دودمان شیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دودمان شیا یا دودمان خاقانهای نیکوکار(چینی:夏朝) نخستین دودمان شاهی در چین است؛ که از سال ۱۹۸۹ تا ۱۵۵۸ پیش از میلاد فرمان می‌رانده‌اند. این دودمان مرز بین اسطوره و تاریخ است؛ برخی شواهد باستان‌شناسی وجود چنین دودمانی را تأیید کرده‌است، با این حال برخی مورخین در اصل وجود آن تردید دارند. این سلسله در قرن 21 قبل از میلاد تاسیس و در قرن 16 قبل از میلاد سرنگون شد و جمعا حدود 500 سال حیات داشت . نواحی مرکزی حکومت آن شامل مناطق جنوبی استان " شان سی " و غرب استان " خه نان " امروزه چین بوده است . " دا یو " موسس سلسله " شیا " قهرمانی است که سیل را مهار می کرد . گفته می شود که وی به سبب مهار موفقیت آمیز رود زرد که سالها طغیان می کرد ، مورد پشتیبانی مردم قرار گرفت و سرانجام سلسله " شیا " را تاسیس کرد . ایجاد سلسله " شیا " نشانگر تغییر جامعه بدوی و ایجاد جامعه با نظام مالکیت خصوصی و ورود چین به جامعه برده داری است .

در پایان سلسله " شیا " دربار سلطنتی وضیعت خوبی نداشت و تناقضات طبقاتی شدید بود . به ویژه " شیا جیه " آخرین پادشاه این سلسله پس از روی کار آمدن زندگی تجملی داشت و مدیریت او بر کشور ضعیف بود . او به یکی از سوگلی ها به نام " مه شی " علاقه داشت و هر روز با او شراب می نوشید و تفریح می کرد .

او مقاماتی را که با این کار مخالفت می کردند ، می کشت . بدین سبب ، کشورهای تحت فرمان سلسله " شیا " یکی پس از دیگری به سلسله " شیا " خیانت کردند . در این زمان ، کشور " شان " یکی از کشورهای مذکور با استفاده از این فرصت به سلسله " شیا " حمله کرد و سرانجام ارتش سلسله " شیا " را شکست داد . پادشاه سلسله " شیا " فرار کرد و در شهر " نن چائو " در گذشت و به دنبال آن سلسله " شیا " سرنگون شد . اسناد زیادی در باره سلسله " شیا " در دست نیست . لذا در خصوص وجود سلسله " شیا " در تاریخ چین هنوز نیز در محافل علمی و دانشگاهی انتلاف نظر داردند . اما کتاب تاریخی معروف چین با نام " شی جی " یعنی یاد داشت های تاریخی بطور روشن از سلسله " شیا " سخن به میان آورده است . باستان شناسان امیدوارند که روزی بقایای سلسله " شیا " را کشف کنند تا با تاریخ این سلسله آشنا شوند . در سال 1959 میلادی ، باستان شناسان بررسی " خرابه های شیا " را آغاز کردند و به جستجوی فرهنگ سلسله " شیا " پرداختند . اکنون ، بسیاری کارشناسان آشنا با که فرهنگ " ارلی تو " در خرابه های " ارلی تو " در شهر " یان شی " استان " خه نان " در جستجوی فرهنگ سلسله " شیا " هستند . تاریخ این خرابه ها مربوط به سال 1900 قبل از میلاد و در چارچوب سلسله " شیا " بوده است . با وجود آنکه اکنون اسناد چندانی در این مورد در دست نیست ، اما مدارک فراوان مختلف دیگر دانشمندان را در مطالعه فرهنگ سلسله " شیا " مساعدت کرده است . وسایل تولیدی کشف شده از خرابه های " ارلی تو " سنگی است . ب

عضی ها از استخوان و صدف ساخته شد . مردم آن زمان از این وسایل بدوی استفاده می کردند . با وجود آنکه تاکنون ظروف مفرغی در خرابه های سلسله " شیا " پیدا نشده ، اما در این خرابه ها کارد ، درفش و وسائل دیگر و سلاح و ظروف کشف شده است . علاوه بر این ، ظروف یشمی که سطح ساخت آن با مهارت انجام شده بود و آلات موسیقی دیگر از خاک بیرون آورده شده است . تقویم مربوط به سلسله " شیا " بسیار قابل توجه است . کتابی با نام " دا تای لی جی " اسناد مهمی در باره تقویم کشاورزی چین را در خود جای داده است . در این کتاب نوشته شده که مردم آن زمان می توانستند بر اساس جهت ستاره دب اکبر ماه را مشخص کنند . این نخستین تقویم چین است تا این روش درجه روشنایی ستارگان و موقعیت آنها ، وضع هوا و امور کشاورزی در 12 ماه ثبت می شد . تقویم کشاورزی مذکور چین نشانگر سطح پیشرفت تولیدات کشاورزی سلسله " شیا" و قدیمی ترین دستآورد علمی پرارزش چین است

فرمانروایان شیا[ویرایش]

بر اساس تواریخ ایام سنتی، فرمانروایان دودمان شیا عبارت بودند از:

نام پس از مرگ(نام پسامرگ 諡號)۱
ترتیب فرمانروایی۲ چینی به خط فارسی یادداشتها
۰۱ ۴۵ یو also Yu the Great (大禹; dà yǔ)
۰۲ ۱۰ کی  
۰۳ ۲۹ 太康 تای کانگ  
۰۴ ۱۳ 仲康 زونگ کانگ  
۰۵ ۲۸ شیانگ شیا  
۰۶ ۲۱ 少康 شائو کانگ  
۰۷ ۱۷ زو شیا  
۰۸ ۲۶ هوای شیا  
۰۹ ۱۸ مانگ شیا  
۱۰ ۱۶ شیه شیا  
۱۱ ۵۹ 不降 بو جیانگ  
۱۲ ۲۱ جیونگ  
۱۳ ۲۱ جین شیا Guoyu: jǐn or jìn، ماندارین معیار: jǐn
۱۴ ۳۱ 孔甲 کونگ جیا  
۱۵ ۱۱ گائو  
۱۶ ۱۱ فا شیا  
۱۷ ۵۲ جیه همچنین لو گوئِی(履癸 lǚ guǐ)
۱ گاهی شاه، نام دودمان شیا را در دنباله نام خود دارد؛ مانند شیا یو
۲ تعداد سالهای تقریبی

منابع[ویرایش]

  • تاریخ چین، شسنو ژان، محمد پارسیپور، نشر علم، ۱۳۷۴
  • دودمانهای شاهی چین، مین لوهوئی، نشر امیرکبیر، ۱۳۵۴