کشاورزی در افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زراعت در افغانستان)
پرش به: ناوبری، جستجو
[ تربیه گاو در شرق و صفحات مرکزی دامنه‌های هنوکش از اهمیت بر خوددار است
نمای از کشاورزی بامیان
انار بی دانه افغانستان در جهان مشهور اند. این انار فقد در اندراب تولید می‌شود

کشاورزی فرهنگ کاشت گیاهان و قارچها تربیه حیوانات و سایر اجسام زنده بمنظور ادامه حیات است. کشاورزی تعلق دارد به نوع نبات، مهارت کشاورز، و ماشینیزه بودن کار دهاقین، وضیعت اراضی، آب و هوا، خاک و مساعد بودن شرایط کشت. و یا کشاورزی فن است که نسل به نسل میراث باقی مانده‌است. و هم زراعت کشت نبات دلخوا می‌باشد. نباتات و جنگلات خود روی زراعت نیست. افغانستان در موقیعت مرکز آسیا قرار داشته دارای اقلیم خشک نیمه گرم یا گرم می‌باشد. زمستان اکثر مناطق این کشور سرد و تابستان خیلی گرم دارد. سطح بارندگی طور اوسط ۲۵۰ ملی میتر می‌باشد. ارتفاع برف در زمستان در بعضی حصص مرکزی هندوکش و کوه‌های پامیر الی ۱ متر می‌رسد. بارندگی افغانستان از وزش جبهات سرد سایبریا و جبهات گرم ان از آبهای گرم بحر هند می‌باشد.

ولایت کنر و نورستان از وزش بارانهای مونسونی هند مستفید می‌گردد. این ولایتها داری بارندگی۴۰۰-۴۵۰ ملی میتر می‌باشند. که اکثر ساحات این ولایتها مملو از جنگل نشتر سرب وجلغوزه می‌باشد.

زراعت افغانستان در چوکات دو وزارت عمدتاً وزارت زراعت و مالداری و وزارت انکشاف دهات اداره می‌شود. پس از سال ۲۰۰۲ وزارت زراعت نتوانسته‌است کدام پروژه بزرگ را روی دست گیرد ودلیل آن اینست که تمام موسسات و انجیوهای خارجی درتحت[۱] وUSID مستقلانه کار می‌نمایند.

و این موسسات با اداره سازمان ملل تمام بودیجه خویشرا متوجه وزارت احیاو انکشاف دهات ساخته‌است. پروگرامهای زراعتی را با ضروریات دیگر از طریق ان وزارت بپیش می‌برد. ولی وزارت زراعت طرح‌های داشته‌است. طبق صحبت معاون وزیر زراعت برای تطبق پلان زراعتی خویش به ۳۵۰ میلون دالر ضرورت دارد. بنابرین چنین وزارت سکتوری که سرنوشت میلونها افغان در آن نهفته‌است کاری انجام نداده‌است.

سوم زراعت مواد خام صنعت است. و زراعت در اقتصاد افغانستان بنیادی می‌باشد. با براه انداختن پروژه‌های بزرگ زراعتی تغیرات فاحش در وضع اقتصاد کشور بمیان آمده و کشور ازاین حالت میبراید. و خودکفا از هر لحاظ می‌گردد بدین ملحوظ امکان دارد یکتعداد کشورهای نخواهند افغانستان از یک بازار مصرفی به تولیدی تبدیل گردد.

فعلا وزارت زراعت در ضمن پلان عادی خود پروژه انکشافی را بنام (OFWMP) روی دست دارد. هدف این پروژ تنظیم آبیاری در بعضی ولایات افغانستان می‌باشد. هزینه این پروژه به ارزش ۴۱ میلون دالر امریکائی از طرف بانک جهانی تمویل می‌گردد. محل تطبیق این پروژه کابل جلال‌آباد مزارشریف و هرات می‌باشد. این پروژه در حال تطبیق است.(منبع۱۸) اکثریت بودیجه که بانک جهانی کمک کرده‌است از طریق وزارت احیا وانکشاف دهات و وزارت فواعد عامه بمصرف رسیده‌است.[۲]

اقتصاد زراعتی افغانستان[ویرایش]

طبق راپور USID و احصایه وزارت زراعت ۸۰ فیصد مردم افغانستان مشغول پیشه زراعت و مالداری اند. که ۳۱٪ درآمد ملی از محصولات زراعتی بدست می‌آید. طبق احصایه سال۲۰۰۹ CIA FACTBOOK]] ۱]]افغانستان حدود ۸٫۵۵ بیلیون دالر واردات و ۲٫۱۲۸ بیلیون دالر صادرات به کشورهای ایالات متحده امریکا تاجیکستان پاکستان هندوستان وغیره داشته که پس از احجارقیمتی دومین عواید کشور را اقلام زراعتی تشکیل می‌دهد. که اقلام عمده آن میوه جات خشک پشم قالیننباتات طبی پوست حیوانات، وکوکنار (تریاک) بوده‌است. طبق راپور بانک جهانی و سی آی ای فست بوک باوجویکه از سال ۲۰۰۲تا فعلا درآمد افغانستان بشمول کمکهای خارجی ۲۹،۸۱ بیلون دالر بوده‌است عواید سرانه این کشور (منبع شماره ۱) ۱۳۲۱ دالر اند. افغانستان از جمله ۱۶۸ کشور ۱۴۶مین کشور درحال رشد می‌باشد. زیرا این پولها در بانکهای کشور جمع نگردیده واپس بکشورهای خارج سرازیر می‌شود.

آن عده افغانهای که ازین مدرک پول بدست می‌آورند تا اکنون درپایداری دولت افغانستان اعتقاد نداشته سرمایه خودرا در کشورهای عربی هند پاکستان ازبکستان روسیه سر مایه گذاری نموده‌اند. وهم قردادها صرف با کمپنی‌های خارج می‌شود. که مایه یاس هموطنان با عزت ما گردیده‌است. حاصلات گندم درسال ۲۰۱۰ حدود ۴٫۵ میلیون تن بوده‌است. ملت افغان ٪۱۰۰ بالای نان گندم زندگی می‌کنند که ۴۵ فیصد زمینهای افغانستان تحت زرع همین نبات قراردارد. که ناکافی می‌باشد. متباقی را تاجرین از کشور قزاقستان و پاکستان وارد می‌کنند. علت وارد نمودن گندم اینست که یک تعداد دهاقین به نسبت عدم استفاده از سیستم میکانیزه زراعتی، کمبود متخصصین عدم امنیت سطح محصولات وبازدهی خیلی کم دارند. هکذا در ۳۲ سال جنگ نفوس از ۱۹ میلیون به ۲۴ میلون رسید و لی توسعه زمین زراعتی و میکانیزه شدن منفی است. درکشورهای پیشرفته هردهقان حد اقل برای صد نفر غذا معیا می‌کند ولی درکشور ما ۲۰ میلیون نمی‌تواند برای ۲۵ میلون نان تهیه دارد.[۳] یک دهقان افغانی از یک جریب زمین لاغر ۱۳۰-۳۰۰ کیلو گندم بدست می‌اورند.[۴] درحالیکه باید بیشتر از ۷۵۰کیلو بدست ارند. درمجموع دهقانان افغانی از یک هکتار ۱٫۳ تن پاکستان ۴٫۹ تن هندوستان ۵٫۵ تن و کشورهای اروپائی المان و فرانسه و انگلیس ۷-۸ تن بدست می‌اورند. گدام گندم ابی شهر قندوز وگدام للمی تپه‌های کوه بابا که شامل ولایت بلخ دره صوف سنگ چارک وغیره قریه جات می‌باشد

اراضی زراعتی افغانستان[ویرایش]

اراضی افغانستان از دیدگاه زراعت به ۶ گونه تقسیم شده‌است. - زمین‌های مزروعی -زمین‌های تحت غرس نهالها- که هردو قسمت۷٫۸میلون هکتار ۱۱٫۹۶ ٪ ساحه خاک را در بر دارد-علفچرها ۳۱ میلون هکتارکه حدود ۴۹ ٪-- جنگلات ۱٫۹ میلون هکتار ۳٪- زمین‌های تحت آب- وزمینهای غیر مزروعی می‌باشد. اراضی افغانستان طوریست که هرمنطقه دشت ودره اب هوا مخصوص دارند. مثلا ولسوالی سروبی که در۳۰ کیلومتری کابل موقیعت دارد در زمستان برف باری ندارد.[م۳] ولایت قندهار خوست جلال‌آباد لغمان گرم سیر بوده در زمستان برف باری ندارد. طبق راپور سازمان غذائی جهان مساحت خاک کشور۶۵۲،۲۲۵ کیلومترمربع یا ۶۵،۲۲ میلون هکتار می‌باشد.(م۲).۱بر۶حصه خاک رادشت تشکیل داده‌است که به مساحت ۱۰۸۷۰۴ کیلومترمربع ۱۰،۸۷۰میلون هکتارمی‌شود(۶). بالاتر از ۸۰ فیصد منبع آبی افغانستان را کوهای هندوکش تشکیل می‌دهد. درمجموع ۷٫۸ میلون هکتار ساحه قابل کشت می‌باشد. ازجمله ۳٫۳ میلون هکتار (۱۸۱٫۵میلون جریب) آبی ۴٫۵ میلون هکتار(۲۲٫۵میلون جریب) للمی و یابارانی وجود دارد. ازجمله ۴ میلیون هکتار تحت کشت می‌باشد. در سال ۲۰۱۰ حدود ۳،۱ میلون هکتار تحت زرع علوفه جات و از جمله ۲ میلیون هکتار تحت زرع گندم قرار داشت. از لحاظ کلتوری زمینها افغانستان به ۳ دسته تقسیم شده‌اند سیر اب کم اب وللمی. زمین‌های سیر آب حدود ۱٫۸ میلون هکتار را دربر دارد (۱۸). افغانستان منشع مادر و گدام وراثت بسیاری نباتات است. طور طبیعی به جز چند نبات محدود همه نباتات درین خاک می‌رویند. در شمال افغانستان ۱۲ ورایتی خربوزه تربوز کدو ترائی ۴ نوع زردک شرین بامیه میوه جات زردآلو قیصی انار انجیر توت بادام پسته، گندم للمی وآبی جو جوار جودر ارزن وغیره می‌روید. ولی چیز براهمیت اینست که نباتات صنعتی از قبیل لبلبو پنبه تنباکو گل آفتاب‌گردان؛ نباتات چون شرشم زغرکنجد نباتات نشه آور چون چرس و کوکنار نباتات طبی نظیر هنگ زیره و شیرین بویه بابونه زعفران اسفرزه وغیره (۱۰) ونباتات پروتین دار یا فامیل لیگوم نظیر (لوبیا نخود ماش باقلا فاصلیا) خیلی خوب حاصل می‌دهد. و هکذا در تربیه کرم پیله گوسفند قره قل و اسپ نیز شهرت دارد. درنواحی مرکزی وارتفاعات بلند انواع میوه جات تازه وخشک، مواشی لبنیات وسبزیجات نیز از تولیدات کشور مامی‌باشد. ولی لحاظ تکنالوجی معاثر مناطق کوهی چون هوای سرد دارد برای تربیه میلیاردها مواشیگاو گوسفند آهو مرغداری چون مرغ مرغابی قاز وغیره، تربیه انواع گل غرض عطر و فروش، زنبور داری، زرع درختان میوه جات و میوه جات خشک، چوب فرنیچر (توت و چهارمغز) خیلی زیاد مساعداست. از همه مهمتر صفحات مرکزی افغانستان داری طبعت و اب وهوای صاف می‌باشد جایگا استراحت میلونها سیاح جهان خواهدبود. وچیز جالب وبسیار پراعم درجلال آباد نباتات تروپیک یا گرم از قبیل خانواده ستروس (نارنج مالته کینو لیمو) نیشکر جوار و زیتون می‌روید واینگونه زمینها طور طبعی سال ۳بار حاصل می‌دهند. جلال‌آباد ولغمان یخچال طبیعی است که خداوند برای این ملت افغان تحفه داده‌است. این بدین معنی است انعده سبزیجات که درسایر نقاط در تابستان حاصل می‌دهند درجلال آباد درزمستان کشت می‌شود و ضرورت سردخانه سبزیجات نیست تازه بدست آورده می‌شود. مرکز افغانستان همه کوها و پراز برف اند. شمال جنوب وغرب افغانستان همه دشت اند. افغانستان به نسبت نداشتن تکنالوجی جدید نتوانسته‌است این آبها را ذخیره نماید. واین دشتهای که خاک آن دست ناخورده‌است تحت زرع قراردهند. سه دریا بسیار پر اهمیت درین خاک اند که دریای کابل، رود هلمندو رود آمو می‌باشد. این دریاها به اندازه ۱۷ بیلون متر مکعب آبرا دریک سال به جریان می‌اورند.

دریای آمو دریک ثانیه ۲۰۰۰ مترمکعب ودریک سال ۹۷٫۴کیلومترمکعب آبرا بجریان می‌آوردولی درقسمت‌های حیرتان وخاک ترکمنستان ظرفیت آن به ۶۳ کیلومتر مکعب پائین آمده پس از طی نمودن دشتهای قراقرم به جهیل ارال می‌ریزد. (۹). این دریا از کوههای پامیر سرچشمه می‌گیرد نتوانسته‌است دشتهای شمال افغانستان که از کنار ش می‌گذرد سیرآب سازد. طول مجموعی این دشتها حدودبیشر از ۲۰۰ کیلومتر وبه عرض اوسط -۵۰ کیلومتر می‌باشد. اگراوسط را از قندز الی اندخوی به عرض ۵۰ کیلومتر در نظر گرفته شود. حدود۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع می‌شود اگر به هکتار سنجیده شود حدود تقریبی یک میلون هکتار درکنار دریای آمو بی حاصل افتاده‌است. (۸) در دنمارک ۶۰۰۰ دهقان یعنی ۰،۱۲ فیصد نفوس کشور ۵٫۶۵ میلون گاو را اداره می‌کنند از جمله ۶۶۰۰۰۰ شیر ده می‌باشد. یک دهقان در پهلو زمین‌داری الی۱۰۰ تا ۴۵۰ گاو راتربیه می‌کند. هر گاو حد اقل روزانه ۲۱-۲۶ لیتر شیر می‌دهد. سالانه ۴٫۵ میلیارد لیتر شیر تولید می‌کند. دلیل آن اینست که هر دهقان علاوه بر کاه و علف مینو غذائی گاوهارا صد فیصد تطبیق می‌نمایند وهم دارای هوای سرد ونسل گاوخوب اند. دنمارک لبنیات نصف جهان را باکفیت درجه اول تولید می‌کند. در افغانستان ۶۴ فیصد دهقانان مصروف مالداری می‌باشند که حدود ۳٫۷ میلون گاوشیری وغیرشیری را تربیه می‌نمایند. یک گاو افغانی دریک روز بطور اوسط ۵ لیتر شیر تولید می‌نماید. درصورتیکه از این تکنالوجی در صفحات مرکزی افغانستان استفاده شود سطح تولیدات از ضرورت نفوس بلند خواهد رفت.

تحقیقات جنیتیکی نباتات[ویرایش]

اساس تغیرات و پیشرفت در سیستم زراعت تحقیقات جنتیکی نباتات همان کشوربمنظور بدست آوری اصلاح و نسل بهتر می‌باشد. در افغانستان ۲۱ ستیشن تحقیقاتی نباتات وجود دارد. الی سال ۱۳۶۲ خدمات ارزنده نمودند. این مراکز الی سال ۱۳۷۲ فعال بودند ولی ازاینکه سایر سازمانهای تحقیقاتی بین امللی روابط خودرا قطع نموده بودند وهم جنگ داخلی وجود داشت کار مراکز خیلی محدودوبطی پیش می‌رفت. فعلا این ستیشنها تحت اداره انستیتیوت تحقیقات زراعت کار وفعالیت می‌کنند. ریاست تحقیقات نباتی درجنب پروگرامهای محلی درپروگرامهای بین‌المللی نیز سهمدار می‌باشد. درجنوری سال۲۰۰۲ دولت امریکا تحت نظر نمایندگی ایالات متحده امریکا برای انکشاف بین‌المللی (USAID) در شهر تاشکند باشرکت ۳۲ سازمانهای زراعتی وسازمانهای تحقیقاتی زراعتی جلسه نمودند. هرکدام ازین سازمانها در بخشهای خود با بودیجه مالی هنگفت کار می‌نمایند. این سازمانها یک تعداد متخصصین داخلی زراعت را با معاش کافی جذب نمودن وبدین ملحوظ وزارت زراعت از صحنه دور گذاشته شد. سازمانهای بین‌المللی تحقیقاتی نباتی جهانی که در افغانستان فعلاًمصروف اند قرارذیل اند. FAO, ICARDA, JICA, RAMP, FHCRAA, CIMMyT PHDP ,ICRISTو ,UNDP CIP, CIAT ,IFPRI, IPGRI ,ILRI,ISNAR, AVRDC, IWMI ,IFDC, IFRC, SOLIDARITES, GRSP, (IMC), ACTED, MADERA, CARE, HAFO), (ADA), FOCUS, DACAAR,ISRA , United Nations Agencies: FAO, World Food, United States Institutions: Texas A&M, Cornell Program, University, University of California, Davis, University of Vermont and Michigan State.[۵] این سازمانهاهرکدام از بزرگترین سازمانهای زراعتی جهان درهربخش می‌باشد. درجنب آن روابط با سازمانهای تحقیقاتی کشورهای منطقه وهمسایه خیلی مهم اند. بسیاری تحقیقات را پروگرامهای منطقوی تشکیل می‌دهندکه چند کشور همسایه یکجا پیش می‌برند. مثلا تحقیقات درمورد برنج جریان دارد و این نبات تقریباً دومین قلم مصرف کننده افغان شده‌است. سازمان ایکاردا در سوریه و اکریسات درهندوستان می‌باشند که هردو بالای مناطق خشک کار می‌نمایند. افغانستان عضو آن سازمان است. فعلا همین سازمانها هرکدام داخل اففانستان کار می‌نمایند. اولا اینها درصدد جمع آوری ۱۷۷۰ نوع نبات افغا نستان اند. که قبلا در سال ۱۳۶۲ فارم دارالامان از قریه جات جمع نموده بودند. مهمترین کار تحقیقات نباتی انکشاف و اصلاح نباتات است تا بتواندحاصل اعظمی را بدهد.

جنگل‌ها[ویرایش]

در سال ۱۹۷۰ مساحت جنگلات افغانستان ۱۳۱۳۰۰۰ هکتار بود. سه حصه خاکرا جنگلات نشتر سرب ارچه جلغوزه و پسته در ولایت کنر نورستان پکتیا و بادغیس تشکیل داده‌است. ۴۵۰۰۰ هکتار زمین را در بادغیس جنگلات پسته طبعی پوشانیده‌است. جنگلات پسته در ولایت سمنگان بلخ نیز وجود دارد. با استفاده از مکانیزه شدن محصولات ان چندین برابرخواهد شد. بزرکترین مارکیت پسته مغز سبزهندوستان است.

غلات[ویرایش]

عمده ترین نباتات که در جهان بشریت بالای آن زندگی می‌کنند غلات است. غلات عبارتند از گندم برنج، جو، جواری، جودر وارزن می‌باشد. نفوس جهان ۶٫۹۱ بیلون اند. ۴ بیلون آن یا۶۰فیصد نفوس آن درآسیا زندگی می‌کند. تمامی این نفوذ بالای نان گندم زندگی می‌کنند.۷۵ فیصد بودیجه زراعتی ساززمان ملل درمورداین نبات بمصرف می‌رسد. ملت افغان ۱۰۰ فیصد بالای نان گندم زندگی می‌کنند. درسال ۲۰۱۰ افغانستان ۹۰ فیصد گندم خودرا از کشورخود بدست آورد. درکشورهای پیشرفته یک انسان دریک سال کمتراز صد کیلونان گندم را استفاده می‌کنند در افغانستان طبق راپورسازمان غذائی جهان [اف ای و] یک افغان سالانه ۱۵۲ کیلونان خشک را بمصرف میسرساند. بدین معنی ۸۴، ۴ میلون تن نان گندم ضرورت این کشور است. درصورت استفاده از وسایل مدرن وسیستم جدید زراعتی این حاصل را از یک میلون هکتاربدست آوده می‌تواند. در حالیکه دومیلیون هکتار مصروف تولید این نبات است. پاکستان و هندوستان در تولید برنج اعلی مشهوراند. خریدار این برنج افغان است. تاجرین این برنج افغان و مارک برنج افغانی است اما برنج افغانی نیست سالانه میلونها دالر اسعار این کشور به جیب آنها می‌ریزد در حالیکه در افغانستان مناطق لغمان بغلان قندوز خان آباد لونگ وهرات شرایط مساعدبه کشت انواع برنج دارند. کشت جوار در جلال‌آباد وجو جودرو ارزن در صفحات شمال خوب ارزیابی شده‌است.

حبوبات[ویرایش]

از اینکه ریشه این نبات مقدارزیاد نیتروژن را از هوا بخود جذب می‌کند و ر تقویه خاک موثر است بنام خاندان لیگوم یاد می‌شوند.حبوبات عبارتند از دانهماش لوبیا مشنگ باقلا نخود انواع دال عدس وسایبین می‌باشد. کشت این نباتات درهرگوشه افغانستان می‌شود ولی درشمال شرق افغانستان زیاده کشت می‌شود. لوبیا سرخ سفید و چشم بلبلی درافغانستان کشت می‌شود. لوبیا سرخ به اب زیاد ضرورت دارد. نخود که درمقابل خشکی مقاومت دارد در قسمت‌های زیاد افغانستان کشت می‌شود.

میوه جات[ویرایش]

میوه جات درافغانستان طور وافر پیدا می‌شود. چون افغانستان زمستان سرد دارد دراکثر مناطق نباتات می‌روید که تخم یا پندک ان باید حرارت منفی صفر را سپری کند. برخلاف در جلال‌آباد حرارت زیر صفر نمی‌شود درآن جا نباتات مناطق گرم از قبیل مالته سنگتره کینو نارنج لیمون زیتوننیشکر می‌رویند. مناطق اطراف کوهای پغمان ساحه خوب برای رشد نهالسیب نوع Gulden dilcious و Red dilcious شفتالو خیلی مناسب است.

سبزی جات[ویرایش]

پس از قرن ۱۸ در افغانستان تبلیغات برای خوردنسبزیجات اضافه شد. در جنب یک تعداد سبزیجات افغانی تخم یکتعدادسبزی از خارج وارد و بزر گردید. امروز در افغانستان بجز براکلی تقریبا تمامی سبزیجات به انواع مختلف می‌روید. در افغانستان سبزیجات به مقصد بدست اوردن منرالهاو انزایمها بدن و خوش‌مزه ساختن غذا مورداستفاده قرارمی‌گیرند. سبزیجات اصلی افغانستان را ابوعلی سینا یاد آوری نموده‌است. خوردن پیاز خیار ترائی گشنیز نعنا سیر طره مرچ کاهو کم برگ درقدیم مروج بود. بادنجان رومی بانجان سیاه کرم کدوسیب زمینی گلپی وغیره از خارج واردشده‌است. از اینکه سبزیجات در جلال‌آباد درزمستان کشت می‌شود. دولت امریکا بمنظورقطع کشت کوکنارپروگرامهای را در جلال ابادروی دست گرفته‌است. اخیرا ۲۰۶۸هکتارزمین تحت زرع قرارگرفته‌است. کشت کدو دربغلان ومیدان نتیجه خوب داده‌است. (۱۶). زیاده از ۲۳ نوع سبزیجات درین خاک می‌موجود است.

مالداری[ویرایش]

نگهداری و تربیه حیوانات یک بخش عظیم از زراعت می‌باشد. مالداران افغانستان بدو بخش تبدیل گردیده‌اند دهقانان قریه جات و کوچی هاعشایر. درسال۲۰۰۳ سازمان FAO با هزینه ۷۸۰۰۰۰ دالر امریکایئ که از جانب کشور ایتالیا معاونت شده بود. در ۳۶۷۰۰ قریه جات افغانستان نفوس شماری را باهمکاری ۹۰۰ افغان براه انداخت. درنتایج چنین نگاشته شده‌است. در ۳۶۷۰۰ قریه بتعداد ۳ میلون فامیل زندگانی دارند. تعداد حیوانات بمقایسه ۱۹۸۱ خیلی‌ها کم شده وگراف بطرف کم شدن حیوانات اهلی دیده می‌شود. فعلا افغانستان دارای ۳٫۷ میلون گاو ۸٫۸ میلون گوسفند ۷٫۳۰ بز ۱۴۰۰۰۰ راس اسپ ۱٫۶ میلون مرکب ۱۸۰۰۰ شتر ۱۲٫۲ میلون دام مرغ مرغابی وغیره می‌باشد. درجه کم شدن حیوانات از از ۱۱-۱۴ فامیلی هرسال درهر قریه می‌باشد. مثلادرسال۱۹۸۱افغانستان بتعداد ۱۸ میلون گوسغند داشت. درسال ۱۹۹۵ بتعداد ۲۲ میلون در ۲۰۰۳ ۸ میلون راس گوسفند داشت. دوره طالبان شوم ترین دوره اقتصادی افغانستان بوده‌است. ازاینکه۱۲ شرکت افغای گوشت را از هندوستان و مرغ را از امریکا و برازیل وارد می‌نمایند. کدام پلان تدابیر دولتی دیده نمی‌شود. فعلا درشهرکابل یک کیلوگوشت گوسفند ۳۰۰ افغانی، گوساله ۲۶۰ افغانی و گاومیشهای پاکستانی ۲۰۰ افغانی به فروش می‌رسد.[۶]

حیات وحش[ویرایش]

کنترول حیوانات وحش بخش از کار زراعت می‌باشد. که از لحاظ حفظ محیط، شکار، تفرجگاها وغیره اهمیت زیاد دارد که بخش از اقتصادکشورها محسوب می‌شود. در افغانستان۱۲۰ نوع حیواتات پستاندار از نوع گوشتخوارن و غیر گوشت‌خوار،۵۰۰ نوعپرنده -۴۵۰۰ نوع نبات خودرو، هم تعداداز خزندگان روی زمین و زیر زمین و ذوحیاتین انوع حشرات، بیشتر از ۲۶ نوع ماهیان وما رماهی وجود دارد. بتعداد ۲۷ نوع مارزهری غیر زهری وافعی آبی و خشکه شناخت گردیده‌است. تعدادازین حیوانات درحال انقراض اند. وتعداد ازبین رفته‌است. درمدت ۳۲ سال جنگ وغریبی مردم انچه که طبعی وجود داشت مورد تاراج قرار دادند. تقریباًتمامی عقاب باشه وشاهین درکشور شکار شده و به خارج قاچاق شده‌است. عمده ترین حیوانات وحشی افغانستان عبارتند از پلنگ، پشکهای کوهی و دشتی، پلنگ برفی درنواحی شمال شرقی، کفتار در قندهار آهو رنگ آهوختن گوزن آجر آهومارکوپولو خرس سیاه آسیایی میمون بز شنگلدار آهو باختری بز کوهی در نواحی شرقی وشمال شرقی افغانستان وجود دارد. خوک وحشی در ولسوالی گلران هرات بادغیسات و غیره پیدا می‌شود. گرگ و روباه و شغال را می‌توان در همه نقاط افغانستان مشاهده نمود اگرچه آنها هم به خاطر پوست شان از چنگ شکارچیان آرام ندارند و بعضی از انواع آنها توسط شکارچیان از بین رفته و یا خیلی کمیاب می‌باشند که ساحه حیات وحش افغانستان خیلی تنگ گردیده‌است. (۱۳)

چراگاه‌های طبیعی[ویرایش]

چراگاه‌های طبیعی افغانستان حدود ۳۰ میلیون هکتار بوده که نصف ساحه این کشور را احتوا نموده‌است. است. چراگاه‌ها ثروت بزرگ ملی و تکیه گاه‌های اصلی رشد مالداری در افغانستان است. چرا گاهای کشورهای پیشرفته اول و انجام داردند. و در صورت نیاز تخم علوفه خوب خود پاش می‌دهند. چرا گاه‌ها باید نقشه برداری ساحه مجاز و ممنوعه داشته باشند. زمینهای للمی از چراگاه جدا شوند. کبفیت ساحهٔ نباتی و علفچرها در غذا و حاصل دهی حیوانات تاثیر مستقیم داشته و تابع شرایط جوی و اقلیمی و رشد نباتی همان چراه گاه می‌باشد و بعضی از چرا گاه‌ها بالخصوص در نواحی جنوبی کشور جهت خشکسالی‌ها و چراندن بیرویهٔ دیگران، ماهیت و کیفیت خود را از دست داده‌اند و باید توجه کرد که این چراگاها نباید به خاطر اضافه چراندن حیوانات ازبین بروند. چراگاه‌های پامیر و شمال و مناطق مرکزی از چراگاه‌های طبیعی و همیشگی افغانستان است. چراگاهای افغانستان عموما در دامنهٔ کوها قرار داشته و شکل موسمی را دارا می‌باشند و در ایام بهار چراندن حیوانات در چراگاها شروع شده و نظربه موقعیت جغرافیای و اقلیمی الی ماه عقرب ادامه میداشته باشد. هکذا چرا گاه از ساحه بته ئی بلند و جنگل دور نگه داشته شوند. دامنه کوها جایگاه چرا گاو گوسفند کوههابرایبز ودشتهای خشک برای شتر مناسب است. گوسفند قره قل حیوان مقاوم در هرنوع شرایط توافق دارد.[۷]

مرغداری[ویرایش]

در افغانستان ۵۵۰ نوع پرنده شناخته شده‌است. که در آینده ساختن فارمها تربیه ونگهداری این موجودات زیبا درزیبائی کشور می‌افزاید. اففانستان داری تفرجگاه و زیارتهای زیادمی‌باشد که این محلات محل خوب برای رشد و تربیه کبوتر مرغابی و قاز می‌باشد. درشهرکابل مارکیت بنام کاه فروشی اند که دران جا پرندگان بشکل محلی تربیه می‌شودولی درافغانستان فارم بزرگ پرندگان وجود ندارد. تربیه کبوتران رنگه وفروش ان در مارکیتهای بزرگ جز اقتصاد آینده کشور خواهدبود. مرغداری: تربیه مرغ بشکل نیمه عصری درافغانستان از سالیان دراز است که مروج است. درین اواخرفارمهای کوچک مرغ درمناطق هرات بامیان کابل وشمالی مروج گردیده‌است. ازاینکه تربیه مرغداری درایران سابقه بیشتر داردافغانهااز وسایل وطرز تربیه ایرانی استفاده می‌کنند. وهکذا یکتعداد وسایل از اطریش نیز وارد می‌گردد. افغانستان دارای ۱۲ میلون پرنده و مرغ خانگی می‌باشد._(fao 2003) فعلا وارد کردن مرغهای یخچالی تحت نام بازار آزاداز خارج وارد می‌شود که بالای مرغداران تاثیر نموده‌است. افغانستان دارای مرغهای خانگی، مرغابی، قاز، کبک زری وفیل مرغ قوی اند. با ازدیاد ساختن این مرغان در فارمهای بزرگ امید است غرض بهبود شرایط اقتصادی آن.

گلداری[ویرایش]

مردم افغانستان از زمانه‌های خیلی قدیم با گل آشنائی داشتن. که می‌توان نوعیت گلهارا درسکهها، مجسمهها، میناتوری, کندن کاری روی اجسام نقاشی دریافت. گلهای افغانستان به ۳ دسته یعنی درختی بته وعلف تقسیمات شده‌است. که درختی آن سنجد واکاسیا ونوع بته ئی آن ارغوان گلاب و مرسل و فرشی ان پتونیفلاکس همبری امیری آدم چیره وغیره نام برد. بیشتر از ۲۰۰ نوع گل درافغانستان موجود است. در آینده برای استحصال عطر و زنبورداری ورنگ درآمد خوبی برای افغانستان خواهد بود. فعلا کدام کمپنی تولید گل وجود ندارد. سازمان ملل درین اواخر برای دهاقین هرات کشت زعفران را ترویج می‌نماید. مدتی کشور آلمان درصفحات شمال تربیه گل پتونی را ترویج می‌نمود. سایر گلها مارکیت ندارد در صورتیکه مارکیت خارجی وجود داشته باشد مردم به کشت گلها اقدام خواهند ورزید.[۸]

نباتات طبی[ویرایش]

یکی از اقلام صادراتی افغانستان را نباتات طبی تشکیل می‌دهد. که سلانه ۲۰ -۲۲ میلون دالربدست می‌ایند. در جهان ۳۲۰۰۰۰ نوع نبات وجود دارداز جمله ۲۵۰۰۰ نوع نبات درافغانستان موجود اند. از جمله ۵۰۰ نوع ان شناسائی شده‌است.۳۰۰ نوع نبات طبی قابل استفاده می‌باشد. از جمله ۴۵ نوع ان ارزش تجارتی دارد. ۶ نوع انرا عمدتاً صادرمی‌شود که عبارتند از هنگ زیره شرین بویه ایارلنگ اسپند تخم کوکنار وهکذا گنده فیروزه، ترکیب موم لائی، چاسکو اسفرزه زعفران خاکشیر ساکو دانه نیز از اقلیت صادرات این کشور می‌باشد. ازاینکه مردم درین ۳۰ سال طور غیر فنی این نباتات بارزش را خودسران قطع نموده‌اند. محصولات این نباتات خیلی پائین آمده‌است. فعلا دولت افغانستان در ده ولایت قطع یک تعداد نباتات طبی را ممنوع قرار داده‌است.[۹][۱۰]

تربیه ماهی[ویرایش]

قبلا پروژه‌ای بند برق درونته سروبی کجکی و کوکچه وغیره نه تنها بمنظوراستحصال برق بلکه به مقاصد مختلغه اعمار گردیده بود. از جمله تربیه ماهی نیز بوده‌است. ولی پس از جنگها بندها و حوضهای ماهی از بین رفته‌است و ضرورت به احیا دارد. درین اواخر دولت فرانسه در گلبهار کنار دریای پنچشیر به ارزش ۲۵۰۰۰۰ دالر فارم تربیوی ماهی را ایجاد و به بهره‌برداری سپرده‌است. فعلا کدام پروژه بزرگ ماهی در دست نیست. دره‌های افغانستان دارای آبهای شرین می‌باشد در صورت ساختن حوضهای بزرگ تربیه ماهی درکنار دریاها میلونها دالر عواید بدست خواهد آمد. دوشرکت کانادای فعلا در احیا وباز سازی کانالها کار می‌نماید.[۱۱][۱۲]

نباتات نشه آور[ویرایش]

کشت تریاک در۳۴ ولایت افغانستان مروج است. در زمان ظاهر شاه کشت این ماده از ۱۲۰۰ تن زیاده تجاوز نمی‌کرد. در ان زمان ترافیک پاکستان بود. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی کشورهای آسیای میانه ترافیک این ماده گردید. این ماده مافیای دولتی را با خود داشته شبکه‌های ان تا اروپا و امریکا رسیده‌است. قاچاقچیان فعلا کشتی راه آهن هواپیما وکشتی زیر دریای را در اختیار دارند. فعلا حاصلات تریاک الی ۴۰۰۰ تن می‌رسد که ازین مدرک ۴٫۴۹ بیلون دالر عواید بدست می‌آید. این نبات اب زیاد را درکار ندارد. حاصلات این نبات دریک هکتار۲۹٫۲کیلو می‌باشد.[۱۳][۱۴] چرس (کنه بیس). این نبات الی سالهای ۱۹۹۲ صرف در مزارشریف زرع می‌گردید. پس از ۱۹۹۲کشت این نبات ازدیاد پیدا نمود. فعلا در۱۷ ولایت افغانستان زرع می‌شود. حاصلات ان دریک هکتار۱۴۵ کیلو دریک جریب ۱۴٫۵ کیلو است. تولیدات این نبات درسال ۲۰۱۰ ۱۵۰۰-۳۵۰۰ تن تولید گردید. قیمت تولید یک هکتاربه ۳۳۴۱ دالر امریکائی می‌شود. درسال ۲۰۰۹ مجموع فروشات ۴۳۸ میلون دالر تخمین گردیده‌است. که هرسال صدها هزار خانواده را به تباهی میکشاند. بخصوص نسل جوان کشورها را. در اروپا مافیا اولا جوانان را به سگرت عادت می‌دهند بعدا به چرس بعدا به الکهول و هیروئین.[۱۵]

علوفه جات[ویرایش]

علوفه جات منحیث یک بخش نباتات و اساس مواد غذائی حیوانات را تشکیل نموده برای تهیه انرژی بصورت مستقیم به حیوانات وبشکل غیرمستقیم بالای انسانها ضروری می‌باشد. علوفه جات بدوقسم اند یکساله مانند شبدر رشقه گلزرد شبدر، شبدر ایرانی شبدر دورگ وماشک گل خوشه وعلوفه جات دوساله مانند رشقه، اسپری، شبدرشرین و شبدرقرمز می‌باشد. علوفه از برگ دانه و شاخه بسیاری نباتات ساخته می‌شود. ازبرگ و ساقه نخوداز ساقه ارزن از برگ جوار از رشقه وشبدر تمامی حصه نبات استفاه می‌شود.[۱۶]

نباتات اصلی افغانستان[ویرایش]

در هرکشور که یک نبات بشکل خودروی وجود داشته باشد. ان کشور مادر اصلی نبات می‌باشد. که می‌توان از لوبیا یکنوع زردک زرد، پسته سیب بادام ۶۴ نوع انگور که سازمان غذائی ۹۶ نوع اعلان نموده نخود پنبه وسیرمی‌باشد. البته افغانستان مادر یکتعدادنباتات خودرو جشرات و حیوانات وحشی نیست مثلا درخت جلغوزه در آسیا صرف درافغانستان است ولی این درخت در امریکا جنوبی است. وهم نباتات دیگر هم مانند درانجا وجوددارد. (۱۵) ودلیل ان اینست که در زمین ۲۵۰ میلون سال سابق یک خشکه وجود داشته‌است. باد، دریا و پرندگان درانتقال تخم نباتات از یک محل در محل دیگر دارای اهمیت است.

پیوند داخلی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. نام FHCRAA حمایت از حاصلات اینده و باز سازی زراعتی افغانستان[۱]
  2. [۲] راپورکمک بانک جهانی به افغانستان بایدتمام راپور خوانده شود
  3. |نفوس دقیق افغانستان
  4. [۳]ویب ساید کتاب خانه ارزونا حاصلات زمین از یک هکتار در افغانستان ص۵
  5. تمام سازمانهای که دراحیا افغانستان سهم اندصفحه شماره۲- [۴]
  6. احصایه گیری ونفوس شماری حیوانات توسط سازمان غذائی جهان [۵]
  7. برگرفته از مرکز حمایه محیط زیست دانشکده کشاورزی دانشگاه کابل[۶]
  8. [۷]همکاری سازمان زراعتی ایکاردا غرض ترویج گل زعفران درافغانستان
  9. [۸] تعداد انواع زنده جان در جهان
  10. قطع بتعداد ۱۰ نوع نبات طبی از طرف دولت موقتاً ممنوع قرار داده شده‌است [۹]
  11. کمگ دولت فرانسه غرض احیا تربیه ماهی [۱۰]
  12. دوکمپنی کانادائی خواسته‌اند تا در احیا سد آبی در افغانستان کمک کنند [۱۱]
  13. ص ۴و۵ معلوات درباره کشت خشخشاش سازمان ملل[۱۲]
  14. مقدار کشت پاپی در افغانستان ص۱[۱۳]
  15. کشت چرس در افغانستان سازمان ملل[۱۴]
  16. شناخت وکشت علوفه جات توسط فواد نبی زوی هارتیکلچرست افغان[۱۵]

منابع[ویرایش]

  • لست درآمد کشورها ویکی پیدیا انگلیسی

en:List of countries by GDP (PPP) per capita

  • راپور مکمل سازمان غذائی جهان اف ای هو در مورد تمامی موضوعات افغانستان صفحه۰۲،۳،۱۱،۱۳

[۱۶] ۳ |ساید مطالعات اب وهوا افغانستان توسط ایالات متحده امریکا