روز مادر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

روز مادر روزی است که به یادبود و افتخار مادران در کشورهای مختلف گرامی داشته می‌شود.

در ملل گوناگون[ویرایش]

جشن روز مادر در هلند در سال ۱۹۲۵

بعد از اینکه تعطیلات در ایالات متحده از سوی سایر فرهنگ‌ها و ملت‌ها پذیرفته شد، تاریخ این روز نیز عوض شد تا با روزی که از قدیم مربوط به مادران بود یا سایر جشن‌های ملی، یکی شود؛ مانند یکشنبهٔ مادر در انگلستان و یا در یونان، جشن ظهور مسیح برای مسیحیان اورتودوکس (۲ فوریه). در بعضی کشورها این روز به روزی که برای بیشتر مذهب‌ها مهم بود تغییر یافت، مانند روز مریم مقدس در کشورهای کاتولیک؛ یا روز تولد دختر پیامبر اسلام، در ایران. برخی کشورها، آن را به روزهای تاریخی خود تغییر دادند، مانند بولیوی که روز جنگ ویژه‌ای که زن‌ها نیز در آن شرکت داشتند را انتخاب کرد.

در برخی از کشورهای غربی (از جمله انگلستان) دومین یکشنبه ماه مه هر سال روز مادر نام می‌گیرد. این فکر توسط خانمی بنام جولیا واردهو به آمریکا برده شد و اولین روز ماه ژوئن به عنوان روز مادر تعیین گردید. در سال ۱۹۲۴ کنگره آمریکا دومین روز ماه مه را به عنوان روز مادر تعیین نمود. در ژاپن، زادروز همسر وقت امپراطور به عنوان روز مادر گرامی شمرده می‌شود. در ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ روز ۲۵ آذر سالروز تاسیس بنگاه حمایت از مادران (سال ۱۳۱۹) به نام روز مادر نام گذاری شده بود.
هشدار: کشورهایی که در آن‌ها بجای روز مادر، روز جهانی زن جشن گرفته می‌شود با علامت '†' نشانه گذاری شده‌اند.

گاه‌شمار میلادی
رویداد روز کشور

دومین یکشنبهٔ فوریه

روز ۱۴ فوریه در سال ۲۰۱۰
روز ۱۳ فوریه در سال ۲۰۱۱
روز ۱۲ فوریه در سال ۲۰۱۲

 نروژ

۳ مارس

 گرجستان

۸ مارس

 افغانستان
 آلبانی
 ارمنستان

 جمهوری آذربایجان
 بلاروس
 بوسنی و هرزگوین

 بلغارستان
 قزاقستان
 لائوس

 مقدونیه
 مولداوی
 مونته‌نگرو
 رومانی[۱]

 صربستان
 اوکراین
 ویتنام†*

چهارمین یکشنبهٔ دورهٔ روزه[۲]

۱۴ مارس در سال ۲۰۱۰
۳ آوریل در سال ۲۰۱۱
۱۸ مارس در سال ۲۰۱۲

 جمهوری ایرلند
 نیجریه

 بریتانیا
 بنگلادش

۲۰ مارس

 سوریه[۳]

۲۱ مارس
(اعتدال بهاری)

 بحرین
 مصر
 اردن
 کویت
 لیبی

 لبنان[۴]
 عمان
 فلسطین
 قطر
اسرائیل اسرائیل[۵]

 عربستان سعودی
 سودان

 امارات متحده عربی
 یمن (به طور کلی تمام کشورهای عرب زبان)
 عراق [۶]

۲۵ مارس

 اسلوونی

۷ آوریل

 ارمنستان

اولین یکشنبهٔ مه

۲ مه در سال ۲۰۱۰
۱ مه در سال ۲۰۱۱
۶ مه در سال ۲۰۱۲

 مجارستان
 لیتوانی

 موزامبیک
 پرتغال

 اسپانیا

۸ مه

 کره جنوبی (روز پدر و مادر)
 پاکستان

۱۰ مه

 السالوادور
 گواتمالا

 مکزیک

دومین یکشنبهٔ مه

۹ مه در سال ۲۰۱۰
۸ مه در سال ۲۰۱۱
۱۳ مه در سال ۲۰۱۲

 آنگویلا
 آروبا
 استرالیا
 اتریش
 باهاما
 باربادوس
 بلژیک
 بریتانیا هندوراس
 برمودا
 بونیر
 بوتسوانا
 برزیل
 برونئی

 کانادا
 شیلی
 چین[۷]
 کلمبیا
 کرواسی
 کوبا[۸]
 کوراسائو
 قبرس
 جمهوری چک[۹]
 دانمارک

 دومینیکا
 اکوادور
 استونی
 اتیوپی
 فیجی
 فنلاند
 آلمان
 ساحل طلا
 یونان
 گرنادا
 گویان
 هندوراس
 هنگ کنگ
 ایسلند
 هند

 ایتالیا
 جامائیکا
 ژاپن
 لتونی*
 لیختن‌اشتاین*
 ماکائو
 مالزی
 مالت
 میانمار
 هلند
 نیوزیلند
 پاکستان
 پاپوآ گینه نو
 پرو[۱۰]

 فیلیپین
 پورتوریکو
 سنت کیتس و نویس
 سنت لوسیا
 سنت وینسنت و گرنادین‌ها
 ساموآ
 سنگاپور
 سنت مارتین
 اسلواکی[۹]
 آفریقای جنوبی
 سری‌لانکا
 سورینام

 سوئیس
 تایوان
 تانگانیکا
 تونگا
 ترینیداد و توباگو
 ترکیه
 اوگاندا
 اوکراین
 ایالات متحده آمریکا
 اروگوئه
 ویتنام
 ونزوئلا
 زامبیا
 زیمباوه

۱۵ ماه مه

 پاراگوئه همان روز Día de la Patria[۱۱]

۲۶ مه

 لهستان "Dzień Matki"

۲۷ مه

 بولیوی[۱۲]

آخرین یکشنبهٔ مه

۳۰ مه در سال ۲۰۱۰
۲۹ مه در سال ۲۰۱۱
۲۷ مه در سال ۲۰۱۲

 الجزایر
 جمهوری دومینیکن

 فرانسه (اولین یکشنبهٔ ژوئن اگر عید پنجاهه در این روز باشد)
فرانسه French Antilles (اولین یکشنبهٔ ژوئن اگر عید پنجاهه در این روز باشد)

 هائیتی[۱۳]  موریس
 مراکش

 سوئد
 تونس

۳۰ مه

 نیکاراگوئه[۱۴]

۱ ژوئن

 مغولستان† (روز مادران و بچه‌ها.)

دومین یکشنبهٔ ژوئن

۲۷ ژوئن در سال ۲۰۱۰
۲۶ ژوئن در سال ۲۰۱۱
۲۴ ژوئن در سال ۲۰۱۲

 لوکزامبورگ

آخرین یکشنبهٔ ژوئن

۲۷ ژوئن در سال ۲۰۱۰
۲۶ ژوئن در سال ۲۰۱۱
۲۴ ژوئن در سال ۲۰۱۲

 کنیا

۱۲ اوت

 تایلند (روز تولد ملکه سیریکیت)

۱۵ اوت

 کاستاریکا
آنتورپ

دومین دوشنبهٔ اکتبر

۱۱ اکتبر در سال ۲۰۱۰
۱۰ اکتبر در سال ۲۰۱۱
۸ اکتبر در سال ۲۰۱۲

 مالاوی

۱۴ اکتبر

 بلاروس

سومین یکشنبهٔ اکتبر

۱۷ اکتبر در سال ۲۰۱۰
۱۶ اکتبر در سال ۲۰۱۱
۲۱ اکتبر در سال ۲۰۱۲

 آرژانتین (Día de la Madre)

آخرین یکشنبهٔ نوامبر

۲۸ نوامبر در سال ۲۰۱۰
۲۷ نوامبر در سال ۲۰۱۱
۲۵ نوامبر در سال ۲۰۱۲

 روسیه

۸ دسامبر (جشن بارداری پاکدامن)[۱۵]

 پاناما[۱۶]

۲۲ دسامبر

 اندونزی[۱۷]

دیگر گاه شمارها
رویداد گاه‌شمار میلادی کشور

۳۰ شواط

بین ۳۰ ژانویه و ۱ مارس

 اسرائیل[۱۸]

Baisakh Amavasya (Mata Tirtha Aunsi)

بین ۱۹ تا ۲۹ آوریل

 نپال

۲۰ جمادی‌الثانی[n ۱]

۱ مه ۲۰۱۳

 ایران [۱۹]

پیشینه جهانی و سنت‌ها[ویرایش]

کشورها[ویرایش]

کشورهای آفریقایی[ویرایش]

بیشتر کشورهای آفریقایی ابتکار داشتن یک روز مادر را از سنت‌های بریتانیا گرفتند؛ اما با وجود این در فرهنگ‌های گوناگون قارهٔ آفریقا، قبل از دورهٔ حمله اروپایی‌ها[n ۲] به آن، جشن‌ها و مناسبت‌های زیادی برای مادران وجود داشته‌است.

آلمان[ویرایش]

در دههٔ ۱۹۲۰ آلمان کمترین میزان زاد ولد در اروپا را داشت؛ و روند آن نیز شیب رو به پایین داشت. در آن زمان دلیل این مشکل به کار زنان در بیرون از منزل نسبت داده شد. در آن دوران راهی که به نظر گروه‌های صاحب نفوذ در جامعه (سیاست مداران چپ و راست، زنان کلیسا و گروه‌های فمینیست) رسید این بود که باید از مادران قدردانی شود اما بر سر چگونگی آن به توافق نمی‌رسیدند. تمامی گروه‌ها به این نتیجه رسیدند که مادر بودن را در جامعه با ارزش کنند و ارزش‌های مادری را در میان مردم رواج دهند. در سال ۱۹۲۳ در راستای این هدف همگی با (پذیریش به اتفاق آرا) هم به این نتیجه رسیدند که روزی به نام روز مادر (به آلمانی: Muttertag) را گرامی بدارند؛ تعطیلی در روز مادر نیز از آمریکا و نروژ گرفته شد.

استرالیا[ویرایش]

در استرالیا، روز مادر در دومین یکشنبهٔ ماه مه جشن گرفته می‌شود ولی یک تعطیلی عمومی نیست. در این کشور، سنّت دادن هدیه به مادران در روز مادر اولین بار در سال ۱۹۲۴، توسط خانم «جانت هیدن»[۲۰] که ساکن سیدنی بود، شروع شد. خانم هیدن در ملاقاتی که از یک بیمارستان[n ۳] در نویینتون داشت، بیمارانی را دید که همگی مادرانی بسیار تنها و فراموش شده بودند؛ او برای اینکه آن‌ها را خوشحال کند سعی کرد که از سوی بچه‌های مدرسه‌های اطراف و مراکز تجاری محلی، نیروی پشتیبانی جمع آوری کند تا کمک مالی کافی برای دادن هدیه به تمام آن مادران تنها، فراهم شود. سال به سال میزان کمک جمع آوری شده توسط مراکز تجاری محلی و حتی شهردار بیش تر شد تا جایی که امروزه، در روز مادر، هدیه دادن به مادران بسیار معمول شده‌است. مردم استرالیا، معمولاً صبحانه را برای مادر خود به رخت خواب می‌آورند و به طور سنتی در روز مادر به مادرشان گل داودی را که ویژهٔ فصل پاییز است هدیه می‌دهند.

اسرائیل[ویرایش]

در اسرائیل روز مادر در تاریخ ۳۰ شواط که روز درگذشت هنریتا سولد است، جشن گرفته می‌شود.

افغانستان[ویرایش]

در افغانستان روز مادر در دومین شنبهٔ ماه ژوئن، ۱۲ ژوئن ۲۰۱۰ جشن گرفته میشد. اما چندی پیش دولت روز مادر را همزمان با 8 مارس روز جهانی زن اعلان نمود.

ایران[ویرایش]

در ایران روز مادر، ۲۰ جمادی‌الثانی زادروز دختر پیامبر اسلام، فاطمه زهرا است.[۱۹]

تاریخچه[ویرایش]

پیش از انقلاب ۵۷ و در دوران شاهنشاهی ۲۵ آذر روز تاسیس بنگاه حمایت از مادران و نوزادان (سال ۱۳۱۹)( به دستور رضا شاه) به عنوان روز مادر گرامی داشته می‌شد. [۲۱] پس از انقلاب ۱۳۵۷ تاریخ این روز تغییر کرد، برخی معتقدند این تغییر، برای جلوگیری از حرکت‌های جنبش زنان و تغییر شکل سنتی خانواده‌ها صورت گرفته‌است.[۲۲][۲۳]

اما بر بنیان کتاب های «آثارالباقیه» و «التّفهیم» ابوریحان بیرونی، «زین‌الأخبار» گردیزی، «شرف‌نامه» نظامی گنجوی و «شاهنامه» فردوسی در فرهنگ ایران روز زن و روز مادر همزمان با جشن اسفندگان در پنجم اسفندماه بوده است.«اسفند» یا « اسپند» در فارسی، «سپندارمت» یا «سپندارمد» در پهلوی و «سپَنتَ آرمَیتی» در گات‌ها یکی از فروزه‌های اهورامزدا و در اوستای نو نام یکی از امشاسپندبانوان است که در جهان مینُوی نماد دوستداری و بردباری و فروتنی اهورامزدا و در این جهان نگهبان زمین و باروری و سرسبزی آن است. در گاه‌شماری ایرانی، دوازدهمین ماه از سال و پنجمین روز از هر ماه «اسفند» نام دارد، از این‌روی در روز اسفند از ماه اسفند یا پنجم اسفندماه، در آستانه بهار طبیعت و نوشدن زمین جشن اسفندگان برپا می‌شود.

ایتالیا[ویرایش]

روز مادر در ایتالیا برای اولین بار در ۱۲ مه سال ۱۹۵۷ در شهر آسیزی جشن گرفته شد. انتخاب چنین روزی، ابتکار اوتلو میگلیوسی، کشیش کلیسای محلهٔ توردیبتو[n ۴] بود. این جشن بسیار موفق بود به گونه‌ای که یک سال پس از آن روز مادر در سراسر ایتالیا جشن گرفته شد. و پس از آن نیز، همواره در دومین یکشنبهٔ ماه مه بزرگ داشته شد.

بلغارستان[ویرایش]

در بلغارستان روز مادر ۸ مارس، هم زمان با روز جهانی زن است.

پاکستان[ویرایش]

در پاکستان، روز مادر دومین یکشنبهٔ ماه مه‌است. در این روز بسیاری از رسانه‌های گروهی (شبکه‌های تلویزیونی) با ساز و آواز و برنامه‌های ویژه این روز را جشن می‌گیرند. پاکستانی‌ها در این روز با دادن هدیه و متن‌های زیبا به مادرانشان این روز را جشن می‌گیرند. و کسانی که مادرشان را از دست داده‌اند، برای آن‌ها دعا می‌کنند و به جای آن به کسانی که دوستشان دارند احترام می‌گذارند.

پرتغال[ویرایش]

در پرتغال، روز مادر یا «Dia da Mãe» یک روز تعطیلی غیر رسمی است که هر سال در اولین یکشنبهٔ ماه مه بر‌گزار می‌شود و گاهی با روز کارگر هم زمان می‌گردد.

ترکیه[ویرایش]

در ترکیه روز مادر در دومین یکشنبهٔ ماه مه جشن گرفته می‌شود.

جمهوری چک[ویرایش]

در جمهوری چک روز زن تا قبل از فروریختن دیوار برلین، سال ۱۹۸۹ جشن گرفته می‌شد. پس از استقلال کشور در سال ۱۹۹۳، جمهوری چک تصمیم گرفت که روز مادر و روز ولنتاین را جشن بگیرد. اما از نظر مردم چک، این دو روز بیش تر جنبهٔ تجاری و ساختگی دارند و از محبوبیت کمی برخوردارند. البته امروزه میزان فروش گل در روز زن به میزان آن در روز مادر و روز ولنتاین نزدیک می‌شود.[۹]

زلاند نو[ویرایش]

در زلاند نو، روز مادر دومین یکشنبهٔ ماه مه‌است و روز تعطیلی عمومی نیست.

ژاپن[ویرایش]

در ژاپن در دوره شووا، روز مادر، زادروز ملکه کوگو مادر امپراتور آکی‌هیتو بود؛ در روز ۶ مارس. گرامی داشت روز مادر در سال ۱۹۳۱ زمانی که اتحادیهٔ زنان شاهنشاهی تشکیل شد، مورد بحث قرار گرفت. در سال ۱۹۳۷ اولین جلسهٔ «ستایش مادران» در ۸ مه بر‌گزار شد و حدود سال ۱۹۴۹، جامعهٔ ژاپن تصمیم به جشن گرفتن روز مادر در دومین یکشنبهٔ ماه مه گرفت؛ مانند دیگر کشورها. امروزه در روز مادر مردم به یکدیگر انواع گل مانند میخک و رز را به عنوان هدیه می‌دهند.

جهان عرب[ویرایش]

روز مادر در بیشتر کشورهای عربی روز ۲۱ مارس (آذار) (با نام (به عربی: عيد الأم) در تونس (به عربی: عيد الأمهات) )است. این روز اولین بار در مصر توسط روزنامه نگاری به نام مصطفی امین[۲۴] در کتابی با نام Smiling America در سال ۱۹۴۳ معرفی شد؛ اما از فکر او چشم پوشی شد تا اینکه مصطفی امین داستان مادر بیوه‌ای را شنید که تمام زندگی اش را صرف بزرگ کردن پسرش کرد تا روزی که پزشک شد، ازدواج کرد و بدون آنکه یادی از مادرش کند و از او حق شناسی کند او را تنها گذاشت؛ این امر امین را بر آن داشت تا روزی با نام روز مادر را به همه معرفی کند. فکر او ابتدا بوسیله رئیس جمهور وقت جمال عبدالناصر، به سخره گرفته شد ولی پس از آن او کم کم مجبور به پذیرش این روز شد و در نهایت روز مادر برای اولین بار در ۲۱ مارس ۱۹۵۶ جشن گرفته شد. این تلاش در دیگر کشورهای عربی نیز صورت گرفت.

زمانی که مصطفی امین بازداشت و زندانی شد، تلاش شد تا نام «روز مادر» به «روز خانواده» تغییر کند چون همیشه حکومت سعی می‌کرد تا مانع از یادآوری نام موسس آن در ذهن مردم شود. در نهایت هیچ یک از این تلاش‌ها به نتیجه نرسید و مردم عرب روز مادر را جشن می‌گیرند و سرودهای سنتی نیز که در آن برای مادران می‌خوانند بسیار شهرت یافت.

فرانسه[ویرایش]

در فرانسه به دلیل هشدارهایی که به کم بودن میزان زاد ولد در این کشور بود؛ در بین سال‌های ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۴ تصمیم گرفته شد تا از مادران خانواده‌های بزرگ قدردانی شود.[۲۵] سربازان آمریکایی جنگ جهانی اول که در فرانسه جنگیده بودند، تعطیلی‌های آمریکا را در فرانسه بسیار شناسانده بودند؛ آن‌ها هر سال در روز مادر تعداد زیادی نامه به کشورشان می‌فرستادند که اتحادیهٔ فرانسوی-آمریکایی‌ها برای این روز کارت تبریک آماده کرده‌است.[۲۵] در سال ۱۹۱۸ شهر لیون تصمیم گرفت روزی به نام «روز مادران» (به فرانسه: journée des Mères) را جشن بگیرد اما در نهایت تصمیم بر آن شد تا «روز ملی مادران خانواده‌های پرجمعیت» (به فرانسه: Journée Nationale des Mères de familles nombreuses) جشن گرفته شود. این عنوان تاثیر مبارزه با کاهش جمعیت بیشتری نسبت به عنوان آمریکایی داشت.[۲۵] در سال ۱۹۲۰ دولت فرانسه با دادن نشان‌های افتخار به مادران خانواده‌های بزرگ، این روز را به عنوان روز مادران خانواده‌های بزرگ، رسمی کرد.[۲۶]

در سال ۱۹۴۱ با دعوت فیلیپ پتن، دولت ویشی در زمان جنگ، این روز را به عنوان سیاستی برای تشویق خانواده‌های بزرگ، گرامی‌داشت. امروزه در روز مادر از تمامی مادران، حتی آن‌ها که خانوادهٔ کوچکی دارند قدردانی می‌شود.[۲۶] در سال ۱۹۵۰ قانونی تصویب شد که به واسطهٔ آن باید به طور رسمی از مادران فرانسوی قدردانی می‌شد و مبلغی به آن‌ها پرداخت می‌شد؛ این گرامی‌داشت باید در آخرین یکشنبهٔ ماه مه در روز جشن مادران (به فرانسه: Fête des Mères) انجام می‌شد. البته اگر روز عید پنجاهه با این روز هم زمان می‌شد جشن مادران به اولین یکشنبهٔ ماه ژوئن منتقل می‌شد. در سال ۱۹۵۶، بخشی از بودجه برای این کار کنار گذاشته شد. در سال ۲۰۰۴ مسئولیت این کار بر عهدهٔ وزیر مسئول خانواده گذاشته شد.

در طول دههٔ ۱۹۵۰ دلایل بزرگداشت این روز، مانند حس وطن‌پرستی یا افزایش تعداد تولد فراموش شد، امروزه روز مادر بیشتر به یک رویداد تجاری تبدیل شده‌است.[۲۵]

کانادا[ویرایش]

در کانادا روز مادر در دومین یکشنبهٔ ماه مه جشن گرفته می‌شود (البته این روز یک تعطیلی رسمی نیست) به این صورت که افراد به مادرشان یا مادربزرگشان یا زنان ویژه در خانواده هدیه می‌دهند و جشن کوچکی بر‌گزار می‌کنند. در دیگر ملت‌های غربی مانند آمریکا، انگلستان و استرالیا جشن روز مادر بسیار کوچکتر است؛ مردم کانادا به مادران خود بیشتر ابراز محبت می‌کنند.

مجارستان[ویرایش]

در مجارستان روز مادر در اولین یکشنبهٔ ماه مه جشن گرفته می‌شود.

نیکاراگوئه[ویرایش]

در نیکاراگوئه، روز مادر یا «Día de la Madre» از سال‌های اول دههٔ ۱۹۴۰ در ۳۰ مه جشن گرفته می‌شود؛ این روز از سوی رئیس جمهور وقت «آناستازیو سوموزا گارسیا» انتخاب شده بود، چون این روز، روز تولد مادر شوهرش، خانم «کازیمیرا ساکازا» بود.

یونان[ویرایش]

در یونان روز مادر در دومین یکشنبه ماه مه جشن گرفته می‌شود.

== یادداشت ==

  1. از آنجایی که گاه شمار اسلامی از سال قمری، که کوتاه تر از سال خورشیدی است، استفاده می کند، این روز در طول سال جابجا می شود، و هر سال روز آن در گاه شمار خورشیدی متفاوت است.
  2. Scramble for Africa
  3. Newington State Home for Women
  4. Tordibetto

منابع[ویرایش]

  1. "Romania Celebrates Fathers’ Day On Second Sunday Of May". Bucharest: mediafax.ro. May 4, 2010. 
  2. Lent
  3. انتشار ویدیو اسما اسد، بانوی اول سوریه برای روز مادر، بی‌بی‌سی فارسی
  4. John MacIntyre (2005), The amazing mom book: real facts, tender tales, and thoughts from the heart about the most important person on Earth, Sourcebooks, p. 7, ISBN 1402203551, 9781402203558 Check |isbn= value (help), "Lebanon in the first day of Spring." 
  5. Muhammed Sawaed, Panet.co.il, 21 March 2010 10:07:31 "[۱]", 21 March 2010 10:32:00
  6. "2010 Mother's Day ~ Mothers Day Central". Mothersdaycentral.com. Retrieved 2010-03-19. 
  7. Xinhua from چاینا دیلی (2006-05-16). "It's Mother's Day". SCUEC online. 
  8. "Principales efemérides. Mes Mayo". Unión de Periodistas de Cuba. Retrieved 2008-06-07. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ Mixed emotions on Women's Day in Eastern Europe, euractiv.com, 2010-03-09 
  10. "Calendario Cívico Escolar". Dirección Regional de Educación de Lima Metropolitana. Retrieved 2008-06-07. 
  11. Ministerio de Educación y Cultura de Paraguay, Día de la Madre (in Spanish) 
  12. Sources for Bolivia:
  13. Sources:
  14. Lic. Pedro Rafael Díaz Figueroa (1999-05-27), El origen del Día de la Madre, El Nuevo Diario 
  15. Feast of the Immaculate Conception
  16. editorial (2001-12-08), Bendita Madre, Crítica (in Spanish) 
  17. seenthing (21st December 2010), Sejarah Perayaan Nasional Hari Ibu 22 Desembe  Check date values in: |date= (help)
  18. Sources for Israel:
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ "Ahmadinejad highlights women's significant role in society". Presidency of The Islamic Republic of Iran News Service. 2008-06-24. Archived from the original on 2011-09-28. Retrieved 2008-07-19. "(...) the occasion of the Mother's Day marking the birthday anniversary of Hazrat Fatemeh Zahra (SA), the beloved daughter of Prophet محمد. The day fell on June 23 [2008]" 
  20. Sources for Janet Heyden:
  21. «جلسه روز مادر در ایران»(فارسی). بازبینی‌شده در 95 نوامبر 2011. 
  22. Shahin Gerami (1996). Women in Fundamentalism. New York: Garland Publishing. ISBN 0-8153-0663-6. "To this end, to counteract the Mother's Day of the previous regime, the state first moved it to December 16 [that was the date for that year?], to coincide with Fatemeh's birthday. Then it was expanded to a week with festivities, celebrations, speeches, gifts, prizes, and honors for achieving women."  "mother's+day"+iran+fatimah&lr=&client=opera&hl=es&sig=ACfU3U3yD--Xrd6MwGwScS_OHNvSf5a2Kg online version
  23. Ali Akbar Mahdi (2003). "Iranian Women: Between Islamization and Globalization" (DOC). Iran Encountering Globalization: Problems and Prospects. Ali Mohammadi. London and New York: Routledge/Curzon. ISBN 0415308275. "Other role models for women often cited by the officials and ideologues of the IRI are Khadijah, the prophet Mohammad's wife, and Zaynab, daughter of the first Shi'i Imam Ali. In fact, the IRI replaced the universal Mother's Day with Fatima Zahar's birthday." 
  24. Douglas Jehl (April 16, 1997). "Mustafa Amin, Liberal Editor Jailed by Nasser, Dies at 83". نیویورک تایمز. 
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ ۲۵٫۳ Histoire de la fête des mères et celle de «l’Union fraternelle des pères de familles méritants d'Artas», Union des Familles en Europe 
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ Luc Capdevila (CRHISCO – University of Rennes 2), Fabrice Virgili (IHTPCNRS), «Guerre, femmes et nation en France (1939-1945)», in IRICE.

جستارهای وابسته[ویرایش]