رتینوپاتی نوزادان نارس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رتینوپاتی نوزادان نارس
آی‌سی‌دی-۱۰ H35.1
آی‌سی‌دی-۹ 362.20
اُمیم 133780
دادگان بیماری‌ها 11442
مدلاین پلاس 001618
ای‌مدیسین oph/413 ped/1998
سمپ D012178

رتینوپاتی (مشکلات شبکیه) در نوزادان نارس (Retinopathy of Prematurity - ROP) یا ( Retrolental Fibroplasia ) می تواند سبب کوری شود. این بیماری در گذشته ناشی از استفاده از مقادیر زیاد اکسیژن در دستگاه هایی بود که نوزادان نارس در آنها نگهداری می شدند ولی امروزه بروز این بیماری کمتر شده است. عواملی که نوزاد را در معرض خطر ابتلا به رتینوپاتی قرار می دهند کم بودن وزن هنگام تولد و زایمان زودرس (هفته ۲۶ تا ۲۸) هستند. امروزه در بیشتر کشورهای توسعه یافته، ROP شدید، در بین کودکان با وزن هنگام تولد بیشتر از ۱۰۰۰ گرم نامعمول است ولی در وزنهای کمتر هنوز مشاهده می شود.

بیماریزایی[ویرایش]

در کودکان نارس هنگام تولد رشد و تکامل عروق خونی شبکیه هنوز کامل نیست . احتمالاً روند بیماریزایی ROP این است که تولد نوزاد نارس با روند وسکولاریزاسیون طبیعی شبکیه تداخل می‌کند .رشد شبکیه در دوره بعد از تولد در محیطی ناپایدار و با اکسیژن بالا صورت می‌گیرد و تاثیر تحریک ناشی از هیپوکسی بر توسعه شبکه عروقی شبکیه کاهش می‌یابد. نتیجه آن تاخیر در عروقی شدن شبکیه است که در نهایت منجر به رگ‌سازی پاتولوژیک ( عروق غیر طبیعی )و نئوواسکولاریزاسیون می‌شود . مشکل عروق خونی غیر طبیعی این است که اکسیژن کافی به شبکیه نمی‌رسانند.

رتینوپاتی در نوزادان نارس بسته به شدت بیماری به ۵ درجه تقسیم می شود. پیشرفت بیماری به درجات آخر ( Dragged Macula ) می تواند سبب ایجاد زخم در شبکیه و عوارضی نظیر جدا شدگی شبکیه، خونریزی زجاجیه، انحراف چشم و تنبلی چشم شود. بسیاری از نوزادان مبتلا به رتینوپاتی دچار نزدیک بینی خواهند شد.

عوامل خطر[ویرایش]

از آنجا که نوزاد نمی‌تواند علائم خود را بگوید والدین و پزشکان باید متوجه عوامل خطری که احتمال ابتلا به این بیماری را زیاد می کنند باشند. این عوامل عبارتند از:

کم بودن وزن هنگام تولد (۱٫۵ کیلوگرم یا کمتر)

نیاز به اکسیژن در هفته اول پس از تولد

حمایت تنفسی طولانی

این ریسک همچنین ممکن است با مداخلاتی که تحویل اکسیژن به بافتها را افزایش می‌دهد همچون تزریق خون یا درمان با اریتروپویتین بیشتر شود. برعکس این موارد، عواملی که اثرات انتی اکسیدانی دارند، مانند بیلیروبین و ویتامین ای، در برخی مطالعات با کاهش ریسک ROP همراه بوده‌اند .

علائم و نشانه‌ها[ویرایش]

علائم زیر ممکن است نشانه هایی از ابتلا باشند :

نگه داشتن اجسام نزدیک چشم

مشکل در دیدن فاصله دور

بستن و تنگ گردن یک چشم

بی میلی نسبت به استفاده از یک چشم

ضعف دید (که قبلاً توسط پزشک تشخیص داده نشده)

افت ناگهانی دید

انحراف چشم

تشخیص[ویرایش]

نوزادانی که ریسک ROP دارند باید در هفته ۴ تا ۶ پس از تولد معاینه چشم پزشکی شوند. چشم پزشک با استفاده از قطره‌های گشاد کننده، مردمک را باز کرده و سپس با افتالموسکوپ شبکیه را می بیند. معاینات دوره ای برای مشخص کردن اینکه پیشرفت بیماری متوقف شده یا خیر و اینکه به درمان نیاز وجود دارد یا خیر لازمند.

درمان[ویرایش]

بعضی از کودکانی که بیماریشان در حد درجه ۱ یا ۲ است بدون درمان بهبود می یابند. در موارد دیگر، در صورتیکه بیمار علائم بیماری درجه ۳ یا بالاتر را نشان دهد درمان لازم است. برای جلوگیری از انتشار عروق غیر طبیعی ممکن است مناطقی از شبکیه را با روشی بنام کرایوتراپی درمان کنند. در این روش قسمت هایی از شبکیه منجمد می شود. لیزر هم ممکن است بدین منظور استفاده شود. در هر دو روش زخم‌های دائمی در قسمت‌های محیطی شبکیه باقی می ماند ولی در اغلب موارد این روش‌های درمانی در حفظ دید مرکز بیمار موفقند. در صورت جداشدگی شبکیه انجام جراحی الزامی است .

منابع[ویرایش]