زبان سواحلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زبان سواحیلی)
پرش به: ناوبری، جستجو
گسترهٔ زبان سواحلی در آفریقای شرقی.

زبان سواحلی عضوی از خانوادهٔ زبان‌های بانتو است و در شرق آفریقا به‌کار می‌رود. سواحلی زبان اول حدود ۵ میلیون نفر و زبان دوم حدود ۵۰ میلیون نفر است. علاوه بر عربی، واژه‌های زبان‌های فارسی، آلمانی، هندی و انگلیسی نیز به دلیل ارتباطات با دیگر خانواده‌های زبانی وارد این زبان شده‌است.[۱]

تأثیر فارسی بر سواحلی[ویرایش]

زبان سواحلی ترکیبی است از زبان مردم بومی منطقه به ویژه بنتو و بسیاری از واژه‌های عربی و فارسی. این زبان در شرق و تا حدودی مرکز آفریقا بکار برده می‌شود.

در زبان سواحلی برخی واژه‌ها با گویش بندری فارسی بسیار نزدیک و هم‌معنی هستند مانند:

  • کاکا= برادر
  • دادا= خواهر
  • بندری= بندری (بندرگاه)
  • سیفه=سیفه (روغن کوسه)
  • منشوه= منشوه (یک نوع قایق)
  • چنگو= چنگو (یک نوع ماهی خوش مزه برای برشتن)
  • رفیقی= رفیق

در اصطلاحات دریانوردی و لنج‌داری و مراسم زار واژه‌های فارسی بیشتری وجود دارد.

چند واژه و معانیش در زبان سواحلی[ویرایش]

  • می‌می= من
  • وی.وی= تو، شما
  • زیچی= قشنگ، زیبا
  • جمبو = سلام
  • سننه= خوب، عالی
  • کا کا میزی = دانشجو
  • حباری= چطوری؟
  • مزاری سننه= خیلی خوب
  • کواری = خدا حافظ
  • بووانا =اقا، جناب
  • اسنتی سننه = خیلی ممنون
  • جمبو بووانا = سلام آقا
  • ح کونا ما تا تا= اشکالی ندارد، مشکلی نیست، خبر بدی نیست.

ادبیات زبان سواحلی[ویرایش]

ادبیات به زبان سواحلی، در قالب اشعار حماسی شکل گرفته‌است. این اشعار از فرهنگ و ادب اسلامی مایه گرفته‌اند و دربارهٔ زندگانی محمد، پیامبر اسلام، علی‌ابن ابی طالب و حسین‌ابن علی سروده شده‌اند.

ابن حاجی غسّانی نیز اشعاری غیر مذهبی سرود. شیخ امری عابدی و ماتیاس مِنیمپالا از شاعران برجستهٔ سواحلی زبان در قرن بیستم میلادی هستند. نویسندگانی مانند دیوید دیوا و عُمر شریف، آثاری بر پایهٔ افسانه‌ها و اسطوره‌های سنتی شرق در این زبان آفریدند.

شَبان روبِرت، بزرگترین نویسندهٔ مسلمان و معاصر در زبان سواحلی است که داستانهای تربیتی نوشت. او آغازگر مقاله نویسی به این زبان است. در دورهٔ معاصر رمان‌ها و داستان‌های پلیسی نیز به زبان سواحلی نوشته شده‌است.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Prins, A.H.J. ۱۹۶۱. The Swahili-Speaking Peoples of Zanzibar and the East African Coast (Arabs, Shirazi and Swahili). Ethnographic Survey of Africa, edited by Daryll Forde. London: International African Institute.
  • زبان سواحلی، نوشته جی، اف، سخری، ترجمهٔ پریوش مقیم خان، ته‍ران، انتشارات قاضی، ۱۳۸۵.
  • عبادیان، محمود، یکی از ویژگیهای زبانی فرهنگ مردم سواحلی، ادبیات داستانی، (پاییز ۱۳۷۳): ص ۴۰ - ۴۱ ویژه‌نامه.
  • تاثیر اسلام بر فرهنگ سواحلی، عبدالعزیز، نامه فرهنگ، سال ۶، ش ۱، (به‍ار ۱۳۷۵)، ص ۱۵۰ - ۱۵۶.