دریاچه نمک قم
مختصات: شرقی′۵۲°۵۱ شمالی′۳۰°۳۴ / ۵۱٫۸۶۷غرب ۳۴٫۵جنوب
| دریاچه نمک | |
|---|---|
| مختصات | شرقی′۵۲°۵۱ شمالی′۳۰°۳۴ / ۵۱٫۸۶۷غرب ۳۴٫۵جنوبمختصات: شرقی′۵۲°۵۱ شمالی′۳۰°۳۴ / ۵۱٫۸۶۷غرب ۳۴٫۵جنوب |
| نوع دریاچه | دریاچه نمکی |
| ورودی اولیه | قم |
| کشور منشا | Iran |
| حداکثر عمق | ۱ متر |
| ارتفاع از سطح آبهای آزاد | ۷۹۰ متر |
دریاچهٔ نمک قم یکی از دریاچهها در منطقه کویر مرکزی ایران است.
دریاچهٔ نمک به نامهای دیگری چون دریاچه نمک کاشان، دریاچه نمک قم، دریاچه قم، دریاچه آران و دریاچه مسیله، یاد میشود و نام دریاچه نمک بیشتر به کار میرود. گزیدن این نام به دلیل شوری بسیار زیاد دریاچهاست به گونهای که در فصل تابستان قطعات نمک روی آن شناور میشود.
این دریاچه، با طول ۸۰ و پهنای ۳۰ کیلومتر، یک فرونشست زمینساختی است که در ارتفاع حدود ۷۹۵ متر از سطح دریای آزاد تشکیل شده و فاصله آن تا قم حدود ۶۲ کیلومتر است.
دریاچه نمک آران و بیدگل در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال شرقی شهر آران و بیدگل واقع است. این دریاچه از غرب به کوههای سفیدآب و سیاه کوه و منطقه پارک ملی کویر، از شمال و غرب به کویر مسیله و از جنوب به کویر مرنجاب و بند ریگ جن محدود است.
وسعت این دریاچه در حدود ۶۴۷ کیلومتر مربع میباشد. این دریاچه شکلی شبیه به یک مثلث دارد که راس آن به سمت شمال است. طول قاعده این مثلث ۳۵ کیلومتر و ارتفاع آن ۳۸ کیلومتر میباشد.
زمین این دریاچه پوشیده از رسوبات نمک است که بر اثر انباشته شدن سیلابها و ابهای سطحی در طول قرنها پدید آمدهاست. عمق نمک این دریاچه بین ۵ تا ۵۴ متر متغیر است که توسط لایههای خاک رس از یکدیگر جدا شدهاند.
با هر بار بارش و تبخیر آب در این دریاچه، نمکهای موجود کرت بندیهای زیبایی به شکل پلی گن تشکیل میدهند که دیدن مناظر آن خالی از لطف نیست.
زمینهای اطراف این دریاچه بشدت باتلاقی میباشند که وسعت باتلاقها در منطقه غرب دریاچه به مراتب وسیعتر از مناطق دیگر آن است. از جمله مناطق باتلاقی این دریاچه میتوان به حوض قیلوقه در شرق و یا باتلاق دو کویری در منطقه جنوب شرقی دریاچه اشاره کرد.
از جمله مناطق دیدنی این دریاچه جزیره سرگردان میباشد که در قسمت جنوبی جزیره واقع است. ارتفاع متوسط دریاچه نمک از سطح دریا ۷۰۷ متر میباشد. قسمتهای شمالی دریاچه از ارتفاع کمتری برخوردار هستند.
دریاچه نمک آران و بیدگل در اکثر ماههای سال خشک و پوشیده از نمک است. در ماههای بارندگی ارتفاع آب این دریاچه در بعضی از مناطق به ۲ سانتی متر میرسد ولی پس از تابش خورشید به سرعت تبخیر میشود. رودهای مهمی که به این دریاچه وارد میشوند در سمت شمال و مغرب قرار دارند و عبارتاند از: رود شور، رود کرج، جاجرود، حبلهرود و قره سو. مهمترین ترکیباتی که در دریاچه نمک وجود دارد عبارتاند از: کلرید سدیم، سولفات سدیم، کلرید منیزیم، سولفات منیزیم و...
[ویرایش] تاریخچه دریاچه
در مفاتیح الجنان در خصوص سفر شاه عباس به مشهد از جاده ابریشم به شکار در جنگلهای کویر دریاچه نمک آران و بیدگل یادی کردهاست که نشان میدهد که درختان را برای سوخت و ساخت آجر وکاشی مساجد و ابنیههای اصفهان و یزد ومشهد بکار بردهاند و کویر را برای ما به ارث گذاشتند.
جهانگردان زیادی به نام این دریاچه اشاره کردهاند که از آن جمله میتوان به مارکوپولو, لرد کرزن و... اشاره کرد.
[ویرایش] راههای ورود به دریاچه
دو راه برای ورود به دریاچه وجود دارد. راه اول، از تنها مسیر خروجی شهرستان آران و بیدگل از سمت شمال غربی به طرف کاروانسرای مرنجاب پس از طی مسافتی در حدود ۳۵ کیلومتر به دو راهی دریاچه نمک میرسید.
مسیر دوم، پس از عبور از کاروانسرای مرنجاب و طی مسافتی در حدود ۱۰ کیلومتر به دو راهی چاه دست کن میرسید که با انتخاب مسیر سمت دریاچه میتوان وارد دریاچه شد. لازم به ذکر است که زمینهای اطراف دریاچه بشدت باتلاقی هستند. با این وصف رانندگی در خارج از این دو مسیر میتواند مشکل آفرین باشد. آخرین تلاش گروه برای ورود به دریاچه از مسیر حوض قیلوقه، پس از فرو رفتن ۴ خودرو در باتلاق بدون نتیجه پایان یافت.
[ویرایش] منابع
- ادیب، محسن. دریاچهٔ نمک آران و بیدگل، وبگاه کویرهای ایران.
- همشهری آنلاین، آشنایی با دریاچه نمک-قمٔ: ۷ شهریور ۱۳۸۸. بازدید: اوت ۲۰۰۹.
