دانشگاه خوارزمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


دانشگاه خوارزمی
نشان دانشگاه خوارزمی
نشان دانشگاه خوارزمی
تأسیس ۱۲۹۸
نوع سراسری (دولتی)
رئیس محمدعلی سبحان‌الهی
(۲۴ دی ۱۳۹۲ تاکنون)[۱]
هیأت علمی ۳۰۵
دانشجویان ۱۰۰۰۰
مکان کرج و تهران [۲]
وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
وب‌گاه khu.ac.ir

مختصات: ۳۵°۴۲′۱۴.۱۱″ شمالی ۵۱°۲۵′۳۶.۲۸″ شرقی / ۳۵.۷۰۳۹۱۹۴° شمالی ۵۱.۴۲۶۷۴۴۴° شرقی / 35.7039194; 51.4267444

ساختمان تاریخی دانشگاه خوارزمی
Main Building of Kharazmi University.png
نام ساختمان تاریخی دانشگاه خوارزمی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری دانشگاه
کاربری کنونی دانشگاه
دیرینگی پهلوی
دورهٔ ساخت اثر پهلوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴۱۰
تاریخ ثبت ملی ۱ مهر ۱۳۸۲

دانشگاه خوارزمی (نام پیشین: دانشگاه تربیت معلم تهران) یکی از دانشگاه‌های دولتی ایران است که به‌نام محمد بن موسی خوارزمی دانشمند بزرگ ایرانی نامگذاری شده‌است. سابقۀ تأسیس این دانشگاه به‌سال ۱۲۹۸ خورشیدی بازمی‌گردد، و قدیمی‌ترین دانشگاه ایران محسوب می‌شود.[۳] این دانشگاه چند بار تغییر نام داده و پردیسی در کرج به آن افزوده شده‌است. در حال حاضر دانشگاه خوارزمی در رشته‌های مختلف علوم پایه، انسانی، تربیتی و مهندسی در مقاطع مختلف از کارشناسی تا دکتری دانشجو می‌پذیرد.

نام این دانشگاه در سال ۱۳۱۲ از دارالمعلمین عالی به دانشسرای عالی و در سال ۱۳۵۳ به دانشگاه تربیت معلم تغییر کرد. تغییر نام این دانشگاه به دانشگاه خوارزمی در سال ۸۱ و ۸۲ در شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم به‌تصویب رسید و از بهمن ۱۳۹۰ دانشگاه رسماً به دانشگاه خوارزمی تغییر نام یافت.

تاریخچه[ویرایش]

لوح نصب شده بر سردر دانشگاه در تهران که در آن مختصری از تاریخچهٔ دانشگاه آمده است

از نظر اداری، تاریخچه دانشگاه را می‌توان به اختصار در قالب مراحل زیر بیان کرد.[۴]

  • تأسیس «دارالعلمین مرکزی» در سال ۱۲۹۷ هجری خورشیدی به‌منظور تربیت معلم برای مدارس ابتدایی در زمان وزارت میرزا احمد خان بدر (نصیرالدوله). محل آن در ساختمان وزارت فرهنگ واقع در تخت زمرد و ریاست آن به مدت ده سال به عهده میرزا ابوالحسن خان فروغی بود و نظارت (نظامت) آن را اسماعیل مرآت که بعدها به مقام وزارت رسید به‌عهده داشت. این مرکز در ابتدا دارای دو کلاس بود، یکی برای تربیت معلمان مدارس ابتدایی و یکی برای تربیت دبیر دبیرستان‌ها. استادان مهم آن عبارت بودند از عباس اقبال آشتیانی، غلامحسین رهنما، فاضل تونی، عبدالعظیم قریب، علی اکبر سیاسی، حبیب‌الله ذوالفنون، عیسی صدیق، بدیع‌الزمان فروزانفر، مصورالسلطان نقاش و دکتر رضازاده شفق. این مرکز یک دبستان ضمیمه داشت که در آنجا معلمان آینده به‌تجربه دست می‌زدند.[۵] از جمله اولین محصلان دارالمعلمین می‌توان به سید فخرالدین شادمان، دکتر خانبابا خان صدری، محمود نجم‌آبادی، حسینعلی بهرامی، سید اسدالله سپهر بهبهانی، مهندس محمود خلیلی، مهدی‌خان امید، نصرت‌الله باستان و برادران عنایت (حمید، محمود، علی و جلال) اشاره کرد.[۶]
  • تبدیل دارالعلمین مرکزی به «دارالمعلمین عالی» در مهر ماه ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به همراه تغییر اهداف و اساسنامه در نتیجه افزایش نیاز به معلمان مقاطع مختلف. این تغییر در زمان وزیر معارف وقت میرزا یحیی قراگوزلو (اعتماد الدوله) صورت گرفت.
  • تصویب قانونی در خصوص اصلاح اساسنامه و کمک به دارالمعلمین عالی و استخدام فارغ التحصیلان آن توسط مجلس شورای ملی در ۲۱ آذر ماه ۱۳۰۸، و در نتیجه، تقسیم دارالمعلمین عالی به دو قسمت علمی (رشته‌های طبیعی، ریاضی، فیزیک و شیمی) و ادبی (رشته‌های فلسفه و ادبیات فارسی، تاریخ و جغرافیا) تقسیم شد.
  • استخدام چند معلم فرانسوی توسط دارالمعلمین و انتقال آن به خیابان شاهپور (وحدت اسلامی) در نتیجه افزایش دانشجو و کمبود فضا.
  • انتصاب دکتر عیسی صدیق از طریق وزارت معارف به ریاست دارالمعلمین در فروردین ۱۳۱۱ و انتقال آن به ساختمان نگارستان در تیر ماه همان سال.
  • تغییر نام از دارالمعلمین عالی به «دانشسرای عالی» در سال ۱۳۱۲ خورشیدی.
  • افزایش رشته‌های تحصیلی با استخدام استادان ایرانی دانش‌آموخته خارج. به کلیه دانشجویان شغل دبیری آموزش داده می‌شد و آزمایشگاه‌های فیزیک، شیمی، طبیعی، روانشناسی و علوم تربیتی تاسیس گردیدند.
  • پس از تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، بخش ادبی دانشسرای عالی تبدیل به دانشکده ادبیات و بخش علمی تبدیل به دانشکده علوم دانشگاه تهران گردید و دانشسرا استقلال خود را از دست داد. و تنها به پذیرش دانشجویانی که داوطلب دبیری بودند پرداخت.
  • استقلال مجدد دانشسرای عالی از دانشگاه تهران با تصویب قوه مقننه در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۳۸.
  • اجاره ساختمانی در جادۀ قم شمیران، و استقرار دانشسرا در آن و تأسیس چاپخانه.
  • انحلال دانشسرای عالی در ۳۱ مرداد ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هیات وزیران و ایجاد سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی به جای آن.
  • تبدیل مجدد سازمان تربیت معلم به دانشسرای عالی پس از ایجاد وزارت علوم و آموزش عالی در سال ۱۳۴۶ و قرار گرفتن دانشسرا زیر نظر این وزارتخانه.
  • تغییر نام دانشسرا به «دانشگاه تربیت معلم» با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۵۳ و اداره آن به صورت هیات امنایی. پس از تبدیل شدن به دانشگاه، دانشسرای عالی در شهرهای زاهدان، سنندج و یزد تاسیس گردیدند، مدرسه‌های علوم اراک و کاشان تحت پوشش دانشگاه قرار گرفتند و همچنین شعبه‌های دانشگاه در شهرهای سبزوار و تبریز در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۸ تاسیس شدند.
  • با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۶۹ تمام واحدهای وابسته و شعبه ­های دانشگاه از آن منفك و مستقل شدند.
  • از بهمن ۱۳۹۰ این دانشگاه از "دانشگاه تربیت معلم" رسما به "دانشگاه خوارزمی" تغییر نام یافت.

از نظر علمی، این دانشگاه نخست زیر نظر کارشناسان فرانسوی قرار داشت. اما از سال ۱۹۷۳ تا زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، زیر نظر دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس (معروف به UCLA) قرار گرفت.[۷]

تاریخچۀ نام‌های دانشگاه
رویداد تاریخ
دارالمعلمین مرکزی ۱۲۹۷
دارالمعلمین عالی ۱۳۰۷
دانشسرای عالی ۱۳۱۲
وحدت دانشسرای عالی با دانشگاه تهران ۱۳۱۳
دانشسرای عالی یک واحد دانشگاهی مستقل در دانشگاه تهران ۱۳۳۴
استقلال دانشسرای عالی ۱۳۳۸
سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی ۱۳۴۲
دانشسرای عالی ۱۳۴۶
دانشگاه تربیت معلم ۱۳۵۳
دانشگاه خوارزمی ۱۳۹۰

پردیس‌ها[ویرایش]

سردر دانشگاه در حصارک کرج

دانشگاه دارای دو پردیس است.

  • پردیس تهران واقع در مرکز تهران خیابان شهید مفتح جنوبی (ایستگاه دروازه دولت خط ۴ و ایستگاه طالقانی خط ۱ مترو تهران) با مساحت ۲ هکتار که ساختمان آن (ساختمان کتابخانه مرکزی کنونی) براساس طرح مهندسی نیکلای مارکف روسی تبار ساخته شده‌است.[۴] [۲]
  • پردیس کرج با مساحت ۲۷۰ هکتار در منطقه حصارک (منتهی الیه غربی شهر کرج) که عملیات احداث آن از سال ۱۳۵۵ آغاز شد. این پردیس دارای منازل سازمانی اساتید و کارکنان، ۲۳ بلوک خوابگاه دانشجویی، استخر سرپوشیده، مجتمع ورزشی، ساختمان مرکزی، ساختمان دانشکده‌هاست. کلنگ احداث کتابخانه مرکزی و سالن همایشهای دانشگاه نیز در این پردیس در بهمن ۱۳۸۷ زده شد.[۲]

فعالیت‌های اداری و آموزشی و پژوهشی دانشگاه در هر دو پردیس تهران و کرج انجام می‌شود.

این دانشگاه همچنین دارای دو پردیس خودگردان، یکی در تهران و یکی در کرج است که به صورت آزاد از طریق آزمون سازمان سنجش و آزمون داخلی اقدام به جذب دانشجو در دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترا می‌کند. محل پردیس خودگران کرج در پردیس دانشگاه در کرج قرار دارد که کلنگ ساختمان آن در سال ۱۳۹۲ زده شده است و در دست ساخت است و محل پردیس خودگردان تهران در مجاورت پردیس اصلی دانشگاه در تهران در تقاطع خیابان سمیه و خیابان خاقانی (در مجاورت ساختمان مرکزی دانشگاه) قرار دارد.

دانشکده‌ها[ویرایش]

این دانشگاه دارای نُه دانشکده با رشته‌های مختلف می‌باشد. دانشکده‌های آن عبارتند از:

  • دانشکده علوم جغرافیایی، این دانشکده در سال ۱۳۸۹ تأسیس شد و دارای ۴ گروه آموزشی و ۲۰ عضو هیأت علمی شامل ۳ استاد، ۱۰ استادیار، ۴ دانشیار و ۳ مربی با ۷۱۴ دانشجو در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری فعالیت دارد.
  • دانشکده فنی مهندسی، تأسیس ۱۳۸۲، شامل گروه‌های آموزشی مهندسی کامپیوتر (از سال ۱۳۷۴ و قبل از تاسیس دانشکده فنی مهندسی، در دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر واقع شده بود)، مهندسی عمران، مهندسی صنایع،کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک، و مهندسی برق.
  • دانشکده علوم پایه، تأسیس ۱۳۵۳، شامل گروه‌های آموزشی زمین‌شناسی، زیست‌شناسی، و فیزیک. (گروه‌های این دانشکده اکنون به دانشکده مستقل تبدیل شده‌اند).
  • دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر، تأسیس ۱۳۷۶، شامل گروه‌های آموزشی گرایش‌های رشته ریاضی (محض، کاربردی و دبیری) و علوم کامپیوتر.
  • دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، تأسیس ۱۳۱۲، شامل هشت گروه آموزشی: روانشناسی عمومی، روانشناسی تربیتی، روانشناسی بالینی، راهنمایی و مشاوره، کتابداری و اطلاع رسانی (علم اطلاعات و دانش شناسی)، تکنولوژی آموزشی، برنامه ریزی درسی و آموزشی،‌ فلسفه تعلیم و تربیت.
  • دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تأسیس ۱۳۵۳، شامل هشت گروه آموزشی تاریخ، دین و فلسفه، زبان و ادبیات فارسی، زبانهای خارجی، زبان و ادبیات عرب، جامعه شناسی، حقوق و علوم سیاسی، و معارف اسلامی.
  • دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، تأسیس ۱۳۵۱.
  • دانشکده شیمی
  • دانشکده علوم زیستی، تأسیس ۱۳۸۹
  • دانشکده علوم فیزیک، تأسیس ۱۳۹۲
  • دانشکده علوم زمین، تأسیس ۱۳۹۲
  • دانشکده مدیریت و حسابداری، تأسیس ۱۳۹۳ (هسته آن را گروه مدیریت آموزشی که از دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی جدا شد شکل داد).

دانشگاه همچنین دارای چهار پژوهشکده به شرح زیر است:

دانشگاه چهار مؤسسه پژوهشی و دو قطب علمی نیز داراست:

مفاخر[ویرایش]

تا کنون شش تن از اساتید دانشگاه خوارزمی به عنوان چهره‌های ماندگار علمی برگزیده شده‌اند که عبارتند از:

از میان مفاخر تاریخ دانشگاه می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

افتخارات علمی دانشجویی[ویرایش]

  • ربات مریخ نورد دانشگاه به نام کاواک در مسابقات بین­المللی ربوکاپ آلمان در سال ۱۳۸۷ توانست در بین ۴۵۷ تیم از ۸۰ کشور دنیا مقام نخست طراحی مکانیکی را به دست‌آورد. علاوه بر آن، کسب جایزه کوچکترین تیم از لحاظ نفرات از موفقیت­های دیگر این تیم بوده است.[نیازمند منبع]
  • خانم فاطمه علیرضایی دانشجوی کارشناسی ارشد بیومکانیک ورزشی در سال ۱۳۸۷[نیازمند منبع]
  • خانم سمیه توانا دانشجوی نمونه کشوری در مقطع کارشناسی ارشد رشته زیست­شناسی در سال ۱۳۸۹[نیازمند منبع]
  • انتخاب کتاب "برگی از داستان موسیقی ایرانی" آقای حسن­رضا رفیعی دانشجوی دکترای روانشناسی بعنوان کتاب شایسته تقدیر در بیست و هفتمین جشنواره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران سال ۱۳۸۹[نیازمند منبع]
  • آقای محمد امینی فارسانی دانشجوی نمونه کشوریمقطع کارشناسی ارشد رشته آموزش زبان انگلیسی در سال ۱۳۹۰[نیازمند منبع]
  • انتخاب کتاب «انسجام در غزل فارسی: تحلیل مقایسه­ای چند غزل حافظ و سعدی» خانم دکتر طاهره ایشانی فارغ‌التحصیل دکترای دانشگاه خوارزمی بعنوان کتاب برگزیده در بخش بزرگسالان در ششمین جشنواره فارابی سال ۱۳۹۱[نیازمند منبع]
  • انتخاب کتاب "کشت سلول‌های جانوری" خانم دکتر دلارام اسلیمی اصفهانی بورسیه دکترای دانشگاه خوارزمی بعنوان کتاب برتر در گروه علوم پایه در نوزدهمین دوره جشنواره کتاب سال دانشجویی ۱۳۹۱[نیازمند منبع]
  • آقای محمد امینی فارسانی دانشجوی دکترای آموزش زبان انگلیسی – کسب عنوان جوان برتر در حوزه علم و فناوری در جشنواره تخصصی حضرت علی‌اکبر (ع) ۲۸/۲/۹۲[نیازمند منبع]
  • آقای علی قادنیای جهرمی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی – کسب عنوان جوان برتر در حوزه علم و فناوری در جشنواره تخصصی حضرت علی‌اکبر (ع) ۲۸/۲/۹۲[نیازمند منبع]
  • آقای اشکان کریمی، دانشجوی کارشناسی شیمی - کسب عنوان دانشجوی جوان برتر در جشنواره تخصصی علی اکبر 93/3/21 [۱۰]

رؤسای دانشگاه[ویرایش]

رؤسای دانشگاه خوارزمی پس از انقلاب[۱۱]

نام نوع حکم تاریخ حکم
جعفر شعاریان ستاری رئیس ۱۳۵۸
طاهر قاسمی رئیس ۱۰ شهریور ۱۳۶۰
اسماعیل اوینی رئیس ۱۶ دی ۱۳۶۰
محمد حسن بیژن زاده رئیس ۵ دی ۱۳۶۱
احمد صادقی اردستانی رئیس ۴ مرداد ۱۳۶۲
ابراهیم اسرافیلیان رئیس ۲۲ شهریور ۱۳۶۲
کریم زارع رئیس ۱۴ مرداد ۱۳۶۳
حسن مهدیان سرپرست ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵
حسن مهدیان رئیس ۱۳ مرداد ۱۳۶۵
اسماعیل اوینی رئیس ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸
علی شیخ الاسلامی رئیس ۲ دی ۱۳۶۸
علیرضا مدقالچی سرپرست ۴ بهمن ۱۳۷۲
علیرضا مدقالچی رئیس ۱ خرداد ۱۳۷۳
سید کاظم اکرمی سرپرست ۳۱ شهریور ۱۳۷۶
سید کاظم اکرمی رئیس ۱۶ اسفند ۱۳۷۶
عباس بهرام سرپرست ۲ مهر ۱۳۸۰
محمدعلی برخورداری رئیس ۳۰ تیر ۱۳۸۱
محمدعلی برخورداری رئیس ۴ مهر ۱۳۸۱
عبدالجواد طاهری زاده رئیس ۲۸ شهریور ۱۳۸۵
زهرا بیگم حجازی زاده رئیس تابستان ۱۳۸۹
محمد علی سبحان الهی رئیس ۲۴ دی ۱۳۹۲


ایجاد رشته‌های جدید[ویرایش]

در سال ۸۹ شورای گسترش آموزش عالی با تأسیس رشته زبان وادبیات انگلیسی و علوم تصمیم و مهندسی دانش در دانشگاه خوارزمی در مقطع کارشناسی ارشد موافقت نمود.[۱۲] در سال ۹۱ رییس دانشگاه خوارزمی از اخذ مجوز تأسیس مقطع دکتری برای کلیه رشته‌ها و گرایش‌های این دانشگاه به استثنای مجموعۀ رشته‌های فلسفه و حقوق بشر از دفتر گسترش آموزش عالی خبر داد که این امر حرکت در جهت صنعتی شدن دانشگاه تلقی می‌گردد.[۱۳]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دانشگاه خوارزمی موجود است.

پانویس[ویرایش]

  1. عمر ریاست بیش از ۴۰ رئیس دانشگاه/ فهرست با سابقه‌ترین روسا خبرگزاری مهر
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ حسنی، مهدی، شهرام رضاپور، مهدی زعفرانیه، سعید علیخانی و دیگران. رستم محمدیان (PDF). خبرنامه انجمن ریاضی ایران. ج. ۳۴. تهران: انجمن ریاضی ایران، پاییز ۱۳۹۱. ۳۸. 
  3. «دانشگاه نیوساوت ولز استرالیا و خوارزمی ایران تفاهم نامه همکاری امضا کردند». ایرنا، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۰۲ ژوئیه ۲۰۱۴. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ تاریخچه دانشگاه خوارزمی
  5. اسفندیار معتمدی، دانشسرای عالی تهران و اثر آن در آموزش متوسطه، رشد معلم، مهر ۱۳۷۷، سال ۱۷، شماره ۱، صص ۱۸-۱۹
  6. نصرت‌الله باستان، یادی از استادان دارالمعلمین عالی، مجله یغما، آبان ۱۳۴۰، شماره ۱۶۰، صص ۳۵۸-۳۶۱.
  7. Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences. pp.22
  8. «تصویری تاریخی از پروین اعتصامی در کنار محمدرضا شاه پهلوی». بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۳. 
  9. محمود روح الامینی، روزنامه اطلاعات، شماره ۱۹۷۱۸، مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۷۱
  10. «مراسم تجلیل از جوانان برتر استان البرز برگزار شد». 
  11. رؤسای دانشگاه تربیت معلم
  12. آموزش نیوز - مجوز تاسیس ۹۱ رشته جدید دانشگاهی در دانشگاههای کشور
  13. پرتال دانشگاه خوارزمی - دانشگاه خوارزمی موفق به کسب مجوز پذیرش دانشجوی دکتری از دفتر گسترش آموزش عالی شد