رامین جهانبگلو (زادهٔ ۱۳۳۵ در تهران) فیلسوف ایرانی و ساکن تورنتو کانادا است. جهانبگلو فارغالتحصیل دکترا فلسفه از دانشگاه سوربن فرانسه بوده و در حال حاضر در دانشگاه تورنتو، علوم سیاسی تدریس میکند. او از زندانیان سیاسی بعد از انقلاب ۵۷ میباشد و مدت چهار ماه از اردیبهشت تا شهریور ۱۳۸۵ را در زندان اوین گذراند و در نهایت با قرار وثیقه آزاد شد. فیلمی از اعتراف وی نیز از شبکه یک صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران پخش شد.
[ویرایش] زندگینامه و تحصیلات
رامین جهانبگلو زاده ۱۳۳۵ در تهران است. او مدرک دکترای خود را از دانشگاه سوربن فرانسه، کشوری که ۲۰ سال از عمر خود را در آنجا گذرانده بود، دریافت کرد.[۱] بعدها در سال ۱۹۹۹ مدرک پسادکتری خود را در زمینه مطالعات خاورمیانه از دانشگاه هاروارد کسب نمود.[۲] او با آذین معلج، خواهر زاده دکتر حسین نصر از فیلسوفان شناخته شده ایرانی ازدواج کرده است.[۳]
فعالیتهای آموزشی وی در سال ۱۹۹۳ در انجمن حکمت و فلسفه در تهران آغاز شد. او در سالهای اخیر به عنوان محقق انجمن ایرانشناسی فرانسه در تهران مشغول به کار بوده است. وی استادیار رشتهٔ فلسفه سیاسی دانشگاه تورنتو نیز بوده و هماکنون سرپرست گروه اندیشهٔ معاصر در دفتر پژوهشهای فرهنگی است.[نیازمند منبع]
این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید.
او در ۸ اردیبهشت زمانی که تصمیم داشت جهت شرکت در کنفرانسی دربارهٔ ایران به بروکسل سفر کند، در فرودگاه مهرآباد دستگیر شد. عدهای احتمال میدهند علت بازداشت او مصاحبهٔ اخیرش با یک روزنامهٔ اسپانیایی در مورد اظهارات محمود احمدینژاد در مورد انکار هولوکاست باشد.∗
در روز ۱۳ اردیبهشت محمود سالارکیا، معاون دادستان تهران، خبر بازداشت او را تأیید کرد و اعلام کرد او هماکنون در زندان اوین است. در تاریخ ۱۶ اردیبهشت، وزیر اطلاعات در جلسهای در حاشیهٔ روز معلم اعلام کرد که اتهام جهانبگلو «ارتباط با بیگانه» است و وی در حال حاضر جهت تکمیل بررسیها دربارهٔ موارد اتهامی در اختیار وزارت اطلاعات قرار گرفتهاست.∗
روزنامهٔ کیهان در روز ۱۴ اردیبهشت ضمن اعلام خبر دستگیری وی، او را «عامل بیگانه» خواند که پس از انقلاب به غرب گریخته بودهاست و اعلام داشت که او از جمله امضاءکنندگان بیانیهای بوده که از سوی جمعی از ایرانیان مقیم در اروپا در تقدیر از محکومیت ایران توسط پارلمان اروپا، منتشر شده بود.∗ در روز ۱۶ اردیبهشت وبگاه خبری فردا از سوی یک منبع ناشناس اعلام کرد که اتهام جهانبگلو «همکاری اطلاعاتی با سلطنتطلبان و برخی گروههای معارض جمهوری اسلامی است». این وبگاه همچنین اعلام کردهاست که وی را در بند ۲۰۹ زندان اوین نگهداری میشود و «از وی دهها صفحه اعتراف گرفته شدهاست» ∗
پس از گذشت مدتی از دستگیری، غلامحسین محسنی اژهای، وزیر اطلاعات ایران، اتهام وی را تلاش برای ایجاد «انقلاب مخملی» و نرم اعلام کرد∗. روزنامهٔ کیهان در ۱۱ مرداد با چاپ خبری، از قول یک مقام آگاه اعلام نمود که جهانبگلو به تازگی اعتراف کردهاست که با استفاده از اینترنت و وب در صدد اجرای طرح شبکهٔ جاسوسی سایبر با نام C.E.S بودهاست :
«[وی] به تازگی اعتراف کرده که وظیفه راه اندازی یک شبکه وسیع تحت «وب» را برای جمع آوری اطلاعات طبقه بندی شده از جریانها، گروهها و عناصر فعال سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی برعهده داشتهاست.»∗
[ویرایش] واکنشها، نظرات و بیانیهها دربارهٔ دستگیری
در روز ۱۴ اردیبهشت سازمان دیدهبان حقوق بشر طی بیانیهای با ابراز نگرانی از وضعیت جهانبگلو خواستار آزادی فوری وی شد. جو استورک، مدیر بخش خاورمیانهای این سازمان، گفت : «ما دولت ایران را کاملاً مسوول وضعیت سلامت جهانبگلو میشناسیم.»∗ به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، مقامات کانادایی نیز اعلام کردهاند که بدلیل تابعیت ایرانی-کانادایی جهانبگلو، موضوع دستگیری او را با مقامات ایرانی مطرح نمودهاند و در حال پیگیری در این باره هستند. با وجود این از اظهارنظر در مورد این پرونده خودداری کردند.∗
انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر نیز با صدور بیانیهای ضمن اعتراض نسبت به بازداشت رامین جهانبگلو، خواستار روشن شدن وضعیت وی شد. این انجمن به پاس همکاری بدون چشمداشت وی با جشنوارههای تابستانهٔ این دانشگاه، خواستار روشن شدن وضعیت وی است.∗
انجمن گزارشگران بدون مرز نیز اعلام نگرانی خود را از دستگیری جهانبگلو اعلام کرده و آزادی فوری وی را خواستار شدهاست.∗ حزب سوسیالیست فرانسه نیز در بیانیهای دستگیری وی را محکوم کردهاست.∗
حزب سوسیالیست فرانسه در بیانیه مطبوعاتی ای که به تاریخ بیستم اردیبهشت ماه (دهم ماه مه) منتشر نمود، دستگیری رامین جهانبگلو را قاطعانه محکوم و از همه اندیشمندان مستقل و دمکراتهای ایران حمایت کرد.[۴]
پس از گذشت سه هفته از دستگیری جهانبگلو، گروهی شامل بیش از ۴۰۰ نویسنده، استاد دانشگاه، محقق، هنرمند و فعال حقوق بشر از سراسر جهان (چون نوآم چامسکی، زبانشناس آمریکایی، جان ماکسول کوئتزه، برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۳ و شیرین عبادی) با ارسال نامهای خطاب به رئیس جمهور ایران و همچنین رئیس قوه قضاییه این کشور خواستار آزادی وی شدهاند.∗
او در روز چهارشنبه ۸ شهریور ۱۳۸۵ با سپردن وثیقه از زندان آزاد شده است. دادستان کل ایران گفته است که او به جرم خود اعتراف و عذرخواهی کرده است. همچنین مسئولان قضایی گفتهاند که او حاضر است اعترافاتش از تلویزیون پخش شود. ∗