درگاه:دانش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از درگاه:علوم)
پرش به: ناوبری, جستجو
صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه دانش


Sciences exactes.svg

دانش ساختاری برای تولید و ساماندهی داده‌ها دربارهٔ جهان پیرامون در قالب توضیحات و پیش‌بینی‌های آزمایش‌شدنی است. دانش‌شناسی به بحث و بررسی پیرامون دانش و عناصر سازنده آن، یعنی داده‌های موجود می‌پردازد. دانش در مفهوم وسیعترین به هر سامانه قابل اثبات و در مفهوم محدودتر، به یک سامانه دریافت دانش مبتنی بر تجربه‌گرایی، آزمایش، و روش طبیعت‌گرایی اشاره دارد. ارسطو دانش را مجموعه‌ای از آگاهی‌های قابل اتکا می‌داند که از لحاظ منطقی و عقلانی قابل توضیح باشند.
رشته‌های علوم به عنوان علوم پایه و علوم کاربردی جدا شده‌است. علوم پایه مجموعه دانش‏‌هایی است که به بررسی بنیادین پدیده‏ها یا بررسی ماهیت‏، قوانین و روابط حاکم بین آنها می‏‌پردازد. از بارزترین این دانش‏ها می‏توان به ریاضیات، شیمی، فیزیک، فلسفه، منطق، زیست‌شناسی و زبان‌شناسی اشاره نمود. دانش‌های پایه، زیربنای اصلی سایر دانش‌ها به شمار می‌آیند و به همین دلیل در مواقعی به کل علوم یا دانش تعمیم داده می‏‌شوند. علوم کاربردی به کاربردن آگاهی‌های علمی در یک محیط فیزیکی است. رشته‌های مهندسی نزدیک‌ترین رابطه را با علوم کاربردی دارند. علوم کاربردی در پیشرفت فناوری نقش مهمی دارد. کاربرد آن در محیط‌های صنعتی معمولا تحقیق و توسعه خوانده می‌شود.
بیشتر...

نوشتار برگزیده

External beam radiotherapy retinoblastoma nci-vol-1924-300.jpg

فیزیک پزشکی به یکی از دانش‌های پایه اشاره دارد که مفاهیم و کاربرد مجموعه علوم فیزیک را در تشخیص و درمان پزشکی بررسی می‌کند. این شاخه از دانش، پرتودرمانی، محافظت از پرتو، پرتوشناسی تشخیصی (و زیرشاخه‌های آن همانند سی تی اسکن، ام آر آی، پت اسکن، و غیره)، وپزشکی هسته‌ای را در بر می‌گیرد، اما از نظر حرفه و پیشه از مهندسی پزشکی و آنکولوژی مستقل است. تحصیلکردگان و دانش‌آموختگان این شاخهٔ علمی در خدمات بالینی در مراکز درمانی، کنترل کیفیت و محافظت از تشعشع، پژوهش و توسعه، و فعالیت‌های دانشگاهی(مثل آموزش رزیدنت‌های پزشکی) به کار مشغول می‌باشند.تصویربرداری مولکولی که یکی از زیرشاخه‌های فرعی این رشته‌است، امروزه به تنهایی یک صنعت پنج میلیارد دلاری است.

از زمان پیدایش این شاخه در سال‌های پایانی قرن نوزدهم، فیزیک پزشکی ریشه در پژوهش های انجام شده دو جایزه نوبل فیزیک به سال‌های ۱۹۵۲ و ۱۹۰۱، و جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۴۳ داشته است و از سوی دیگر به نوبهٔ خود مسبب دو جایزه نوبل در پزشکی و فیزیولوژی در سال‌های ۱۹۷۹ و ۲۰۰۳ گردیده‌است.در ایران نیز در همان بدو تاسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، تدریس این دانش توسط متخصصین ایرانی در کشور آغاز گشت. تربیت نیروی متخصص فیزیکدان پزشکی مستلزم تحصیلات فراتر از کارشناسی است. در ایران این رشته هنوز یک رشته نوپاست، ولی با این حال همانند سایر کشورها در حال گسترش و فعالیت است.

امروزه ۱۸٬۰۰۰ فیزیکدان پزشکی در سرتاسر جهان مشغول به کار هستند، و در حالی که بطور سنتی فیزیک رشته‌ای تحت تسلط مردان بوده‌است، زنان موفقی نیز توانسته‌اند در فیزیک پزشکی موفقیت‌های چشمگیری را به نام خود ثبت کنند.بطور مثال، از میان افرادی که برای به رسمیت شناخته شدن این رشته در سازمان بین المللی کار زحمت فراوان کشیدند می‌توان اعظم نیرومند-راد از دانشگاه جرجتاون را نام برد.
بیشتر...

زندگی‌نامه برگزیده

Khayam.jpg

خیام (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷، درگذشتهٔ ۵۱۰ خورشیدی) معروف به خیامی و خیام نیشابوری، از ریاضی‌دانان، ستاره‌شناسان و شاعران بنام ایران در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی او است و دارای لقب حجةالحق بوده‌است ولی آوازهٔ وی بیشتر به واسطهٔ نگارش رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آنکه رباعیات خیام را به اغلب زبان‌های زنده ترجمه نموده‌اند، فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌است که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغرب‌زمین گردیده‌است.

یکی از برجسته‌ترین کارهای وی را می‌توان اصلاح گاهشماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک، که در دورهٔ سلطنت ملک‌شاه سلجوقی (۴۲۶ - ۴۹۰ هجری قمری) بود، دانست. وی در ریاضیات، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعات‌اش دربارهٔ اصل پنجم اقلیدس نام او را به عنوان ریاضی‌دانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده‌است. ابداع نظریه‌ای دربارهٔ نسبت‌های هم‌ارز با نظریهٔ اقلیدس نیز از مهم‌ترین کارهای اوست.[نیازمند منبع]

شماری از تذکره‌نویسان، خیام را شاگرد ابن سینا و شماری نیز وی را شاگرد امام موفق نیشابوری خوانده‌اندهرچند صحت این فرضیه که خیام شاگرد ابن سینا بوده‌است، بسیار بعید می‌نماید، زیرا از لحاظ زمانی با هم تفاوت زیادی داشته‌اند. خیام در جایی ابن سینا را استاد خود می‌داند اما این استادی ابن سینا، جنبهٔ معنوی دارد.

نوشتارهای برگزیده

Featured article star.png

نوشتارهای برگزیده: خیام • یوری گاگارین • الکسی لئونوف • نهنگ قاتل • فیزیک پزشکی • نیروگاه هسته‌ای • فرانسیم • سامانه هشدار زمین‌لرزه • سندرم روده تحریک‌پذیر • رنگرزی • ماکیان ایکس یک • کاوشگر فینیکس • پروژه آزمایشی آپولو–سایوز • ایستگاه فضایی بین‌المللی • توالت در ژاپن • گوگرد • کوه دماوند

نوشتارهای خوب: محمد زکریای رازی • یوهان سباستیان باخ • هنر گرافیک • کرکس سیاه • تاریخ شیمی • گوگل • تمدن مایا • مخزن خارجی شاتل فضایی • آمیزش جنسی در انسان • شیردهی • واقعه آمل • صفویان • نهان‌سازی در برگردان • رده‌بندی ستارگان

نگارهٔ برگزیده

Isfahan Lotfollah mosque ceiling symmetric.jpg

مسجد شیخ لطف‌الله یکی از مسجدهای تاریخی و شناخته شده شهر اصفهان است که در دوران صفویه بنا شده‌است.مسجد شیخ لطف‌الله به فرمان شاه عباس اول در مدت هیجده سال بنا شده‌است.این مسجد در ضلع شرقی میدان نقش جهان و مقابل عمارت عالی‌قاپو واقع شده‌است.

گفتار برگزیده

چنین گفت پیغمبر راستگوی زگهواره تا گور دانش بجوی

فردوسی

شاهنامه

آیا می‌دانید

آیا می‌دانید...

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

خالی‌کردن حافظهٔ نهان

ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر