روابط ترکیه و اسرائیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

روابط ترکیه و اسرائیل به روابط دوجانبه رسمی ترکیه و اسرائیل اطلاق می‌شود. ترکیه نخستین کشور در جهان اسلام بود[۱] که کشور تازه‌تاسیس اسرائیل را در تاریخ ۲۸ مارس ۱۹۴۹ میلادی، به رسمیت شناخت.[۲]

در طول ۶۰ سال گذشته، روابط گسترده‌ی سیاسی، علمی، نظامی، اطلاعاتی و تجاری بین دو کشور برقرار بوده است. در دهه ۱۹۹۰ میلادی، دو کشور «متحدان استراتژیک منطقه‌ای» بودند.[۳] در سال‌های اخیر و پس از روی کار آمدن دولت اسلام‌گرای رجب طیب اردوغان در ترکیه[۴] و دولت راست‌گرای بنیامین نتانیاهو در اسرائیل، روابط دیپلماتیک دو کشور دچار بحران‌ها و تنش‌هایی قابل توجه شده است.[۵]

وابسته‌های دیپلماتیک اسرائیل در آنکارا و استانبول و وابسته‌های دیپلماتیک ترکیه در تل‌آویو[۶] و اورشلیم[۷] مستقر هستند.

هم‌کاری دستگاه‌های اطلاعاتی[ویرایش]

در تابستان ۱۹۵۸ میلادی، هم‌کاری دستگاه‌های اطلاعاتی ترکیه و اسرائیل در دیدار محرمانه داوید بن گوریون و عدنان مندرس نخست‌وزیران اسرائیل و ترکیه شکل گرفت.[۸] «نتیجه عینی این دیدار توافقی فوق‌محرمانه برای هم‌کاری همه‌جانبه» بین موساد و سازمان اطلاعات و امنیت ملی ترکیه بود.[۹]

اسرائیل همچنین برای دستگیری عبدالله اوجالان رهبر حزب کارگران کردستان در سال ۱۹۹۹ میلادی با سازمان اطلاعات و امنیت ملی ترکیه (میت) همکاری اطلاعاتی گسترده ای کرده و موساد در عملیاتی مشترک به همراه سیای آمریکا و میت ترکیه طرح دستگیری اوجالان را با موفقیت به انجام رساند.[۱۰][۱۱]

بحران روابط بر سر حمله به کاروان کمک‌رسانی غزه[ویرایش]

حمله کماندوهای یگان شایِتِت ۱۳ نیروی دریایی اسرائیل در آب‌های آزاد دریای مدیترانه به یک کاروان دریایی حامل فعالان تُرک که از بندر آنتالیا در ترکیه، جهت شکستن محاصره نوار غزه توسط ارتش اسرائیل، راهی غزه شده بودند، منجر به کشته‌شدن ۹ فعال تُرک شد.[۱۲] این اقدام اسرائیل خشم دولت ترکیه را برانگیخت و روابط ترکیه و اسرائیل در نتیجه آن به شدت آسیب دید.[۱۳]

پانویس[ویرایش]

  1. «گفتگوهای مخفیانه ترکیه و اسرائیل برای بهبود روابط»، بی‌بی‌سی فارسی
  2. Turkey-Israel: A Fluctuating Alliance, SETA
  3. ترکیه و اسرائیل: آیا روابط عادی خواهد شد؟، بی‌بی‌سی فارسی
  4. انتقاد از سخنان اردوغان درباره صهیونیسم، بی‌بی‌سی فارسی
  5. Turkey blows Israel’s cover for Iranian spy ring, Washington Post
  6. Security forces surround Turkish embassy in Tel Aviv after shots fired, The Guardian
  7. Turkish Consulate General in Jerusalem, Ministry of Foreign Affairs
  8. واشنگتن‌پست: ترکیه شبکه جاسوسی اسرائیل را به ایران لو داد، بی‌بی‌سی فارسی
  9. کتاب جاسوسان علیه آرماگدون به قلم دن راویو و یوسی مِلمَن
  10. واشنگتن ریپورت: دستگیری رهبر شورشی کردها رابطه اسرائیل با ترکیه و کردها را یادآوری می کند، نوشتۀ ویکتور اوستروفسکی (به انگلیسی)؛ بازدید در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۴.
  11. یازده سال پیش: چگونه موساد رهبر فراری کردها، اوجالان را به دام انداخت؟ نوشتۀ موریتی موتیگا (به انگلیسی)؛ بازدید در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۴.
  12. انتقاد از سخنان اردوغان درباره صهیونیسم، بی‌بی‌سی فارسی
  13. فاش کردن اسامی جاسوسهای ایرانی موساد توسط دولت ترکیه، ایران‌وایر