند آن را از نابودی نجات داده و بعلاوه روستای زرانگوش را از نظر گردشگری در سطح منطقه مطرح کند.

از نظر تاریخی این تنگه دارای دو اشکفت یا غار دو قلو است که یک مجموعه کامل از آثار تاریخی دوره قبل از اسلام را در خو جای داده است. دلالان و افراد سودجو به منظور دستیابی به گنج و آثار تاریخی گرانبهای این تنگه اقدام به تخریب محوطه های درون و بیرون این غارها کرده اند. با مشاهده آثار بجا مانده واضح است که این غارها بصورت قلعه هایی بوده اند که از گچ و ساروچ ساخته شده و ساکنان ان را از دشمنان و بلایای طبیعی حفظ کرده است. اگر این آثار به ثبت نرسند و از آنها مراقبت نشود هیچ اثری از انها باقی نخواهد ماند.

زبان و اصالت[ویرایش]

در مورد اصالت مردم این روستا دو نظر وجود دارد. گروهی معتقدند اصالت مردم این روستا از ایوان و طایفه کلهر بوده است و گروهی آنان را از طایفه متش که یکی از طوایف معروف بیرانوند می باشد، می دانند.زبان مردم روستای زرانگوش و تمام منطقه هندمینی لری مینجایی می باشد. این گویش بسیار شبیه به گویش مردمان طایفه متش می باشد و با توجه به اینکه در اطراف هندمینی گویش های متفاوتی از جمله کردی و لکی وجود دارد، نمی توان گویش مردم این منطقه را اقتباسی از شهرها و روستاهای اطراف دانست بلکه این خود بیانگر اصالت این روستا یعنی طایفه متش واقع در استان لرستان دارد. بر مزار جد اعلای مردم روستای زرانگوش واقع در پشته مورت( پشت تنگه روستای زید) محمد شاه از طایفه متش قید شده است. آنچه از سنگ نوشته قبور پشته مورت بر می آید این است که مردم این روستا به متش- طایفه ای از ایل بیرانوند مشهور بودند- پس از آن بنا بر روایت حک شده بر روی قبور به طایفه پشته ای معروف می شوند. سپس با مهاجرت طوایف زراموشی، سلگی، سرخه مهری از پشته زرانگوش کنونی وجایگزینی آنها توسط اهالی کنونی زرانگوش بنا بر روایت ها که بر سنگ قبور افراد متوفی حک شده است نام طایفه به طایفه پشته زرانگوش تغییر می کند و سپس از 1320 که سیاست یکجا نشینی عشایر به صورت جدی دنبال می شود. فرزندان محمد شاه( موشکه) ابن بگمتاش از طایفه متش- ایل بیرانوند- ابتدا در پشته زرانگوش ساکن و سپس به موقعیت کنونی روستای زرانگوش که قبلا محل اسکان طایفه خیر از روستای زید بود مهاجرت و یکجا نشین شده اند. تا اوایل دهه 1380 بر سنگ قبور مردم کلمه پشته زرانگوش نگاشته می شد در کمتر از دو دهه گذشته کلمه پشته حذف و به طایفه زرانگوش تغییر کرده است. زراموشی های اصیل خانواده های میرزایی و.. در دشت آباد شهرستان دره شهر هستند.

منابع[ویرایش]

الگو:دهستان زرانگوش در شهرستان بدره