زبان شُغنانی یا شُغنی یکی از زبانهای ایرانی است که امروزه در دو کرانهٔ رود پنج، به ویژه در ولسوالی شغنان استان بدخشان افغانستان و شهر خاروغ، شهرستانهای شغنان، راشتقلعه، روشان و مرغاب استان خودمختار کوهستانی بدخشان تاجیکستان رایج است.
زبان شغنانی بر اساس تقسیم بندی زبان شناسان در زمرهٔ زبانهای پامیری قرار میگیرد.
شغنانی را با حروف سیریلیک، فارسی و لاتین مینویسند. با این حال نوشتن شغنانی با خط سیریلیک معمول تر است.
جستارهای وابسته [ویرایش]
|
زبانشناسی افغانستان |
|
هندواروپایی/
هندوایرانی |
|
|
|
شمال شرقی
|
|
|
|
شمال غربی
|
|
|
|
جنوب شرقی
|
پراچی* (ان) • اورمُری (ان)
|
|
|
جنوب غربی
|
|
|
|
|
|
کهته* (مل) • وایگَلی* (مح) • اَشکویی* (مح) • پارونی* (مح)
|
|
|
|
|
|
پشهای* (مل) • گَوَر-باتی (مح) • تیرو (تیراهی)* (ان)
|
|
|
هندی نو
|
|
|
|
|
| آلتایی |
|
|
| سامی |
|
|
| دراویدی |
|
|
| غیره |
|
عامیانه (argot)
|
|
|
|
ساختگی (sabir)
|
لازمی (مح)
|
|
|
متنوع
|
گویشهایی با خاستگاههای مختلف (گروههای سیار از قبیل «جَت» و غیره)
|
|
|
- در خارج از افغانستان گویشور ندارد؛ رس: رسمی؛ مل: ملی؛ مح: محلی؛ ان: گویشور بسیار کمی دارد (پراچی) و یا بسرعت در حال انقراض است (اورمُری، مغولی و اویغوری) و یا زبان مُرده است (تیرو و عربی)
|
|
|
زبانهای ایرانی |
|
| شاخه |
زبانهای ایرانی غربی
|
|
| شمال غربی |
|
|
| جنوب غربی∗ |
|
|
| شاخه |
زبانهای ایرانی شرقی
|
|
| شمال شرقی |
|
|
| جنوب شرقی |
|
|
^ بلوچی به خاطر مهاجرت گویشورانش، از نظر جغرافیایی به جنوب شرق فلات ایران منتقل شدهاست. ^ شاخه جنوب غربی را شاخه فارسیتبار نیز میگویند.
^ بیشتر زبانشناسان، اوستایی را در مرز شاخههای غربی و شرقی دستهبندی میکنند.
|
|
|
کد زبانهای معرفیشده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بینالمللی آنها حرف S است |
|
|
|
|
