دکترین شوک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دکترین شوک
The Shock Doctrine
The shock doctrine.jpg
نویسنده نائومی کلاین
سبک سیاسی، اقتصادی
ناشر Knopf Canada
تاریخ انتشار ۴ سپتامبر ۲۰۰۷
تعداد فصل‌ها ۷ فصل به همراه یک موخره
صفحات ۶۷۲ صفحه (آمریکا)
شابک ۹۷۸-۰-۶۷۶-۹۷۸۰۰-۱
کتاب قبلی لوگو نه (بدون مارک تجاری)

دکترین شوک: ظهور سرمایه‌داری فاجعه (در انگلیسی: The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism) نام کتابی است نوشتهٔ نائومی کلاین، دربارهٔ «دکترین شوک» و سواستفاده کورپوریشن‌ها (ابر شرکت‌های چند ملیتی) در استفاده از حوادثی چون، جنگ، حمله‌های تروریستی، کودتا و حوادث طبیعی که از آن به عنوان شوک اول یاد می‌کند. در مرحله دوم، بنگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ با استفاده از قدرت سیاسی و سیاست‌مداران وابسته به خود، با انجام طرحی برنامه ریزی شده و با کاشتن بذر ترس، از بُهت و پریشانی و سردرگمی مردم در آن لحظات استفاده کرده و شوک دومی را که چیزی جز تغییرات رادیکال اقتصادی و سیاسی نیست به وجود می‌آورند. در این میان افرادی که با موج دوم شوک، به مقابله برمی‌خیزند با شوک سومی که شامل پلیس، ارتش، زندان و بازجوئی است روبه‌رو و سرکوب می‌شوند.

چاپ اول کتاب در سال ۲۰۰۷ میلادی در ۶۷۲ صفحه و با جلد سخت منتشر شد. این کتاب به فارسی ترجمه شده و توسط انتشارات آمه در ایران به چاپ رسیده‌است.

این کتاب دستاورد سفرهای ۳ ساله نائومی کلاین و دستیارش از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ به کشورهای مختلف قربانی شوک درمانی برای آشنایی نزدیک با چگونگی پیاده کردن برنامه‌های سرمایه‌داری بنیادگرا و مسائل ناشی از آن بوده‌است. همانطور که جوزف استیگلیتز، برنده جایزه نوبل در اقتصاد و معاون اقتصادیِ پیشین بانک جهانی می‌نویسد: «کلاین شرحی غنی از دسیسه‌های سیاسی و تلفات انسانی‌ای به دست می‌دهد که برای اجبار کردن سیاست‌های اقتصادیِ ناخوشایند بر کشورهای مقاوم ضرورت می‌یافت». این کتاب تاریخ اقتصادِ ۵ دهه مکتب شیکاگو و نولیبرالیسم است.[۱]

نائومی کلاین در این کتاب بیان می‌کند اجرای برنامه‌های اقتصادی نولیبرالی، از جمله نسخه‌های تجویزی «صندوق بین المللی پول» و «بانک جهانی»، نیازمند این بوده‌است که جامعه از طریق شوک، وادار به اطاعت و پذیرش برنامه‌هایی شود که در شرایط عادی برای توده‌های مردم بسیار نامطلوب است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. همشهری دیپلماتیک (ویژه نامه اقتصاد)، شماره ۵۱، آبان ماه ۱۳۹۰ - گفتگو با مهرداد (خلیل) شهابی [مترجم کتاب] درباره اندیشه‌های نائومی کلاین
  2. خسرو صادقی بروجنی. «دکترین شوک؛ ظهور سرمایه‌داری فاجعه». ماهنامه جهان کتاب شماره ۲۵۹- ۲۵۸ (آبان و آذر ۸۹) - بازنشر در وبگاه انسان شناسی و فرهنگ. بازبینی‌شده در ۱۱ مهر ۱۳۹۱.