شهرستان رودان

شهرستان رودان
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	هرمزگان
مرکز	رودان
نام‌های پیشین	رودان (دهبارز)
مردم
جمعیت	۱۰۷۲۸۰
زبان‌های گفتاری	فارسی - (بندری)
مذهب	اسلام (شیعه)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۲۰۰ متر
داده‌های دیگر
پیش‌شماره تلفنی	۰۷۶۶
تعداد بخش‌ها
مرکزی - رودخانه - جغین - بیکاه

شهرستان رودان از شهرستان‌های استان هرمزگان در جنوب ایران است. و مرکز آن شهر رودان(دهبارز) است.

جمعیت

رودان با مساحتی حدود ۵/۲۷۴۴ کیلومترمربع، در فاصله ۱۰۰ کیلومتری بندرعباس قراردارد. شهر رودان مرکز این شهرستان در ۲۷ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۵۷ درجه و ۱۱ دقیقه طول شرقی واقع شده‌و ارتفاع آن ازسطح دریا حدود ۱۹۰ متر است. شهرستان رودان از شمال به حاجی آباد، از شمال شرقی به کهنوج، از شرق به منوجان، از جنوب شرقی و جنوب به میناب و از غرب به بندرعباس محدود می‌شود

رودان در قدیم به نام «رودکان» معروف بوده و وجه تسمیه آن، وجود رودخانه‌های متعدد و پرآب است. آب و هوای این منطقه گرم وخشک است و زمستانی معتدل و تابستانی گرم دارد. براساس آمارسال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۷۳، ۱۰۴ نفراست. شهر رودان با ۳۰۰۶۰ نفر جمعیت (آمار سال ۱۳۸۵) پس از بندرعباس و میناب سومین شهر پر جمعیت استان است. .

== بخش‌ها ==

• شهرستان رودان شامل ۴ بخش و ۱۰ دهستان و به نامهای زیر است:

دهستان‌ها:

• دهستان: رودخانه
• دهستان: مسافرآباد
• دهستان: رودخانه‌بر

رودان

كناره رودخانه رودان

• بخش مرکزی

دهستان‌ها:

• دهستان: آب‌نما
• دهستان: فاریاب
• دهستان: راهدار
• بخش بیکاه
• دهستان: بیکاه
• دهستان: برنطین
• دهستان: سکل
• بخش جغین
• دهستان: جغین شمالی
• دهستان: جغین جنوبی

گردشگاه‌های رودان

باغ‌های زیبا و سر سبز شهر رودان واقع در بخش مرکزی از توابع شهرستان رودان در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.

• پل رودخانه آبنما پلی ساخته دست بشر امروزی و رودخانه زلالی که از زیر آن جاری می‌باشد، این مکان در 7 کیلومتری شمال شرق شهر رودان واقع است.
• نازدشت در فاصله ۶۵ کیلومتری شمال شهرستان رودان ودر همسایگی استان کرمان باغهای زیبای ناز دشت چلو خاصی را به منطقه داده‌است. خاندان پهلوی در این مکان اقدام به ساختن کاخ عظیمی نموده‌اند، باغ ناز دشت جهت شادابی نیاز به توجه بیشتر مسئولین دارد، کلکسیونی از انواع مرکبات و ارقام مرغوب پرتقال, نارنگی و گریپ فروت از جمله محصولات باغ زیبای نازدشت می‌باشد.
• کهنوج بالا کمی پایین تر از پل زیبای آبنما منطقه‌ای به نام فوق با داشتن قنات‌های جاری از آب زلال و باغهای انبه و لیموترش، گردشگاه زیبایی از بوجود آورده‌است. به یقین تفرج در رودان بدون ماندن در کهنوج بالا خالی از لطف وصفا می‌باشد. (این منطقه تقریبا خشک شده و امروزه قابل مقایسه با گذشته نیست)
• فربوری به طور حتم یکی از بهترین گردشگاههای رودان محسوب می‌شود ایجاد باغات بسیاری دل انگیز با آب چشمه ودر دل کوه زیبای خیال انگیزی به این منطقه که در فاصله ۲۱کیلومتری شرق شهر رودان واقع شده‌است. وجود آبشارهای زیبا از جمله دیدنیهای فربوری می‌باشد.
• آبشار کرون این آبشار درمنطقه کوهستانی بادافشان در ۲۷کیلومتری در مسیر جاده رودخانه ورودان واقع می‌باشد و یکی از پر آب ترین منطقه رودان بشمار می‌آید. (این منطقه نیز بر اثر خشکسالی زیبایی خود را کاملا از دست داده‌است.)

این منطقه یکی از مهمترین اماکن گردشگری شهرستان رودان به شمار می‌آید. آثارتاریخی وجاذبه‌های گردشگری

سنگ نوشته‌های بادافشان

درمنطقه‌ای به همین نام درفاصله ۲۵ کیلومتری شمال رودان، روی سنگ‌های ستبر کلماتی به خط میخی و نقاشی‌هایی بدیع وجود دارد که قدمت آن‌ها به دوران ایلامی و آشوری می‌رسد

قلعه کمیز

در فاصله ۱۲ کیلومتری شرق رودان، قلعه‌ای که نشان هویت و پایمردی مردم این سامان است، نظر هر بیننده‌ای رابه خود جلب می‌کند. درقدیم چون اغلب نقاط رودان را آب فرا گرفته بوده، مردم دراین قلعه مستحکم سکونت داشته‌اند.

تم مارو (تپه خیرآباد)

درنزدیکی قلعه کمیز، به نام تم مارو وجود دارد که درگذشته محل دفن مردگان واشیای گران قیمت بوده‌است. در این مکان آثار ارزشمندی از جمله جمجمه‌ای جراحی شده در سه هزار سال قبل از میلاد به دست آمده‌است. گفته می‌شود درنام این تپه از مار استفاده شده تا مردم جرات نزدیک شدن به آنجا را نداشته باشند.

قلعه دختران

این قلعه درفاصله ۵ کیلومتری شمال رودان ودرمنتهی الیه جنوبی کوه گرم قراردارد که درحال حاضر به ویرانه‌ای تبدیل شده‌است. وجود سنگرهای سنگی متعدد در اطراف قلعه وغاری درپایین آن، حکایت از دقت و توجه خاص ساکنان قلعه به امنیت پناهگاهشان دارد.

زیارتگاه امامزاده سید سلطان محمد

براساس اسناد تاریخی نسب شریف امامزاده سیدسلطان محمد، به امام موسی بن جعفر (ع) می‌رسد. بقعه این امامزاده در روستای زیارت پیرچوگان درفاصله ۴۵ کیلومتری رودان قرار دارد.که یک مکان گردشگری مذهبی می باشدو سالانه بیش از یک میلیون گردشگر وارد این روستا می شوند.ودر ماه محرم به خصوص روز تاسوعا و عاشوراو اربعین حسینی و ایام عید نوروز بیشترین گردشگر وارد این روستا می شوندو در سال 1391 یکی از 10 نقطه برتر گردشگری کشور اعلام شد.

کوه زندان

مکان بسیارصعب العبوری است که گویا در قدیم مخصوص زندانیان سیاسی بوده‌است. برای رسیدن به آن باید از راه‌های باریک بدنه کوه رد شد. مسیر عبور از تونل باریک وتاریکی که به صورت هلالی در بدنه کوه حفرشده به گونه‌ای است که با اندک غفلتی امکان سقوط به اعماق دره وجود دارد. بعد از این تونل، شکاف غار قراردارد که پس از عبور از آنجا می‌توان وارد قلعه شد. ۱۲ اتاق در بدنه کوه زندان حفر شده‌است.

امامزاده شاه قطب الدین حیدر

نسب این امامزاده براساس شجره نامه مستند به امام حسن مجتبی (ع) می‌رسد که دربخش جنوبی رودان درمحله بند ملا قرار دارد.

سایر آثارتاریخی وبقاع متبرکه رودان عبارتند از:

روستای نمونه گردشگری زیارت سید محمد (پیرچوگان)، پل آبنما، قلعه بیژن، قلعه مهران شمیلو، تم سیدی، قلعه برنطین، قلعه جغین ورودخانه، قبرستان گبرها، تپه خودروگان، تپه پالور، جلگه موری، قدمگاه حضرت ابوالفضل، حضرت امیر، باغ وکاخ شاه نازدشت، قنات کهنوج بالا، امامزاده جلال الدین، امامزاده سیدامیربن سلیمان، سایر زیارتگاه‌ها شامل: زیارتعلی، پیرسرکوه دربخش رودخانه و...

مزیت‌های اقتصادی

وجود رودخانه‌های دائمی وآب شیرین رودان وجغین، ذخایربه نسبت عظیم آب‌های زیرزمینی و دشت‌ها و جلگه‌های آبرفتی، خاک حاصلخیز و علاقه مردم به کشاورزی، همه و همه باعث شده کشاورزی دراین منطقه رشد وتوسعه زیادی داشته‌است.

مهمترین محصولات کشاورزی رودان شامل خرما، مرکبات، صیفی جات و غلات است. پرتقال، نارنگی ولیموترش ازمرکبات با ارزش این شهرستان و گوجه فرنگی، خیارسبز، هندوانه، پیاز، بادمجان و انواع سبزی‌ها ازمهمترین صیفی جات منطقه هستند.

وجود کارخانه‌های تولید لبنیات، سردخانه وبسته بندی محصولات کشاورزی ازدیگر مزیت‌های اقتصادی منطقه‌است.

وجود دانشگاه آزاد اسلامی رودان که موجب آمدن دانشجویان برای تحصیل به این شهرستان است.

صنایع دستی و غذاهای محلی

صنایع دستی

سفالگری

این صنعت دستی حرفهای مردانه‌است و انواع ظروف سفالی شامل ظرف آبخوری «جهله»،

ظرف نگهداری خرما «گراشی» کوزه، آفتابه گلی، لیوان آبخوری، «برنگ» و... را با چرخ‌های سفالگری می‌سازند.

حصیربافی

حصیر بشتر توسط زنان و دختران منطقه بافته می‌شود. مواد اولیه آن، برگ خرما و ضایعات درخت خرما است که پس از تبدیل به نوارهای باریک، مدتی آن را در آفتاب قرار می‌دهند تا نرم شود. آن گاه محصولاتی مانند زیانداز «تک»، سینی بزرگ وگرد «سپ»، سبد دردار «کنتله»، درپوش کوزه «سرجهله»، قفس حصیری، بادبزن و... می‌سازند.

شک بافی

شک به وسیله نوعی هاون چوبی، چند قرقره مخصوص که به قالب معروف است و یک بالش کوچک پارچه‌ای تهیه می‌شود. بالش را روی هاون چوبی گذاشته وبا دست می‌بافند. برای تزئین لبه آستین، دوریقه، جلوسینه، لبه دامن، لباس‌های زنانه، اطراف مقنعه و سجاده نماز از آن استفاده می‌شود.

خوس دوزی

از انواع سوزن دوزی است که نوارهای نقره‌ای باریک روی پارچه توری ریز بافت دوخته می‌شود و برای ترئین مقنعه، دستارو... به کارمی رود.

بادله دوزی

بادله دوزی یا تلی بافی ازبافتن چند نوع زری به یکدیگر شکل می‌گیرد. ازبادله‌ای که به کمک نوارهایی به پهنای ۱۵ سانتی متر تولید می‌شود، برای تزئین لبه شلوارهای زنانه استفاده می‌شود.

سوزن دوزی

پس ازانتخاب پارچه مناسب در قطع و اندازه‌های مختلف، طرح کلی سوزن دوزی را روی آن دوخته و سپس به پرکردن فواصلی که در طرح مشخص شده‌است می‌پردازند. غذاهای محلی

به دلیل شرایط خاص آب وهوایی و خصوصیات اقلیمی، غذاهای محلی رودان بسیار متنوع است.

غذاهایی که با گوشت درست می‌کنند (گوشت مرغ، ماهی، گوسفند ومیگو):

قلیه ماهی، ماهی برشته، مهیاوه، سوراغ، هواری، کاتخ (آبگوشت) قبولی، دوپیازه، هوگرمو، کباب آردی، نیمرو، هوجشن، دالک گندم، قلیه بادمجان، خورش سبزی، فسنجان، دم کش ماهی، تاس کباب، کوکوماهی، کتلت، کوفته و...

غذاهایی که از حبوبات وخرما درست می‌کنند:

رنگینه، چنگال، کلمبا، مقلک، جلابی، کنگ شانه زده، کنگ سه روزه، اشکوته، کنگ جوشانده، خرماشیره، خرمالکی، خرما مالیده، کپنگ، سیسوک، جازگ، آش گندم .

شیرینی

رنگینه، حلوا شیره، حلوا تخم مرغ، حلواسورای، فرنی، کدلمه، مالوکی، نان خرمایی، کلوچه بلوچی، ترک، حلوا برع، انگشت پیچ، شله زرد، نان پنجره‌ای، لکی ماست

نان

نان دستی، نان تاوه‌ای، نان بالا تاوه، نان تنوری، نان دارچوبه‌ای، نان سوراغ، نان کولوکو، نان فطیر، نان مشته، نان کرسک، نان ریته، نان تیمشی، نان جراده، نان کماچ، نان تیقنی و...

ترشی

ترشی انبه دررودان بسیار متداول است وبه دو صورت ترشی انبه چغاله یا انبه نارس سالم تهیه می‌شود. دیگر ترشی‌های رودان شامل ترشی لیمو، پیاز، سیر، کلم، پوزیلگ ومخلوط است.

مربا

مربای انبه، مربای نارنج، مربای هویج، مربای لیمو، مربای خرما و... متداول است. یکی از بهترین مرباهایی که به تنهایی خورده می‌شود، مربای خرما یا کنگ شانه زده‌است.

بوستانها

بوستانهای دولت، دوم خرداد، جمال آباد، کودک و غدیر با امکانات محل بازی کودکان و سریس بهداستی درسطح شهر رودان، ازاماکن تفریحی مردم به شمار می‌روند.

بوستان دولت – ورودی شهر، قسمت شرقی

بوستان دوم خرداد – ورودی شهر، جنب بیمارستان

بوستان جمال آباد – بلوارجمهوری، سنگ رستم

بوستان کودکان – روبه روی اداره بازرگانی

بوستان غدیر – ورودی شهر

بازیهای محلی

مجولا، تیله بازی، کلیکا، دارتوپ، کتلا، کوتپکا (قایم باشک)، خیارتولا، رمازا، درا، درامُگاو...

جستارهای وابسته

• فهرست بخش‌های ایران
• استان هرمزگان

منابع

• اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
• زنده دل، دستیاران، حسن. (مجموعه کتابهای راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزگان) ج۱. چاپ وانتشار سال ۱۹۹۸ میلادی.
• بختیاری، سعید، ، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتا شناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.