دولت کاملة الوداد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

قید دولت کاملةالوداد یا ملت کاملةالوداد شرطی است که در بسیاری از معاهدات بین‌المللی و بیشتر در پیمان‌های بازرگانی به چشم می‌خورد.[۱]. اصطلاح دولت کاملة الوداد ترجمه غلطی از عبارت most favored nation است اگرچه ترجمه این عبارت بطور کامل بصورت عربی انجام شده اما کشورهای عربی این اصطلاح ایرانی ساخته شده را مانند بسیاری دیگر از عبارتهای من درآوردی ایرانی نمی‌فهمند چون آنها ترم حقوقی انگلیسی مذکور را بصورت دولة الأعلی أفضلیة ترجمه کرده اند و ترجمه فارسی آن می شود" کشور دوست بهره مند" کشور یا دولت بسیار دوست که برخوردار این امتیاز خواهد شد.

وجود این شرط در معاهده باعث می‌شود تا هر معاهده‌ای که یکی از آن دولت‌ها با دولت ثالثی منعقد کرده و در آن حقوق و امتیازاتی را به کشور دیگری ارزانی دارد، موجب بهره‌مندی کشور طرف قرارداد اول از همان امتیازات نیز بشود. این امتیازات به طور خودکار منتقل شده و نیاز به تصویب موافقتنامه جدید یا تشریفات دیگری ندارد[۲][۳]

دول کامله‌الوداد در سازمان تجارت جهانی[ویرایش]

اعضای سازمان تجارت جهانی که تمام کشورهای توسعه‌یافته و اکثر کشورهای دنیا را در بر می‌گیرند، متعهد هستند که مقررات دولت کاملةالوداد را در برابر یکدیگر رعایت کنند. اصل دولت دوست بهره مند از هنگام تأسیس گات در ۱۹۴۷ تا به حال برقرار بوده است.

مهمترین استثناء این اصل وضع قراردادهای ترجیحی با کشورهای در حال توسعه است. سابقه این استثناء به توافق اعضای گات در سال ۱۹۷۱ برای لغو تعهدات ماده اول موافقتنامه عمومی تعرفه و تجارت در یک دوره ده ساله باز می‌گردد که پس از آن دولت‌های توسعه یافته اجازه یافتند نرخ‌های ترجیحی تعرفه‌ای را برای کشورهای درحال توسعه در نظر گیرند.

استثناء دیگر اصل دول کاملةالوداد در سازمان تجارت جهانی اتحادیه‌های گمرکی و مناطق آزاد تجاری هستند. به موجب ماده ۲۴ گات ۱۹۹۴ کشورها می‌توانند در قالب ترتیبات منطقه‌ای و وحدت اقتصادی، نرخ‌های تعرفه‌ای پایین‌تری را در روابط تجاری خود اعمال کنند[۴].

منابع[ویرایش]

  1. آلبر کلییار. نهادهای روابط بین‌الملل. ترجمهٔ هدایت‌الله فلسفی. چاپ اول. تهران: نشر نو، ۱۳۶۸. ص ۱۵۲. 
  2. آیگناتس زایدل هوهن فلدرن. حقوق بین‌الملل اقتصادی. ترجمهٔ قاسم زمانی. چاپ چاپ سوم. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، ۱۳۸۴. ص ۶۲. ISBN 964-8200-04-1. 
  3. محمدرضا ضیایی بیگدلی، حقوق معاهدات بین‌المللی، تهران: کتابخانه گنج دانش، ISBN 964-7618-25-5.
  4. ناصر احمدی خلجی. بررسی ساختار حقوقی سازمان جهانی تجارت و مسأله الحاق ایران (پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل). دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۱۳۷۶. ص ۵۵-۵۶ و ۱۳۴-۱۳۱. 

مطالعه بیشتر[ویرایش]

  • Endre Ustor. "Most-Fovoured-Nation Clause"، EPIl، ۱۹۸۵، Vol. ۸. pp. ۴۱۱-۴۱۶
  • R.B Lillich and B.H Weston. Internatonal Claims: Their Settlement by Lump Sum Agreements، Charlottesville: University Press of Virginia، ۱۹۷۵ (متن کامل و تحلیل ۱۴۰ قرارداد دارای شرط ملت کاملةالوداد در دو جلد)
  • Baron B. Nolde. "Les effets de la clause de la nation la plus favorisée en matiére de commerce et de navigation"، ۳۸ Ann. IDI، ۱۹۳۴، pp. ۴۱۴-۴۷۲