روابط ایران و اسرائیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
روابط ایران-اسرائیل
نقشه موقعیت ایران-اسرائیل را نشان می‌دهد

ایران

اسرائیل

روابط ایران و اسرائیل از زمان تولد اسرائیل[۱] تا زمان انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ با اسرائیل هرگز به صورت روابط رسمی دیپلماتیک نبوده است.[۲] اما همواره روابط دوطرفهٔ گستردهٔ سیاسی، علمی، نظامی و تجاری بین دو کشور برقرار بود.[۳] بنابر اسناد منتشره از سازمان سیا «در زمان وقوع انقلاب ایران، انگیزهٔ اصلی روابط اسرائیل با ایران در سالهای اولیهٔ تاسیس، توسعه یک تفکر حامی اسرائیل و ضدّ عرب در میان برخی از صاحب‌منصبان ایرانی بوده است».[۴] پس از رخداد انقلاب ۱۹۷۹ ایران روابط ایران و اسرائیل شکل کاملاً متفاوتی به خود گرفت؛ به‌طوری‌که روابط رسمی و غیر رسمی به حالت تعلیق درآمدند.[۵] علی‌رغم اینکه در طول جنگ ایران و عراق اسرائیل مبادرت به ارسال سلاح و تجهیزات نظامی به ایران می‌نمود، برخی کارشناسان معتقدند اسرائیل یکی از مشوقان عراق برای تهاجم به ایران در دوران ابتدایی تشکیل حکومت جمهوری اسلامی بوده است.[۶]

تاریخچهٔ روابط سیاسی[ویرایش]

یهودیان در نزد کورش کبیر، اثر ژان فوکه (Jean Fouquet) در سال ۱۴۷۰ میلادی. یهودیان همواره بدلیل نجات آنان از بند اسارت در زمان هخامنشیان، برای کورش کبیر احترام خاصی قائل بودند.

در زمان پهلوی[ویرایش]

رضا صفی‌نیا، نماینده ویژه ایران در اسرائیل، در حال ورود به منزل شخصی حییم وایزمن، رئیس‌جمهور اسرائیل در شهر رخووت، روز استقلال اسرائیل در سال ۱۹۵۰

دولت ایران در زمان نخست‌وزیری محمد ساعد مراغه‌ای حدود ۱ سال پس از تشکیل اسرائیل (۲۳ اسفند ۱۳۲۸) این کشور را به طور دوفاکتو به رسمیت شناخت و سرکنسولگری خود را در اورشلیم دایر کرد.[۷] تا آن هنگام حدود ۵۰ کشور اسرائیل را به رسمیت شناخته بودند. اما محمد مصدق در ۱۵ تیر ۱۳۳۰ شناسایی اسرائیل را پس گرفت.[۸]

در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی، روابط ایران و اسرائیل، زائیدهٔ منافع مشترک ایران و اسرائیل از جمله رویارویی با قدرت‌طلبی کشورهای عربی منطقه خلیج فارس با خط مشی سیاسی پان-عربیستی، همانند جمال عبدالناصر و صدام حسین بود.[۹] در همین راستا اسرائیل به طور منظم تحرکات سیاسی مصر در میان اعراب منطقه، گزارش پیشرفت‌های عراق در زمینه‌های گوناگون و گزارش‌های مرتبط با فعالیت زیرزمینی کمونیست‌ها در ایران را در اختیار دولت شاهنشاهی ایران قرار می‌داد.[۴]

مناسبات ایران و اسرائیل در زمینه‌های مختلف گسترش می‌یافت؛ ولی عمده تبادلات صورت گرفته بین ایران و اسرائیل مربوط به معامله سلاح و تجهیزات نظامی بوده است. همانند آمریکا، اسرائیل نیز اساس معاملات خود با ایران را به فروش سلاح به ایران در ازای دریافت نفت از این کشور نهاده بود. اهمیت ادامهٔ این رابطه در زمان تحریم صادرات نفت از جانب اوپک بیشتر آشکار گشت. دولت ایران در جریان جنگ هشت ساله با عراق بیش از ۵۰۰ میلیون دلار در سال سلاح از دولت اسرائیل خریداری می‌نمود که همه نوع سلاح و انواع تجهیزات نظامی را شامل می‌شد.[۴]

اسرائیل در زمان دودمان پهلوی کمک‌های بزرگی به مدرنیزه‌سازی کشاورزی، دفاع هوایی و گردشگری در ایران کرد. اسرائیل همچنین تعداد ۱۵۰۰ متخصص تعاونی‌های سازندگی در ایران را آموزش داد.[۱۰]

دولت اسرائیل با هدف تحکیم روابط ایران و اسرائیل، در سال ۱۹۵۸ میلادی، بخش فارسی رادیو اسرائیل را افتتاح کرد.[۱۱] امنون نتصر، آغازگر و مؤسس بخش فارسی صدای اسرائیل به زبان فارسی بود. در حیطه روابط تجاری، در سال ۱۹۷۳ اسرائیل ۳۳ میلیون دلار صادرات به ایران داشت. این مقدار در ۱۹۷۴ به ۶۳ میلیون و در ۱۹۷۷ به ۱۹۵ میلیون دلار رسید. در سال ۱۹۷۸، اسرائیل ۷٪ کل صادرات خود (بالغ بر ۲۲۵ میلیون دلار) را به ایران فرستاد.[۱۲]

مئیر عزری نخستین سفیر سیاسی اسرائیل در ایران بود.[۱۳] در زمان سفارت یوری لوبرانی نماینده اسرائیل در تهران، بین سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۹، اسحاق رابین، ایگال آلون، موشه دایان و شیمون پرز به کرات به ایران سفر نمودند و علی‌عباس خلعتبری نیز در سال ۱۹۷۷ رسماً به تل‌آویو سفر نمود.[۱۴]

هواپیمایی ال عال از سال ۱۹۶۰ به بعد،[۱۵] دارای پروازهای ثابت از فرودگاه بین‌المللی مهرآباد به فرودگاه بین‌المللی بن گوریون بود.[۱۶] هم‌چنین ساختمان مرکزی هواپیمایی ایران ایر توسط مهندسان اسرائیلی ساخته شد.[۱۷]

در سال ۱۹۶۸ میلادی و به منظور تسهیل صادرات نفت ایران به اروپا، شرکت خط لوله نفتی ایلات - اشکلون با ۲۴۲ کیلومتر برای انتقال نفت خام ایران به اروپا بدون عبور از کانال سوئز با شراکت ۵۰ درصدی دولت ایران و اسرائیل تاسیس شد.[۱۸]

در سال ۱۹۷۵ ایران به قطعنامه ۳۳۷۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد که به موجب آن صهیونیسم از انواع نژادپرستی شمرده شد، رای مثبت داد.[۱۹]

تکنولوژی هسته‌ای و موشکی[ویرایش]

اسرائیل در دوران حکومت پهلوی در مقابل خرید نفت به ایران سلاح می‌فروخت. در سال ۱۹۷۷ قراردادی ۱ میلیارد دلاری میان ایران و اسرائیل به امضا رسید. هدف این برنامه که به پروژه شکوفه معروف بود ساخت یک موشک بالستیک سطح‌‌به‌سطح با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای بود.[۴]

همکاری در کردستان عراق[ویرایش]

در خلال سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۵، ساواک و موساد همکاری مشترکی را در جهت حمایت از نیروی استقلال‌طلب کرد عراقی انجام دادند. این حمایت‌ها شامل آموزش، کمک مالی و جهت‌دهی فعالیت‌ها و عملیات‌ها علیه دولت مرکزی عراق بوده است. این فعایت‌ها با پشتیابانی فنی و مالی سیا همراه بود. پس از امضای پیمان ۱۹۷۵ الجزایر بین ایران و عراق، دولت ایران از ادامه این همکاری مشترک اجتناب کرد و اسرائیل به تنهایی این اقدامات را دنبال کرد.[۱۹]

پس از انقلاب[ویرایش]

راه پیمایی روز قدس - شیراز.

در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۵۷، دولت انقلابی ایران در اولین موضع گیری رسمی خود، طی اطلاعیه‌ای، دستور اخراج ۳۲ کارمند اسرائیلی شعبه هواپیمایی ال عال از ایران را صادر کرد و خواستار قطع کامل روابط ایران و اسرائیل شد.[۲۰]

روز قدس، یک مراسم دولتی در ایران است که از یک‌سال پس از انقلاب ایران، در آخرین جمعه ماه رمضان و در حمایت از فلسطینی‌ها برگزار می‌شود.[۲۱]

زمان سید روح‌الله خمینی[ویرایش]

در زمان جنگ ایران و عراق[ویرایش]
نوشتار(های) وابسته: عملیات اپرا
پس از جنگ[ویرایش]

روابط ایران و اسرائیل پس از جنگ ایران و عراق نیز ادامه یافت.[۲۲] در نوامبر ۱۹۸۹، پس از مرگ سید روح‌الله خمینی، وزارت امور خارجه اسرائیل، وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا را مطلع ساخت که خرید نفت از ایران را از سر گرفته.[۲۳] و موشه شاهال، وزیر نیروی اسرائیل در سال ۱۹۹۰ در کنست اعلام کرد که دولت مطبوعش در معاملات نفتی با ایران دو و نیم میلیون دلار سود کرده.[۲۴] ایران البته وقوع هرگونه روابطی را تکذیب کرد.

در سال ۱۹۹۸، ناهوم منبار یک تاجر رده بالای اسرائیلی بدلیل فروش اسلحه و فناوری نظامی به ایران، به ۱۷ سال زندان محکوم گشت.[۲۵][۲۶] در جریان رسیدگی به پرونده وی در دادگاه‌های اسرائیل، بیش از ۱۰۰ شرکت اسرائیلی فاش شدند که با ایران در دههٔ ۹۰ میلادی روابط تجاری و نظامی برقرار کرده بودند، که بسیاری از آنان با اطلاع دولت انجام شده بود. این واقعه باعث بروز جنجال سرتاسری سیاسی در اسرائیل گردید.[۲۷][۲۸][۲۹][۳۰]

زمان سید علی خامنه‌ای[ویرایش]

قطع رابطهٔ کامل ایران با اسرائیل در زمان آیت‌الله خامنه‌ای نیز ادامه داشته‌است.

حملات تروریستی در آرژانتین[ویرایش]

در ۱۸ مارس ۱۹۹۲ میلادی (۲۸ اسفند ۱۳۷۰) ساختمان سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس، پایتخت آرژانتین در اثر یک انفجار مهیب فرو ریخت که در جریان آن ۲۹ نفر از کارمندان سفارت و عابرین محلی کشته شدند و بیش از صد نفر زخمی گردیدند. دولت آرژانتین پس از انجام تحقیقاتی جامع، این انفجار و عوامل آن را به تروریست‌های تحت خدمت نظام جمهوری اسلامی ایران نسبت داد.[۳۱] دو سال پس از فروریختن ساختمان سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس و در ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۴ (۲۷ تیر ۱۳۷۳) انفجار مشابهی در ساختمان کانون همیاری یهودیان آرژانتین رخ داد که بر اثر آن، ۸۵ نفر کشته و بیش از سیصد نفر زخمی شدند.[۳۲]

دادگاه آرژانتین ۷ نفر از مقامات ایرانی به همراه عماد مغنیه از مقامات نظامی وقت حزب الله لبنان را به دخالت در حادثه آمیا متهم کرده‌است. این هفت مقام اکبر هاشمی رفسنجانی (رئیس جمهور وقت)، علی فلاحیان (وزیر اطلاعات وقت)، علی‌اکبر ولایتی (وزیر خارجه وقت)، محسن رضایی (فرمانده وقت سپاه)، احمد وحیدی (فرمانده وقت سپاه قدس)، احمدرضا اصغری (دبیر سوم وقت سفارت ایران در آرژانتین) و محسن ربانی (رایزن فرهنگی وقت سفارت ایران در آرژانتین) هستند. در مارس ۲۰۰۷ میلادی و پس از مدت تقریباً سیزده سال، دولت آرژانتین با درخواستی رسمی به پلیس بین‌الملل، درخواست جلب پنج مقام بلندپایه نظام جمهوری اسلامی در ارتباط با انفجار آمیا را صادر کرد.[۳۳]

در هشتم بهمن ماه ۱۳۹۱، وزرای خارجه ایران و آرژانتین توافقنامه‌ای برای تشکیل «کمیته حقیقت‌یاب» برای بررسی موضوع انفجار آمیا را امضا کردند. این کمیته می‌بایست متشکل از پنج قاضی مستقل باشد که هیچ‌یک شهروند ایران یا آرژانتین نباشند را امضا کردند. اما در ۲۵ اردیبهشت سال ۱۳۹۳، دادگاه عالی فدرال آرژانتین حکم به لغو این تفاهم‌نامه داد و آن را خلاف روح قانون اساسی آرژانتین نامید.

آلبرتو نیسمان دادستان پرونده آمیا شاکی اصلی علیه تشکیل این کمیته حقیقت‌یاب بود و کریستینا فرناندز، رئیس جمهور آرژانتین را متهم به «سرپوش گذاشتن بر پروندهٔ انفجار در مرکز یهودیان» کرده بود. نیسمان قرار بود ۳۰ دی ماه در جلسه غیرعلنی پارلمانِ آرژانتین حضور پیدا کند و درباره اتهاماتی که به رئیس‌جمهور این کشور وارد کرده بود توضیحاتی ارایه دهد، اما یک روز قبل از حضور در این جلسه، جسد او در آپارتمانش در حومه بوئنوس‎آیرس کشف شد. موضوعی که سبب شد انگشت اتهام به سوی دولت آرژانتین نشانه رود. هرچند دادستانی فدرال احتمال خودکشی را مطرح کرده اما کریستینا فرناندز اعلام کرده که عوامل خودسر دستگاه‌های امنیتی این قتل را انجام داده‌اند.[۳۴][۳۵]

چند روز بعد هکتور تیمرمن، وزیر خارجه آرژانتین، اعلام کرد که کشورش از آمریکا می‌خواهد تا مسئله انفجار آمیا را به مذاکرات مربوط به پرونده هسته‌ای ایران اضافه کند. وی گفت که قبلا هم چنین درخواستی را داشته‌است.[۳۶]

زمان سید محمد خاتمی[ویرایش]

در شرایطی که ظن دست داشتن ایران در بمب گذاریهای آمیا، مرکز نظامیان آمریکایی در ظهران عربستان و حکم نهایی دادگاه میکونوس که رهبران ایران را مقصر ترور سه تن از کردهای ایرانی در آلمان دانست ایران را در آستانه حمله نظامی آمریکا قرار داده بود، پیروزی غیر متنظره محمد خاتمی و آغاز سیاست تنش زدایی او روابط ایران و غرب را تا حدود زیادی بهبود بخشید.[۳۷]

دولت خاتمی در آغازین روزهای خود (آبان ۱۳۷۶) میزبان اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی در تهران بود. وی در اظهار نظری درباره اسرائیل اعلام کرد که اگر فلسطینیان موجودیت اسرائیل را بپذیرند ایران نیز با آنها موافقت خواهد کرد.[۳۸]

تعیین سیاست خارجی ایران توسط سیدعلی خامنه‌ای و ناتوانی (یا عدم تمایل) دولت خاتمی در اتخاذ موضعی مستقل، روی کار آمدن دولت جرج بوش و قرار دادن ایران در لیست محور شرارت، دستگیری عده‌ای از یهودیان شیراز به اتهام جاسوسی، برنامه اتمی ایران (که غرب و خصوصاً اسرائیل به شدت به آن مشکوک است) وضعیت را به روزهای قبل از دولت خاتمی برگرداند.

همچنین از مهمترین رویدادهای دراین دوره اتهام تلاش نافرجام ایران و حزب‌الله لبنان و برای ارسال یک کشتی (کشتی کارین-A) اسلحه برای عرفات بود. با اقدام نظامی اسرائیل در دریای سرخ کشتی (حاوی ۵۰ تن اسلحه) را توقیف کردند. گرچه ایران ارسال اسلحه را تکذیب کرد اما عرفات در نامه‌ای به مقامات آمریکا تلاش برای دریافت اسلحه از ایران را تایید کرد.[۳۹] دولت ایران خود را از ارسال اسلحه مبری دانست، با این حال جرج بوش ایران را در کنار کشورهایی همچون کره شمالی، لیبی و عراق در محور شرارت قرار داد.[۴۰]

زمان محمود احمدی‌نژاد[ویرایش]

ایران و اسرائیل امروزه روابطی خصمانه با یکدیگر دارند که گاهی تا حد تهدیدهای نظامی متقابل نیز پیش رفته‌است.[۴۱][۴۲] در ایران حتی نام بردن از دوستی با مردم (و نه دولت) اسرائیل به واکنشهای تند و خشمگین می‌انجامد.[۴۳] بارها رهبران جمهوری اسلامی خواهان محو و نابودی اسرائیل از روی نقشه جهان شده‌اند،[۴۴] در مقابل به گزارش بعضی از مطبوعات بریتانیا، اسرائیل طرح‌هایی برای «حمله اتمی» به ایران نیز آماده کرده‌است.[۴۵]

همچنین وزارت خارجه اسرائیل همواره تاکید داشته که «اسرائیل همیشه حساب ملت صلح طلب و آرامش طلب ایران را از حساب رژیمی که با گفتارها و کردارهای خویش موجب انزوای ایران می‌گردد» جدا دانسته‌است.[۴۶]

از موانع امروزی روابط ایران و اسرائیل می‌توان به واقعه دستگیری عده‌ای از یهودیان ایرانی در شیراز به ظن جاسوسی برای اسراییل که بازتاب‌های فروانی یافت، حمایت مالی و نظامی گروه‌های ضداسرائیلی همچون حزب‌الله لبنان و حماس، تشکیل نیروی قدس سپاه، اعلام روز جهانی قدس از سوی روح‌الله خمینی و برگزاری آن، خواندن اسرائیل با القابی همچون «رژیم صهیونیستی» و «رژیم اشغالگر قدس»، استقرار نیروی نظامی اسراییل در خاک ترکیه در استان وان در جوار مرزهای ایران، مخالفت سرسخت اسراییل با برنامه هسته‌ای ایران و سرنوشت نامعلوم ۴ دیپلمات ایرانی ربوده شد در لبنان که به گفته سید حسن نصرالله در زندان‌های اسرائیل نگهداری می‌شوند[۴۷] اشاره کرد.

حملهٔ نیروی هوایی اسرائیل به کاروان تسلیحاتی، برای حماس از طریق کشور سودان (که دارای روابط گرمی یا ایران است) در فروردین ۱۳۸۸ از سوی رسانه‌های جهانی به عنوان هشدار به ایران تعبیر شد.[۴۸]

در تاریخ ۲۶ آوریل ۲۰۰۹ میلادی، محمود احمدی‌نژاد در مصاحبه‌ای با شبکهٔ تلویزیونی آمریکایی ای‌بی‌سی، سیاست نظام جمهوری اسلامی ایران در مناقشهٔ خاورمیانه را تعدیل کرد.[۴۹] محمود احمدی‌نژاد مدّعی شد که نظام جمهوری اسلامی با چاره دو کشوری و به رسمیت‌شناختن کشور اسرائیل توسط فلسطینی‌ها بر اساس طرح دو دولت برای دو ملت مخالفتی ندارد.[۵۰][۵۱]

روابط اسرائیل با گروهک تروریستی جندالله[ویرایش]

در ژانویه ۲۰۱۲ منابع اطلاعاتی آمریکا ضمن افشای خبر ارتباط موساد اسرائیل با گروه جندالله از این موضوع که اسرائیل از هویت جعلی آمریکایی برای افسران اطلاعاتی خود بهره برده و به عنوان افسران دستگاه امنیتی آمریکا با جندالله در انگلیس تماس بر قرار کرده ابراز نگرانی و نارضایتی کردند.[۵۲]

زمان حسن روحانی[ویرایش]

با روی کار آمدن حسن روحانی به عنوان رئیس یازدهمین دولت ایران و افزایش امید بین‌المللی نسبت به حل بحران‌های مرتبط با ایران، اسرائیل از همان ابتدای امر نارضایتی خود را نسبت به این انتخاب ابراز می‌کرد و از سایر کشورها درخواست داشت نسبت به از سرگیری مجدد روابط دوستانه با ایران خوش‌بین نباشند و در پی یافتن راه حل نظامی برای مقابله با ایران هسته‌ای برآیند.[۵۳]

ایرانیان اسرائیل[ویرایش]

نوشتار(های) وابسته: یهودیان ایران
یک نقاشی تبلیغاتی که بر روی آن از گفته‌های آیت الله خمینی «اسرائیل باید از بین برود.» نوشته شده است.

مهاجرت ایرانیان غالباً کلیمی به کشور اسرائیل از حدود هشتاد سال پیش آغاز شده و کماکان ادامه دارد. گفتنی است که بنابر آمار موجود بیش از ۱۳۵٬۰۰۰ ایرانی تبار در کشور اسرائیل زندگی می‌کنند که بسیاری از آن‌ها با وجود سال‌ها زندگی در اسرائیل، هنوز ایران را وطن و کشور نخستین و واقعی خود می‌دانند؛ و بر گفته صدای اسرائیل در حدود ۲۵۰٬۰۰۰ ایرانی و ایرانی زاده در اسرائیل زندگی می‌کنند. منظور از ایرانی و ایرانی زاده ایرانیانی که فرزندان آنها نیز با اتباع سایر کشورها ازدواج کرده‌اند نیز هست.[۵۴]

موشه کاتساو هشتمین رئیس جمهور کشور اسرائیل، نمونه‌ای از ایرانیان موفق در کشور اسرائیل است. وی که در شهر یزد در ایران و از یک خانواده کلیمی ایرانی متولد شده و در کودکی به همراه خانواده‌اش اسرائیل مهاجرت کرده، اولین ایرانی تباری در تاریخ ایران است که توانسته در پروسه و روند دموکراسی و انتخابات آزاد به بالاترین مقام سیاسی در کشوری جز ایران نایل آید.[۵۵][۵۶]

از ایرانیان معروف دیگر در اسرائیل می‌توان به دن حلوتز و شائول موفاز اشاره کرد.

روابط غیرسیاسی[ویرایش]

اسرائیل و برنامه هسته‌ای ایران[ویرایش]

دولت اسرائیل معتقد است که در صورت دست‌یابی حکومت جمهوری اسلامی ایران به ساخت سلاح‌های اتمی، موجودیت کشور یهود در خطر جدی قرار خواهد گرفت و این کشور اولین هدف حمله احتمالی اتمی ایران خواهد بود.[۵۷] بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی اسرائیل که از وی به عنوان یکی از موافقان[۵۸] «حمله پیش‌گیرانه» اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران یاد می‌شود، بارها در سخنرانی‌های رسمی تاکید کرده است که «همه خطرها در مقایسه با خطر ناشی از هسته‌ای شدن ایران کوچک و بی‌اهمیت است».[۵۹]

در واکنش، دولت ایران بارها تاکید کرده است که به «سناریوی حمله» اسرائیل به ایران «پاسخی سنگین»[۶۰] و از طریق ارتش، سپاه و بسیج «سیلی‌های محکم و مشت‌های پولادین» خواهد داد.[۶۱]

ترور دانشمندان مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، تهاجم بدافزارها و ویروس‌های رایانه‌ای به تاسیسات هسته‌ای ایران و تهدیدهای مکرر مقامات نظامی و سیاسی اسرائیل در «حمله پیش‌گیرانه» به تاسیسات هسته‌ای ایران از موضوعات مورد مناقشه دو کشور ایران و اسرائیل در سال‌های اخیر بوده‌اند.

جنگ سایبری[ویرایش]

عموماً تصور می‌شود ویروس استاکس‌نت که در سال ۲۰۱۰ آسیب‌های جدی به برنامه هسته ایران توسط اسرائیل با کمک آمریکا ساخته شده باشد. در دستنامهٔ حقوق بین‌المللی مربوط به جنگ سایبری که گروهی از اساتید حقوق بین‌الملل به دعوت ناتو نوشته‌اند این حمله به عنوان مصداقی از توسل به زور معرفی شده‌است و بدلیل هدف قرار دادن توامان غیر نظامیان می‌تواند به عنوان جنایت جنگی و نقض حقوق جنگ معرفی شود.[۶۲][۶۳][۶۴][۶۵][۶۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. کتاب The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why نوشته Benjamin Beit-Hallahmi. ۱۹۸۷ ISBN 1-85043-069-1 ص۱۰
  2. The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.10
  3. The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.10
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ by Johnathan Marshall, Peter Dale Scott, and Jane Hunter. «Irangate: The Israel Connection»(انگلیسی)‎. South End Press، ۱۹۸۷. p169. بازبینی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۰. 
  5. انقلاب اسلامی ایران
  6. Tabarani, Gabriel G.. “CHAPTER XI IRAN VS ISRAEL:BATTLES OF IDEAS”. In How Iran Plans-to Fight America And Dominate the Middle East [چگونگی نقشه‌های ایران برای مبارزه با آمریکا و تسلط بر خاورمیانه]. بلومینگتون، ایندیانا: AuthorHouse. 243. ISBN ‎7-1832-4389-1-978. Retrieved 25 ژوئن 2012. 
  7. علیرضا ازغندی، روابط خارجی ایران (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران:قومس، ۱۳۸۴ پنجم، ص ۴۱۰
  8. علیرضا ازغندی، روابط خارجی ایران (۱۳۲۰-۱۳۵۷)، تهران:قومس، ۱۳۸۴ پنجم، ص ۴۱۱
  9. کتاب The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why نوشته Benjamin Beit-Hallahmi. ۱۹۸۷. ISBN 1-85043-069-1 ص۹-۱۰
  10. The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.10
  11. یادواره پروفسور امنون نتصر - استاد ایران‌شناس در کالیفرنیا با شرکت بزرگان جامعه برگزار شد, وزارت امور خارجه اسرائیل
  12. The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.12
  13. اسرائیل شصت ساله و رابطه با ایران، رادیو فردا
  14. کتاب The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why نوشته Benjamin Beit-Hallahmi. ۱۹۸۷. ISBN 1-85043-069-1 ص۱۰
  15. The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.12
  16. سخنگوی دولت اولمرت در برنامه رادیو اسرائیل: «سود دو ملت ایران و اسرائیل آن است که در برابر تندروی مذهبی بایستند و نگذارند ترور پیروز شود»، وزارت امور خارجه اسرائیل
  17. Google Earth reveals Star of David on roof of Iran Air HQ, The Jerusalem Post
  18. اسرائیل به پرداخت غرامت نفتی به ایران محکوم شد، بی‌بی‌سی فارسی
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ BY TRITA PARSI. «Treacherous Alliance: The Secret Dealings of Israel, Iran, and the U.S.»(انگلیسی)‎. انتشارات دانشگاه ییل، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۰. 
  20. امروز در تاریخ (آفتاب)
  21. رفسنجانی خواستار حضور مردم در راهپیمایی روز قدس, بی‌بی‌سی فارسی
  22. Political Dictionary of the State of Israel: Supplement 1987-1993. Susan Hattis Rolef. Maxwell Macmillan International. 1993. ISBN 0-02-897193-0. pp.157
  23. State Department: Israel Informed U.S. about resuming oil purchases from Iran. Jerusalem Post. Dec 20, 1989.
  24. IDF Radio says Israel made 2.5 million Dollar profit in oil deal with Iran. BBC. Feb 22, 1990.
  25. CNN - Israel gripped by swirl surrounding treason trial - July 16, 1998
  26. Israeli Linked To Iran Arms Ordered Jailed - The New York Times
  27. Manbar: victim of Israeli-Iranian covert relations
  28. What Israel’s Top-Secret Manbar Trial Reveals About Extensive, Ongoing Israeli Arms Dealing With Iran
  29. Israel: Manbar Reveals More Weapons Deals with Iran
  30. Israel / Iran
  31. اسرائیل: حکومت ایران عامل انفجار سفارت ما در آرژانتین بود (وزارت امور خارجه اسرائیل)
  32. «بررسی اجمالی پرونده آمیا (خبرگزاری ایرنا)». بازبینی‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  33. رای گیری برای صدور «اخطار قرمز» برای پنج ایرانی (رادیو فردا)
  34. http://fararu.com/fa/news/222406/آرژانتین-اعتقادی-به-دست-داشتن-ایران-در-انفجار-آمیا-ندارد
  35. http://irdiplomacy.ir/fa/page/1943896/آرژانتین+اعتقادی+به+دست+داشتن+ایران+در+انفجار+آمیا+ندارد+.html
  36. درخواست آرژانتین از آمریکا: انفجار آمیا را به مذاکرات هسته‌ای با ایران اضافه کنید عصرایران، ۲۹ بهمن ۱۳۹۳
  37. موقعیت بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، پیش از حماسه دوم خرداد. . گویا نیوز به نقل از روزنامه کارگزاران، ۲۳ شهریور ۱۳۸۷.  بازیابی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۰۹.
  38. Just How Far Did They Go, Those Words Against Israel?وبگاه نیویورک تایمز
  39. مقامات اسراییلی ۸ ملوان مصری را آزاد کردند. . صدای آمریکا، ۱۵/۱۰/۲۰۰۲.  بازیابی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۰۹.
  40. گفتگوی اختصاصی امروز با گری سیک مشاور امنیت ملی کارتر درباره انتخابات ایران. . گویا نیوز، ۲۶ خرداد ۱۳۸۴.  بازیابی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۰۹.
  41. پیشنهاد اسرائیل برای تجهیز ایران به سلاح‌های اتمی شریف نیوز، ۱۵ بهمن ۱۳۸۶
  42. اسرائیل تهدید کرد: ایران را نابود می‌کنیم! حمله به ایران جدی می‌شود؟ عصر ایران
  43. روزنامه کارگزاران - Kargozaaran Newspaper - هزار بار مرگ بر اسرائیل
  44. BBCPersian.com انتقادها از اظهارات تازه احمدی نژاد درباره اسرائیل بی‌بی‌سی فارسی
  45. «روزنامه‌های بریتانیا یکشنبه ۷ ژانویه». BBC فارسی، ۱۳۸۵/۱۰/۱۷. بازبینی‌شده در ۲۰۰۷/می/۱۵. 
  46. وب سایت وزارت خارجه اسرائیل به زبان فارسی بی‌بی‌سی فارسی
  47. مقاومت اسلامی لبنان - سید حسن نصرالله امروز درباره آزادی اسیران لبنانی سخن می‌گوید::
  48. چگونه اسرائیل کاروان ایرانی را در سودان نابود کرد؟. . ریا نووستی، ۱۱ فروردین ۱۳۸۸.  بازیابی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۰۹.
  49. ایران راه حل دو دولت فلسطینی و اسرائیلی را می‌پذیرد (دویچه وله فارسی)
  50. متن کامل مصاحبه (شبکه‌ای‌بی‌سی)
  51. حمایت احمدی‌نژاد از صلح با اسرائیل و بروز علایم دیپلماسی پرتقال (العربیه فارسی)
  52. کشمکش بر سر رابطه موساد و جندالله بی‌بی‌سی فارسی
  53. Foroohar, Kambiz. “Rohani Victory May Curb Support for Israeli Attack on Iran”. bloomberg, Jun 17, 2013. Retrieved 26 June 2013. 
  54. پرپنچی، مهدی. «چرا سفر به سرزمین مگو؟». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۱ مه ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۳. 
  55. محکومیت رئیس‌جمهور پیشین اسرائیل به حبس، بی‌بی‌سی فارسی
  56. رئیس‌جمهور پیشین اسرائیل به هفت سال زندان محکوم شد، دویچه‌وله فارسی
  57. Robert Grenier. «Nuclear dilemma: Israel vs. Iran». english aljazeera، ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۱۱. 
  58. Netanyahu on Iran: 'None of us can afford to wait much longer', The Guardian
  59. گزارش رسانه‌های اسرائیلی از شنیده‌شدن «صدای پای جنگ» علیه ایران، رادیو فردا
  60. رئیس پیشین موساد: «خطر حمله اسرائیل به ایران جدی است»، بی‌بی‌سی فارسی
  61. رهبر ایران به آمریکا و اسرائیل در مورد حمله احتمالی هشدار داد، بی‌بی‌سی فارسی
  62. «U.S. -Israeli cyberattack on Iran was ‘act of force,’ NATO study found». washingtontimes، March 24, 2013. 
  63. «NATO Researchers Say Stuxnet Attack Was an 'Act of Force'». mashable. 
  64. «Stuxnet Likely Constituted Illegal Act of Force, Study Says». March 27, 2013. 
  65. «اسراییل مسئولیت استاکس‌نت را پذیرفت». تابناک. 
  66. Stuart Casey-Maslen. Weapons Under International Human Rights Law. Cambridge University Press. 

پیوند به بیرون[ویرایش]