رسوب‌گذاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رسوب‌گذاری (به انگلیسی: Deposition) فرایندی است که توسط آن مواد سنگ‌ساز نهشته می‌شوند. آب در رودها و یخچال‌های طبیعی و دریاها عامل اصلی انتقال مواد از نقطه‌ای به نقطه دیگر است. همچنین باد هم در مناطق خشک (Arid) و نیمه‌خشک (Semi arid) در جابه‌جایی دانه‌ها اثر کرده و آن‌ها را در نقطه‌ای دیگر ته‌نشین می‌سازد. رسوب‌گذاری به دو صورت انجام می‌شود: رسوب‌گذاری در قاره‌ها و رسوب‌گذاری در دریاها.[۱] در فرایند رسوب‌گذاری موادی که در اثر مراحل مختلف فرسایش ، خرد شده و در نتیجه عوامل مختلف ، حمل‌ونقل شده‌اند، سرانجام در محیط‌های مختلف رسوب می‌کنند. بدین ترتیب اثر عومل خارجی که هموار کردن زمین است، در این مرحله خاتمه می‌یابد و به عبارت دیگر با پر شدن قسمتهای گود زمین از رسوبات و فرسوده شدن قسمتهای مرتفع ، اختلاف ارتفاع بین این دو قسمت کم می‌شود.[۲]

رسوب گذاری در تاسیسات

رسوب گذاری در تاسیسات معمولا به انباشت مواد ناخواسته روی سطح تجهیزات گفته می شود. این مواد ناخواسته عموما کربنات کلسیم ها و منیزیم ها هستند که به رسوبات آب و آهک نیز معروفند. نقش رسوب گذاری در عملکرد تجهیزات به دو صورت زیر مشخص می گردد:

  • لایه رسوب دارای قابلیت انتقال حرارت پایین است. این لایه مقاومت در برابر انتقال حرارت را افزایش داده و اثر مبدل های حرارتی را می کاهد.
  • بر اثر رسوبات مقطع عبور سیال کاهش پیدا کرده و باعث افت فشار می گردد.

هزینه های تحمیلی

با وجود اینکه رسوب گذاری و نشست رسوب در تاسیسات و تجهیزات حرارتی و برودتی هزینه های بزرگی به صنایع مختلف وارد می کند ولی تحقیقات بسیار محدودی در این زمینه انجام شده است. طبق داده های به دست آمده از تحقیقات بازاریابی یک شرکت خصوصی در هنگام عرضه یک محلول رسوب زدا در بازار مشخص گردیده است 100 % جامعه آماری شامل مهندسان و تکنسین های نگهداری تاسیسات، رسوب و رسوب گذاری را از دغدغه ها و نگرانی های اصلی خود می دانند. در مجموع هزینه های مربوط به رسوب گذاری به دو بخش عمده تقسیم می شود:

  • هزینه های سوخت و انرژی : مشعل ها، بویلرها و دیگ های بخار سوخت بیشتری مصرف می کنند.
  • افت تولید: در نتیجه توقف های برنامه ریزی شده یا بدون برنامه ریزی تجهیزات در خطوط تولید است.


بر اساس مطالعات انجام شده 15% هزینه های نگهداری تاسیسات مربوط به بویلر ها و مبدل های حرارتی می باشد که البته نیمی از این هزینه ها، هزینه های رسوب زدایی این تجهیزات است.

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگ واژه‌های ژئومورفولوژی، مسعود معیری، انتشارات دانشگاه اصفهان، ۱۳۹۰، شابک: ۳-۰۲۵-۱۱۰-۶۰۰-۹۷۸.
  2. «رسوب‌شناسی». دانشنامه رشد. بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۳.