روباه ترکمنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
روباه ترکمنی
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشتخواران
تیره: سگسانان
سرده: روباهیان[۱]
گونه: V. corsac
نام علمی
Vulpes corsac
لینه، ۱۷۶۸ (میلادی)

روباه ترکمنی ، روباه سردم سیاه یا روباه کُرساک (نام علمی: Vulpes corsac) از روباه معمولی کوچکتر است و مختص قاره آسیا می‌باشد.این روباه بر خلاف سایر روباه‌ها اجتماعی است و در دشت‌ها و کوهستان‌های نیمه بیابانی زندگی می‌کند. پوست این حیوان بسیار زیباست به همین جهت شکار می‌شود و هم اکنون جزو حیواناتی است که در خیلی از کشورها از جمله ایران در معرض انقراض است.

شکل ظاهری[ویرایش]

روباه ترکمنی کوچکتر از روباه قرمز می‌باشد و پاهایش نسبتاً بلند تر و گوشش کوچک که در قاعده پهن می‌شود و دندانهای کوچک و همچنین جمجمه‌ای پهن دارد.رنگش خاکستری می‌باشد و با ته رنگ نقره ای-خاکستری و قهواه‌ای روشن و قرمز.زیر پوزه اش سفید است. طول بدنش بین ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر است و طول دمش بین ۲۲ تا ۳۵ سانتیمتر و پشتشان شدیداً سفید مایل به قرمز هست.این روباه می‌تواند با استفاده از پنجه‌هایش ار درخت بالا برود. روباه ترکمنی به روباه «سر دُم سیاه» هم شناخته می‌شود، این روباه نژادی است که در ایران فقط در استان گلستان و در دشت ترکمن‌صحرا زیست می‌کند. زیستگاه این حیوان اغلب در زمین‌های باز، استپی، خشک بیابانی و نیمه‌بیابانی یا دارای درختچه بوده و از زندگی در سرزمین‌های جنگلی، مخصوصا جنگل‌های انبوه اجتناب می‌کند. جثه این روباه، کوچک‌تر و دست‌وپای آن، بلندتر از روباه معمولی است و مشخصه اصلی آن دم نسبتا کوتاهی به‌شمار می‌رود که برخلاف سایر گونه‌ها، انتهای آن به زمین نمی‌رسد. روباه ترکمنی در فصل زمستان، موهایی بسیار بلند و به‌رنگ خاکستری متمایل به سفید دارد که این رنگ در تابستان، به رنگ نخودی مایل به قرمز و موها تغییر پیدا کرده و موهای آن نیز کوتاه می‌شود.

«روباه ترکمنی یا روباه کرساک یکی از پستانداران به‌نسبت کمیاب ایران است و از نظر ظاهری از روباه معمولی کوچک‌تر و ظریف‌تر است، تشخیص روباه ترکمنی از روباه معمولی کار دشواری نیست. پشت گوش‌های روباه ترکمنی به همان رنگ بدنش یعنی دارچینی‌رنگ است و روباه معمولی پشت گوش‌هایش سیاه‌رنگ. ضمن اینکه روباه معمولی نوک دمش سفید است و نوک دم روباه ترکمنی سیاه‌رنگ. کوچکی جثه، بادامی‌تربودن چشم‌ها و اندازه دمش هم تشخیصش را آسان می‌کند. دم روباه ترکمنی برخلاف بقیه روباه‌های ایران به زمین نمی‌رسد و به نسبت بقیه دم کوتاه‌تری دارد. روباه‌های ازان چهار گونه‌اند: روباه معمولی یا همان روباه قرمز، روباه شنی، شاه‌روباه و روباه ترکمنی.»

محل سکونت[ویرایش]

این روباه در دشتها زندگی می‌کند و مختص آسیای میانه و شمال شرقی آسیا است.در این قاره در کشورهای ایران، افغانستان، ترکمنستان، مغولستان، شمال شرقی چین، هندوستان، ازبکستان و پاکستان زیست می‌کند. پراکندگی جهانی این روباه نیز از آسیای مرکزی تا تبت یعنی در جنوب‌شرقی شوروی سابق، ترکمنستان، مغولستان، شمال منچوری، ترکمنستان چین، افغانستان و شمال‌شرقی ایران است.

تغذیه[ویرایش]

این حیوانات تقریباً همه چیز خوار هستند و تغذیه آنها را حیوانات کوچک ٬ پرندگان ٬ خزندگان ٬ حشرات و گیاهان تشکیل می‌دهند.حتی از لاشه حیوانات و پس مانده غذاها نیز تغذیه می‌کنند.

روباه ترکمنی در باغ وحش برلین

تولید مثل[ویرایش]

زمان جفت گیری این حیوان در اواسط زمستان می‌باشد.طول دوره بارداری حیوان ماده ۸ هفته است و بین ۲ تا ۶ توله به دنیا می‌آورد.توله‌ها در ۹ و ۱۰ ماهگی قادر به تولید مثل می‌باشند و درسال دوم زندگی جفت گیری می‌کنند.روباه ترکمنی ۳ تا ۱۲ سال بسته به شرایط زندگی عمر می‌کند.

عادات[ویرایش]

این روباه در مقایسه با سایر روباه‌ها بسیار اجتماعی تر است و در لانه‌هایش مشترک در گروهای کوچک زندگی می‌کند. این حیوان زندگی در صحرا را ترجیح می‌دهد و برای پیدا کردن محیط زندگی خود صحرا را قدم به قدم می‌کاود. این روباه توانایی راه رفتن روی برف را ندارد و رانشهای بزرگ برف باعث کشته شدن بسیاری از این روباهها شده است. آب بسیار کم می‌نوشد و در نتیجه زندگی در صحرا و کم آبی برایش مشکل نمی‌آفریند و مانند سایر سگسانان اضافی شکارش را دفن می‌کند.

روباه ترکمنی اغلب شبگرد است و به صورت تکی زندگی می‌کند ولی نسبت به سایر روباه‌ها اجتماعی‌تر است. گاهی چندتای آنها در یک لانه دیده می‌شوند. این گونه حیوانی بسیار چابک و زیرک است و می‌تواند از درختان بالا برود. در گذشته شکار آن با عقاب متداول بوده است. بعضی نیز آن را به عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌کرده‌اند. این روباه، سرعت کمی دارد، به طوری که یک سگ معمولی می‌تواند آن را به آسانی بگیرد.[۲]

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

  1. Vulpes
  2. روباه ترکمنی irandeserts.com

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Corsac_Fox»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ اوت ۲۰۰۸).