رادیو تلویزیون ملی افغانستان

رادیو تلویزیون ملی افغانستان تنها رسانهٔ دولتی افغانستان می‌باشد.نشان اختصاری این سازمان RTA می‌باشد.

تاریخچه

نخستین برنامهٔ رادیویی افغانستان توسط رادیو کابل در سال ۱۳۰۷ در زمان امان‌الله شاه پخش شد. تلویزیون اما در پایان حکومت سردار داوود در سال ۱۳۵۷ به میان آمد.[۱] اولین رادیو در افغانستان معاصر به نام رادیو کابل یاد می‌شد که در پل باغ عمومی کابل مرکز نشراتی آن قرار داشت که از دستگاه‌های فرستندهٔ موج میدیم (عموماً) پخش می‌شد، چیزی که قابل یادآوری است این موضوع است که در آن وقت دستگاه گیرندهٔ رادبو بنا بر نبود برق کمتر بود و یا هیچ نبود. در سال ۱۳۲۸ اولین رادیوهای که با بطری موتر کار می‌کرد به کشور وارد و معمولاً تعداد این دستگاه‌ها در هر شهر از پنج الی ده زیاد نبود مردم کسانی را که دارای رادیو(دستگاه گیرنده) بودند به همان نام رادیو مسما می‌کردند و اغلباً مردمان نزدیک به هم به تماشای و شنیدن رادیو به محلی که رادیو وجود داشت می‌آمدند. بعداً دستگاه‌های بطری خشک رواج پیدا کرد که با به میان آمدن آن تعداد رادیو در کشور زیاد شد. واین در حالی بود که هنوز از برق در اکثر شهرهای مهم کشور خبری نبود . در سال‌های ۳۰ تا ۴۰شمسی برق در اکثر مراکز شهرها تعمیم یافت و با تعمیم برق تعداد رادیو نیز زیاد شد . با به میان آمدن رادیوهای ترانزستور قوه استفاده از رادیو زیاد شد.مردم برنامه خانندهای هندی را در [رادیو حال اندیا] گوش میکرند.در زمان داود خان مردم برنامه کاکا جان پاکستان ومحدوداً بی بی سی را گوش میدادند. پس از سال ۱۳۵۷ شنوندگان بابی‌بی‌سی، صدای مصر، پاکستان و هندوستان آشنایی پیدا کردند.از پنجاه سال به این سو مردم با اخبار و نشرات بی‌بی‌سی که در آن وقت برنامه‌های فارسی ایرانی داشت توجه داشتند که از جمله می‌شود از شادروان حسین دره‌باغی از مردان و از خانم‌ها از فروزنده اربابی در بی‌بی‌سی یاد کرد، اولین خواننده از بانوان در رادیو کابل مستوره جان بود و پسانترها خانم پروین و بعداً رخشانه، جلوه و آزاده و از مردها نتو، استاد شیدا، رحیم بخش، استاد محمدحسین سرآهنگ، صابر و استاد نبی گل بود و از گروه ارکستر رادیو کابل جلیل زلاند، خیال مددی، کبوتر ساربان، آشنا، ناشناس، آرمان و ریحان و دیگرها بودند. ارکستر رادیو کابل با صدای ناب و دلپذیر هنرمندان زنگ را از قلب‌ها می‌ربود .از خواننگان پشتو از اول میر ملنگ جان و غیره می‌توان یاد کرد در لسان پشتو اقای ویاند و در زبان دری آقای نیک محمد قایل ودیگران اخبار می‌خواندند.رادیو در آن وقت دارای نشریه‌ای به نام پشتون ژغ بود که با مهارت و زیبایی خاصی در هر پانزده روز چاپ می‌شد که برنامه‌های پانزده روزه رادیویی را با دقت تمام برنامه‌ریزی می‌کرد. از سال‌ها بدین سو زمزمه‌های شب هنگام، درهفته دو بار داستان های دنباله دار، سرود شب آذین قلب‌ها بود . رادیو در نشر و اشاعهٔ هنر و فرهنگ واقعاً به حیث یک نهاد اکادمیک کار میکرد. در برنامه های صبح آهنگهای میهنی و حماسی را جا میدادن.اهنگ[ درین وطن درین بهشت جاویدان -درین دیار به جستجو کاروان] و آهنگ (ای هیوادا زمونژ پتا-تل آزاد او دی آزادا)به آواز مسرور جمال در خاطرات مردم زنده است. ازین مکتب شاگردانی چون نینواز و عبدالرحیم ساربان و ژلاند و ظاهر هویدا و غیره پا به عرصه هنر نهادند . در بخش تیاتر استادان زیادی بودند که نمایشنامه‌های بلند رادیویی را به راه می‌انداختند به قسمی که مردم منتظر رسیدن شب جمعه بودند تا نمایش درامه‌های رادیویی را بشنوند و کیف کنند. هنرمندان معروف وقت مشعل هنریار، فضل احمد فضلی، یاسین صادق، محبوبه جباری، حبیبه عسکر بودند. پس از سال ۱۳۷۱ شهر کابل که مرکز پخش رادیو و تلویزون بود مرکز جنگهای تنظیمی گردید.برنامه ها خیلی ضعیف بنشر میرسید.ولی در ولایات هرات بلخ جلال آباد رادیو وتلویزون هنوز باقی بودند.درزمان طالبان برنامه رادیوی وجود داشت ولی تلویزون وجود نداشت.پس از سال ۲۰۰۲ رادیو تلویزون افغانستان به نام رادیو تلویزیون ملی افغانستان مسمی گردید.در سال ۲۰۰۶ برنامه های این تلویزون به سطح بین‌المللی نشرات خویشرا آغاز نمود. (چیزی را که من در این جا نوشته‌ام همه چشم‌دیدهای زندگی‌ام است و من می‌توانم از آن دفاع نمایم)

شیوهٔ اداره

RTA رسانه‌ای متعلق به دولت افغانستان است و مدیر آن توسط وزیر فرهنگ افغانستان انتخاب می‌شود. طبق قوانین جدید این سازمان نه دولتی و نه خصوصی، بلکه رسانه‌ای مردمی است که صرفاً هزینه‌اش را دولت تأمین می‌کند.

شبکه‌ها

این سازمان دارای یک شبکهٔ تلویزیونی سراسری و یک شبکهٔ رادیویی سراسری می‌باشد.

علاوه بر این دو شبکه سراسری آر تی ای رادیو تلویزیون افغانستان هر ولایت نیز دارای رادیوها و تلویزیون‌های محلی می‌باشدکه عبارتند از:

• رادیوتلویزیون ملی ننگرهار
• رادیوتلویزیون ملی بامیان
• رادیوتلویزیون ملی هرات
• رادیوتلویزیون ملی قندهار
• رادیوتلویزیون ملی بلخ
• رادیوتلویزیون ملی دایکندی
• رادیوتلویزیون ملی تخار
• رادیوتلویزیون ملی لوگر
• رادیوتلویزیون ملی غزنی
• رادیوتلویزیون ملی وردک

پیوند به بیرون

• رادیو تلویزیون ملی افغانستان

منابع

• تاریخچه میدیا افغانستان در ویکی پیدیا انگلیسی.
• وبگاه رادیو تلویزون افغانستانhttp://rtakabul.tripod.com/
• تاریخچه رادیو تلویزون افغانستانhttp://www.rferl.org/content/article/1068023.html
• رادیو کابل نخستین رادیو افغانستان نوشته روف مهدیزارده کابلی.دروبگاه دانش نامه آریانا