روبر دولونه

روبر دولونه
پنجره ی رو به شهر , ۱۹۱۲,روبر دولونه
تولد	۱۲ آوریل ۱۸۸۵
درگذشت	۲۵ اکتبر ۱۹۴۱ مونتپولیه
سبک	اُرفیسم ،کوبیسم،اکسپرسیونیسم
ملیت	فرانسوی

روبر دولونه (به انگلیسی: Robert Delaunay) (زاده ۱۲ آوریل ۱۸۸۵ – درگذشته ۲۵ اکتبر ۱۹۴۱) نقاش فرانسوی بود که در سبک اُرفیسم (شبیه به نقاشی انتزاعی و کوبیسم) کار می‌کرد. دولونه بر اُرفیسم متمرکز بود، حال آن که آثار متاخر او بیش‌تر انتزاعی بودند، به مانند پل کله. مولفه‌های آثار او استفاده از رنگ‌های اشباع‌شده، و دل‌بستگی عمیق به تجربه در محتوا و فرم بود.

زندگی نامه

دوران کودکی و نوجوانی

خودنگاره, ۱۹۰۵-۱۹۰۶.

دولونه در پاریس متولد شد. او پسر جرج دولونه و کنتس برته فلیسدی رز بود. در کودکی پدر و مادرش از هم جدا شدند و او در کنار خاله اش ماریا و همسرش بزرگ شد . وقتی او درا متحان نهایی مدرسه مردود شد گفت که می خواهد نقاش شود. عمویش در سال ۱۹۰۲ او را به مدرسه ی هنرهای دکوراتیوRonsin's atelier فرستاد. در سن ۱۹ ساله گی مدرسه را برای تمرکز کامل روی نقاشی هایش و شرکت کردن در سالن نقاشان آزاد رها کرد. او در سال ۱۹۰۴ موفق گردید شش اثر جهت سالن نقاشان آزاد آماده کند. او به بریتانی، جایی که از گروه group of Pont-Aven تاثیر پذیرفته بود، رفت و در سال ۱۹۰۶ نقاشی های او در سالن نقاشان آزاد به نمایش در آمد. وی در آنجا با هانری روسو ملاقات کرد.

گرایش آبستره ۱۹۰۸ – ۱۹۱۳

در ۱۹۰۸، بعد از گذراندن دوره سربازی به عنوان کتابدار، با سونیا ترک آشنا شد، که بعدتر با او ازدواج کرد، با وجود این که در آن زمان تِرک با یک دلال هنری اهل آلمان ازدواج کرده بود و بنا بود به‌زودی از او جدا شود. در ۱۹۰۹ دولونه شروع به نقاشی اتودهایی از شهر پاریس و برج ایفل کرد. در سالِ پیشِ رو، با تِرک ازدواج کرد و آن دو در یک استودیوآپارتمان در پاریس مستقر شدند. در سال ۱۹۱۱ پسرشان چارلز متولد شد. دولونه به دعوت واسیلی کاندیسنسکی، در سال ۱۹۱۱ به گروه سوار آبی (به آلمانی Der Blaue Reiter) پیوست، گروهی از نقاشان انتزاعیِ اهل مونیخ. در این دوره کارهای او گرایشی انتزاعی پیدا کردند.

مهاجرت به اسپانیا و پرتقال ۱۹۱۴ - ۱۹۲۰

وقوع جنگ جهانی اول دولونه و همسرش را وادار کرد که به اسپانیا مهاجرت کنند. آنها تصمیم گرفته بودند که به فرانسه بازنگردند و مقیم مادرید شوند. در آگوست ۱۹۱۵ به پرتقال نقل مکان کردندو با دوستان‌شان در پرتقال ساکن شدند تا درگیری‌ها پایان یابد. انقلاب روسیه، موجب به پایان رسیدن حمایت های مالی خانواد هی سونیا دولونه شد و احساس نیاز به یک منبع در آمد دیگر به وجود آمد. در این دوره، ۱۹۱۷،این زوج کارهای بسیاری انجام دادند از جمله طراحی صحنه اپرای مادرید، و سونیا ترک دولونه شروع کرد به تجارت طراحی مُد.

بازگشت به پاریس و پایان زند گی ۱۹۲۱ - ۱۹۴۱

پس از جنگ، در سال ۱۹۲۱، آن‌ها به پاریس بازگشتند و دولونه کارهای انتزاعی‌اش را ادامه داد. در طی نمایشگاه جهانی پاریس در سال ۱۹۳۷، دولونه به همکاری در طراحی غرفه‌های راه‌آهن و خطوط هوایی پرداخت. وقتی جنگ جهانی دوم آغاز شد، خانواده دولونه به استان اووِرژن رفتند تا از نیروهای آلمان دوری بجویند. دولونه که از سرطان در رنج بود، تابِ جابه‌جاییِ بیش از این را نداشت و سلامتی‌اش روزبه‌روز بیش تر به خطر می‌افتاد. او بر اثر بیماری سرطان در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۱ در مون پِلیه درگذشت.

شناخت آثار

مجموعه ی برج ایفل

برج سرخ, ۱۹۱۱.

دولونه حرکت های هندسی متغیر و نامقید خود را از کوبیسم تحلیلی وام می گیرد تا نقاشی هایش را جاندارتر و نمایشی تر سازد، نقاشی هایی که ویژگی اصلی شان، بیانگری از طریق کاربست پویای رنگهاست. مجموعه ی برج ایفل او (۱۹۱۰-۱۹۰۹) در عین حال که نمایانگر آن است که نقاش چگونه برای بیان شورشخصی خویش از رنگ و شکل بهره می گیرد، بازنمایی متقاعد کننده ای از نقش مایه های انتخابی وی را عرضه می دارد. برج ایفل در میان درختان، در ورای یک پیش زمینه ی درختی جای گرفته و با سایه رنگ های روشن اخرایی و آبی به همراه نقش و نگاری از ترکیب های ابرآسای مدور نمایانده شده است تا بر نقاشی نیز تأکید بگذارد. چندپارگی برج و شاخ وبرگ درختان نه فقط در خدمت نمایندن منظر جابه جا شونده ی کوبیسم بلکه در خدمت القای تحرک سریع نیز هست، تا به آنجا که برج و فضای پیرامونش انتقال یافته به بعد فضایی دیگری می نماید. این نقاشی های کوبیستی دین زیادی به سنت فوویسم دارند. ویژه گی های حالت انگیز و پر تحرک نقاشی های او مورد توجه اکسپرسیونیست های آلمانی همچون مارک و ماکه هنگام دیدارشان از کارگاه دولونه، قرار گرفت و انگیزه ای شد برای کاندینسکی تا دولونه را برای نمایش آثارش با گروه سوار آبی (۱۹۱۱) دعوت کند.

مجموعه ی پنجره ها

در مجموعه ی بعدی اش پنجره ها (۱۹۱۲) حالت نمایشی و هیجان برانگیزی، به موازات کوچک شدن تابلو کاهش میابد. کمپوزسیون های با ظرافت و غنایی این تابو ها از لکه رنگ های ملایم هندسی شکل می گیرد که اشارات خفیف و محوی به برج ایفل و ساختمان های اطراف دارند. این مجموعه از جمله زیبا ترین و نافذ ترین نقاشی های زمانه ی خود است. روح این نقاشی ها و تا حد شگفت انگیزی شیوه ی کار دولونه، امپرسیونیسسم را تداعی می کنند. همین که به دل پذیرای این لکه های رنگین شویم، درست همان گونه که ستایش گران امپرسیونیسم ضرب قلم های مقطّع رنگ های درخشان را به جان می پذیرفتند ،می توانیم این نقاشی ها را همچون روایت نسیتاً واقع نمایانه ای از آنچه نقاش از پنجره اش دیده است تعبیر کنیم. (نقطه ی آغاز این مجموعه در واقع کارت پستالی بود که منظره ی برج ایفل را از فراز طاق نصرت پاریس نشان می داد).

آثار خورشید و ماه

ریتم, ۱۹۳۲.

دولونه این بیانگری شاعرانه را پی گرفت و پرورش داد. مجموعه ی دیگری از تابلوها که در سال های ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۳ کشیده شدند ، از لحاظ بیان بر رنگ ها و شکل های انحنا دار و مدور تکیه دارند و هیچ مضمون مشخصی را باز نمی نمایند. بنابریان آنها نقاشی های انتزاعی اند که جز احساس ها و تداعی هایی که خودشان برمی انگیزند نقش مایه ی دیگری ندارند. دولونه به کرات از واژه های خورشید و ماه در عناوین تابلوهایش استفاده می کرد تا بدین وسیله ، نقاشی هایش را قابل فهم تر سازد و نیز انها را در برابر تأویل های سطحی و عاری از ذوق محافظت کند. دولونه از نخستین کسانی بود که ترکیب رنگ کاملی را به قلمرو کوبیسم تحلیلی وارد کرد و به این ترتیب راه را برای کوبیسم تألیفی هموار ساخت. از ۱۹۱۲ او حتی اشاره ی مختصر به مضمون را نیز کنار گذاشت و آرایشی ار دایره ها و ترکیب های رنگین سرزنده به وجود آورد که در آنها هیچگونه اشاره ای به طبیعت مشهود نبود. او از یک سو آن گونه نقاشی را می پسندید که زبان موسیقیایی داشت و از سوی دیگر به هیچ وجه مایل نبود که پیوند خود را با واقعیات زندگی هر روزه قطع کند.

موزه ها

موزه آییچی در ژاپن، نگارخانه آلبرایت-ناکس در بوفالوی نیویورک، انستیتو هنر شیکاگو، موزه هنر برکلی، موزه هنرهای زیبای بیبائو در اسپانیا، موزه گوگن‌هایم در نیویورک سیتی، آکادمی هنر هونولولو، موزه هنر بازل در سویس، موزه هنرهای مدرن در نیویورک سیتی، نگارخانه ملی ویکتوریا در استرالیا، نگارخانه‌های ملی اسکاتلند، نگارخانه هنر جدید در انگلستان، پلازو کاوور در تورینِ ایتالیا، پلازو روسپولی در رم، مجموعه پگی گوگن‌هایم در ونیز، و موزه هنرهای فیلادلفیا آثار روبر دولونه را به نمایش گذاشته‌اند یا در مجموعه‌های خود نگه‌داری می‌کنند.

منبع

• لینتن، نربرت. هنر مدرن. ترجمهٔ رامین، علی. تهران: نشر نی، ۱۳۸۲. 
• http://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Delaunay
• گامبریچ، ارنست. تارخ هنر. ترجمهٔ رامین، علی. چاپ سوم. تهران: نشر نی، ۱۳۷۹.