رساله قشیریه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رساله قُشیریه یا الرسالة القشیریة مجموعه نامه‌ها وپیام هائی است که زین الاسلام ابوالقاسم عبد الکریم بن هوازن قشیری آنرا به صوفیان وشاکردان خود می‌فرستاده. شروع تهیه آن در سال ۴۳۷ هجری وپایان آن به سال ۴۳۸ بوده وعلت نوشتن و ارسال آنها را ظهور فساد در طریقت وانحراف صوفی-نمایان ذکر نموده است.

کتاب شامل دو فصل و پنجاه وچهار باب است. فصل اول به بیان عقاید صوفیان و فصل دوم خلاصه‌ای از فصل اول است. پس از این دو فصل، بابی در شرح احوال مشایخ صوفیه و باب دیگر شرح اصطلاحات و تعبیرات آنان است. ابواب دیگر ذکر حالات و مقامات و آداب و اخلاق مشایخ را بیان می‌کند.

تاثیرگذاری[ویرایش]

علاوه براینکه خواندن رساله در میان صوفیان رواج داشته، مطالب و ابواب آن در معاصران قشیری و متاخران وی تأثیر عمیق داشته است.

علی بن عثمان هجویری از هم عصران وی در نوشتن کشف المحجوب از مطالب رساله سود برده است. همچنین رد پای مطالب رساله در تذکرةالولیاء شیخ عطار و آثار مولانا جلال الدین مشهود است.

ترجمه[ویرایش]

اولین ترجمه فارسی رساله توسط شاگرد قشیری، ابوعلی حسن بن احمد عثمانی انجام گرفته است. از این ترجمه دو نسخه وجود دارد یکی در موزه بریتانیا که مربوط به سال ۶۰۱ ودیگری در کتابخانه ایاصوفیه استانبول مربوط به سال ۸۵۹.

ترجمه دومی هم وجود داشته که در کرمان در اواخر قرن ششم پایان یافته است.

نمونه نثرفارسی کتاب[ویرایش]

از باب ۲۹در اخلاص:

ذالنون‌مصری گوید سه چیز است علامت اخلاص، یکی آنکه مدح و ذمّ عام نزدیک او یکی باشد و دیگر آنکه روُیت اعمال فراموش کند و سوم در آخرت، عمل خویش هیچ نبیند. ابوعثمان گوید اخلاص، نسیان خلق بود به دوام‌نظر به خالق.

شرح جامع بر رساله قشیریه[ویرایش]

رساله قشیریه اثر ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن قشیری یکی از مهمترین کتب عرفان و تصوف در قرن پنجم هجری می‌باشد. این رساله، بنا به گفتهٔ قشیری برای مریدان و صوفیان مبتدی نوشته شده و علت نگارش آن، ظهور فساددر طریقت ذکر شده است. در سال ۱۳۹۳ شرحی توسط حسین شهبازی بر رساله قشیریه نوشته شده که شامل یکصد و پنجاه اصطلاح عرفانی و مستند گشتن آنها به یکی از منابع ادبی، روایی و عرفانی، بررسی دویست شخصیت از مشایخ قرن اول تا پنجم هجری، شرح لغات و جملات دشوار را در بر می‌گیرد.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. شرح جامع بر رساله قشیریه، حسین شهبازی، تهران، انتشارات زوار، ۱۳۹۳

عبد الکریم بن هوازن قشیری. رساله قشیریه تصحیح بدیع الزمان فروزانفر. انتشارات علمی فرهنگی تهران ۱۳۶۱

شهبازی، حسین، منشور عبودیت در تصوف؛ گزیده رساله قشیریه، تهران، انتشارات زوار،۱۳۹۳ کتابشناسی ملی:۳۵۹۰۹۸۹

شهبازی، حسین، شرح جامع بر رساله قشیریه، تهران، انتشارات زوار،۱۳۹۳ کتابشناسی ملی: ۳۵۴۰۶۹۱