راش (درخت)
راش (Fagus Orientalis) درختی است که در جنگلهای ایران موجود میباشد، چوب آن برای ساختمان منازل روستایی استعمال میشود. این درخت از ۶۵۰ تا ۲۰۰۰ گزی در جنگلهای مرطوب آستارا، دیلمان، کلارستان، نور، کجور دیده میشود. زان، بشجیر، عیش السیاح، شجرة النَبَع، نبع، شریان، شَوحَط، چِهَلَر، راج، آلاش .
درخت راش از تیره فاقاسیا و از جنس فاقوس میباشد یک گونه آن فاقوس سیلواتیکا در جنگلهای کرانه دریای مازندران نام برده شدهاست، این درخت را در گیلان، رامسر، کجور وکلارستق، راش، در آستارا، قزل گز در درفک و طوالش، الوش و آلاش، در نور، چلر، در مازندران، مرس، و در گرگانرود، قزل آغاج میخوانند.
درخت راش در جلگه تقریباً نایاب ولی در بلندیهای کوهستانها فراوان میباشد. در گیلان و مازندران در ارتفاع بیش از دو هزار متر از سطح دریا جنگلهای خالص آن یافت میشود. راش درختی است سایه پسند و از این رو دارای شاخ و برگ فراوان میباشد. نهال جوان آن از سرمای شدید زود آسیب میبیند و بویژه سرمای بهاره برگهای آن را نابود میسازد، گرمای زیاد نیز برای آن زیانبخش است . در نقاط سرد خوب رشد نمیکند ولی در جاهای گرم تا اندازهای بهتر جست میدهد. درخت راش دارای ریشههای سطحی است و برای جنگلهای خاکهای کم ژرفا و آهکی مناسب میباشد. در جنگلهای انبوه از شصت تا هشتاد سالگی ولی در فضای باز از ۴۰ تا ۵۰ سالگی بار میدهد. در خاکهای خوب هر ۵ یا ۶ سال یکبار و در آب و هوای ناسازگار هر ۱۵ سال یکبار میوه فراوان میدهد. میوه اش ۵ تا ۷٪ روغن دارد. ارتفاع آن خیلی زیاد میشود و به ۳۵ متر و قطرش به یک متر و نیم میرسد. عمر آن ۲۰۰ تا ۲۵۰ سال میباشد. چوب آن برای ساختن در و پنجره و تراورس راه آهن و میز و صندلی و مبل و صندوق و غیره بکار میرود و مصرف آن بیش از دیگر چوبها است . از سلولز آن پارچههای ابریشمی لطیف و خوب تهیه میشود. زغال و هیزم آن نیز مرغوب است .
منابع[ویرایش]
- لغتنامه دهخدا
- جنگلشناسی ساعی ج ۱ ص ۱۶۴) و نیز رجوع به جنگلشناسی ساعی ج ۲ صفحات ۱۱۸، ۱۲۵، ۱۲۱، ۱۲۸ شود.
