دسته دنده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دسته دنده یک سیتروئن بی‌اکس

دَنده یا دَسته دنده اهرمی است که در خودروهای جدید زیر فلکه فرمان قرار گرفته ولی در ماشین‌ها و باری‌های قدیمی در طرف راست راننده پهلوی فرمان واقع شده، عملش درگیر نمودن دنده‌های مختلف درون جعبه‌دنده است که به خودرو سرعت‌های گوناگون می‌دهد یا مشخص می‌کند که خودرو به جلو برود یا به عقب.

به هنگام روشن کردن خودرو بایستی دسته دنده در وضعیت خلاص باشد (یا پدال کلاچ فشرده باشد). گذاردن دسته دنده در وضعیت خلاص، دنده‌های جعبه دنده را از درگیر بودن با هم خارج می‌کند. نشانه خلاص بودن دنده‌ها اینست که دسته دنده در حدود چند سانتیمتر به راست و به چپ بازی نماید (در خودروهای دنده‌دستی که دسته روی فرمان است، به بالا و پایین بازی کند).

موتورسیکلت و دوچرخه[ویرایش]

در موتورسیکلت‌ها معمولاً دنده در کنار رکاب چپ و زیر پا جاسازی می‌شود. در دوچرخه‌های دنده‌ای دنده معمولاً در یکی از دسته‌های دوچرخه جا دارد. در خودروها معمولاً ۲ نوع دنده وجود دارد دنده معمولی (دستی) و دنده اتوماتیک. در خودروهایی که به دنده اتوماتیک مشهور هستند جابجایی و تعویض دنده‌ها از سنگین به سبک و بلعکس توسط دور موتور و فشار روغن داخل جعبه دنده انجام می‌گیرد. بخ طوریکه بعد از قرار دادن خودرو در دنده مناسب و فشار بدال گاز خودرو حرکت می‌کند و بافشار بیشتر بر روی بدال گاز (در حال حرکت) ۱ دنده به عقب یعنی معکوس تغییر حالت می‌دهد البته در خودروهای قدیمی ۱ سیم کمکی از بدال گاز به جعبه دنده متصل گردیده که عمل برگرداندن دنده از سبک به سنگین را کمک می‌کند. البته من فقط این سیم را در خودروهای قدیمی آمریکایی دیدم و فکر می‌کنم علت وجود این سیم دور بالای موتور و فشار زیاد روغن در جعبه دنده بوده که با هر فشار کوچکی بر روی گاز دنده عوض نشود و فقط در صورت فشار گاز به طور کامل این عمل انجام گیرد

منابع[ویرایش]

بر پایه: فردوس، قدرت‌الله: رانندگی اتوموبیل، چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ. (بدون مشکل حق تکثیر به‌خاطر قدمت.)