دانشگاه تربیت معلم تهران
 نشان دانشگاه خوارزمی |
|
 |
|
| نشان گرامیداشت نودمین سالگرد تاسیس | |
| تأسیس | ۱۲۹۸ |
|---|---|
| نوع | سراسری (دولتی) |
| رئیس | زهرا بیگم حجازی زاده |
| هیأت علمی | ۳۰۵ |
| دانشجویان | ۱۰۰۰۰ |
| مکان | تهران و حصارک کرج |
| وابسته به | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری |
| وبگاه | www.tmu.ac.ir |
| دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم تهران) | |
|---|---|
| اطلاعات کلی | |
| نام | دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم تهران) |
| کشور |  ایران |
| استان | استان تهران |
| شهرستان | تهران |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | دانشگاه |
| کاربری کنونی | دانشگاه |
| دیرینگی | پهلوی |
| دورهٔ ساخت اثر | پهلوی |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۱۰۴۱۰ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱ مهر ۱۳۸۲ |
دانشگاه خوارزمی (نام سابق: تربیت معلم تهران) یکی از دانشگاههای دولتی ایران است.
این دانشگاه که سابقه تاسیس آن به سال ۱۲۹۷ برمیگردد، در رشتههای مختلف علوم پایه، انسانی، تربیتی و مهندسی در مقاطع مختلف از کاردانی تا دکتری دانشجو میپذیرد.
نام این دانشگاه در سال ۱۳۱۲ از دارالمعلین تهران به دانشسرای عالی و در سال ۱۳۵۳ به دانشگاه تربیت معلم تغییر کرد. طرح تغییر نام این دانشگاه به دانشگاه خوارزمی از ۱۰ سال پیش مطرح شده، در سال ۸۱ و ۸۲ شورای گسترش آموزش عالی تغییر اسم این دانشگاه را تصویب و ابلاغ کرد؛ ولی مورد پذیرش شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفت تا این که سرانجام این شورا در بهمن ۱۳۹۰این تغییر را تصویب کرد.[۱] . دانشگاه خوارزمی در ابتدا به منظور تربیت معلم و دبیر تأسیس شد، اما اکنون رشته های دبیری عملا حذف شده اند.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
از نظر اداری، تاریخچه دانشگاه را میتوان به اختصار در قالب مراحل زیر بیان کرد.[۲]
- تأسیس «دارالعلمین مرکزی» در سال ۱۲۹۷ هجری خورشیدی به منظور تربیت معلم برای مدارس ابتدایی در زمان وزارت میرزا احمد خان بدر (نصیرالدوله). محل آن در ساختمان وزارت فرهنگ واقع در تخت زمرد و ریاست آن به مدت ده سال به عهده میرزا ابوالحسن خان فروغی بود و نظارت (نظامت) آن را اسماعیل مرآت که بعدها به مقام وزارت رسید به عهده داشت. این مرکز در ابتدا دارای دو کلاس بود، یکی برای تربیت معلمان مدارس ابتدایی و یکی برای تربیت دبیر دبیرستان ها. اساتید مهم آن عبارت بودند از عباس اقبال آشتیانی، غلامحسین رهنما، فاضل تونی، عبدالعظیم قریب، علی اکبر سیاسی، حبیبالله ذوالفنون، عیسی صدیق، بدیعالزمان فروزانفر، مصورالسلطان نقاش و دکتر رضازاده شفق. این مرکز یک دبستان ضمیمه داشت که در آنجا معلمان آینده به تجربه دست میزدند.[۳]. از جمله اولین محصلان دارالمعلمین میتوان به سید فخرالدین شادمان، دکتر خانبابا خان صدری، محمود نجمآبادی، حسینعلی بهرامی، سید اسدالله سپهر بهبهانی، مهندس محمود خلیلی، مهدیخان امید، نصرتالله باستان و برادران عنایت (حمید، محمود، علی و جلال) اشاره کرد.[۴]
- تبدیل دارالعلمین مرکزی به «دارالمعلمین عالی» در مهر ماه ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به همراه تغییر اهداف و اساسنامه در نتیجه افزایش نیاز به معلمان مقاطع مختلف. این تغییر در زمان وزیر معارف وقت یحیی قره گوزلو (اعتماد الدوله) صورت گرفت.
- تصویب قانونی در خصوص اصلاح اساسنامه و کمک به دارالمعلمین عالی و استخدام فارغ التحصیلان آن توسط مجلس شورای ملی در ۲۱ آذر ماه ۱۳۰۸، و در نتیجه، تقسیم دارالمعلمین عالی به دو قسمت علمی (رشتههای طبیعی، ریاضی، فیزیک و شیمی) و ادبی (رشتههای فلسفه و ادبیات فارسی، تاریخ و جغرافیا) تقسیم شد.
- استخدام چند معلم فرانسوی توسط دارالمعلمین و انتقال آن به خیابان شاهپور (وحدت اسلامی) در نتیجه افزایش دانشجو و کمبود فضا.
- انتصاب دکتر عیسی صدیق از طریق وزارت معارف به ریاست دارالمعلمین در فروردین ۱۳۱۱ و انتقال آن به ساختمان نگارستان در تیر ماه همان سال.
- تغییر نام از دارالمعلمین عالی به «دانشسرای عالی» در سال ۱۳۱۲ خورشیدی.
- افزایش رشتههای تحصیلی با استخدام استادان ایرانی دانشآموخته خارج. به کلیه دانشجویان شغل دبیری آموزش داده میشد و آزمایشگاههای فیزیک، شیمی، طبیعی، روانشناسی و علوم تربیتی تاسیس گردیدند.
- پس از تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، بخش ادبی دانشسرای عالی تبدیل به دانشکده ادبیات و بخش علمی تبدیل به دانشکده علوم دانشگاه تهران گردید و دانشسرا استقلال خود را از دست داد. و تنها به پذیرش دانشجویانی که داوطلب دبیری بودند پرداخت.
- استقلال مجدد دانشسرای عالی از دانشگاه تهران با تصویب قوه مقننه در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۳۸.
- اجاره ساختمانی در جاده قم شمیران، و استقرار دانشسرا در آن و تأسیس چاپخانه.
- انحلال دانشسرای عالی در ۳۱ مرداد ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هیات وزیران و ایجاد سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی به جای آن.
- تبدیل مجدد سازمان تربیت معلم به دانشسرای عالی پس از ایجاد وزارت علوم و آموزش عالی در سال ۱۳۴۶ و قرار گرفتن دانشسرا زیر نظر این وزارتخانه.
- تغییر نام دانشسرا به «دانشگاه تربیت معلم» با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۵۳ و اداره آن به صورت هیات امنایی. پس از تبدیل شدن به دانشگاه، دانشسرای عالی در شهرهای زاهدان، سنندج و یزد تاسیس گردیدند، مدرسههای علوم اراک و کاشان تحت پوشش دانشگاه قرار گرفتند و همچنین شعبههای دانشگاه در شهرهای سبزوار و تبریز در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۸ تاسیس شدند.
از نظر علمی، این دانشگاه نخست زیر نظر کارشناسان فرانسوی قرار داشت. اما از سال ۱۹۷۳ تا زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، زیر نظر دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس (معروف به UCLA) قرار گرفت.[۵]
[ویرایش] تغییر نام دانشگاه
علاوه بر تغییر نام دانشگاه از دارالمعلمین به دارالمعلمین عالی، سپس به دانشسرای عالی، سپس به سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی، سپس مجدداً به دانشسرای عالی، و نهایتاً به دانشگاه تربیت معلم تهران، از اواخر دهه هفتاد تلاش شدهاست تا نام دانشگاه به «دانشگاه خوارزمی» تغییر یابد[۶]. در سال ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ شورای گسترش آموزش عالی تغییر اسم این دانشگاه را تصویب و ابلاغ کرد به نحوی که تابلوی دانشگاه و سربرگ نامههای اداری دانشگاه نیز تغییر یافت؛ ولی این تغییر مورد پذیرش شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفت و در نتیجه تابلوی دانشگاه مجدداً به حالت سابق بازگشت و تا اینکه تلاش ها برای تغییر نام دانشگاه در 11 بهمن 1390 به نتیجه رسید و شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست محمود احمدی نژاد مصوب کرد که نام دانشگاه به دانشگاه خوارزمی تغییر یابد.[۱]
از جمله استدلالهای مسئولان دانشگاه برای این تغییر آن است که:
- نام ابتدایی تربیت معلم در راستای هدف دانشگاه (یعنی آموزش معلم) بودهاست. اما در حال حاضر هیچ یک از رشته های دانشگاه را رشتههای دبیری تشکیل نمیدهند و دانشگاه فعالیتی شبیه به سایر دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم دارد.
- نام دانشگاه تربیت معلم همچنان باعث سوء تفاهم میشود و مانعی است بر سر راه ارتباط مؤثر دانشگاه با صنعت و جذب بودجههای پژوهشی و پروژههای صنعتی چرا که عمده افراد تصور میکنند دانشگاه صرفاً معلم و دبیر تربیت میکند و یک دانشگاه واقعی نیست.
- نام دانشگاه همچنین در جذب دانشجو مشکل ایجاد میکند چرا که عموم داوطلبان کنکور نیز تصور میکنند دانشگاه یک مرکز تربیت معلم است.
در سال ۸۹ روسای دانشگاههای تربیت معلم تهران، تبریز و سبزوار طی نامه مشترکی تغییر نام این دانشگاه را خواستار شدند و محمد مهدی زاهدی وزیز علوم وقت نیز طی نامه ای تحلیلی از شورای عالی انقلاب فرهنگی خواست تا تکلیف این دانشگاهها را مشخص کند وزیر علوم از تهیه اساسنامه دانشگاه فرهنگیان مخصوص تربیت نیرو برای آموزش و پرورش خبر داد و گفت: این اساسنامه به زودی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال می شود لذا تغییر نام این دانشگاهها با توجه به تغییر کاربری آن اجتناب ناپذیر می باشد. سرانجام شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۷۰۶ خود در بهمن ۱۳۹۰ با تغییر نام دانشگاه به دانشگاه خوارزمی موافقت کرد.[۱]
[ویرایش] پردیس
دانشگاه دارای دو پردیس است.
- پردیس تهران واقع درخیابان شهید مفتح جنوبی با مساحت ۲ هکتار که ساختمان آن (ساختمان کتابخانه مرکزی کنونی) براساس طرح مهندسی، ماركف روسی تبار ساخته شدهاست.[۲]
- پردیس حصارک کرج با مساحت ۲۷۰ هکتار که عملیات احداث آن از سال ۱۳۵۵ آغاز شد. این پردیس دارای منازل سازمانی اساتید و کارکنان، ۲۳ بلوک خوابگاه دانشجویی، استخر سرپوشیده، مجتمع ورزشی، ساختمان مرکزی، ساختمان دانشکدههاست. کلنگ احداث کتابخانه مرکزی و سالن همایشهای دانشگاه نیز در این پردیس در بهمن ۱۳۸۷ زده شد.
بخش عمدهای از فعالیت اداری و آموزشی و پژوهشی دانشگاه در حال حاضر در حصارک انجام میشود و پردیس تهران بیشتر برای دانشجویان مقطع شبانه، برخی کلاسهای تحصیلات تکمیلی و نیز برخی امور اداری استفاده میشود. وزارت آموزش و پرورش سالهاست درصدد است تا پردیس تهران را از دانشگاه تربیت معلم بگیرد.
از سال ۱۳۸۹ تاکنون پردیس کرج مربوط به رشتههای پژوهش محور و پردیس تهران مربوط به رشتههای آموزش محور در نظر گرفته شده است.
[ویرایش] دانشکدهها
این دانشگاه دارای نه دانشکده با رشتههای مختلف میباشد. دانشکدههای آن عبارتند از:
- دانشکده جغرافیا، این دانشکده در سال 1389 تأسیس شد و دارای 4 گروه آموزشی و 20 عضو هیأت علمی شامل 3 استاد، 10 استادیار، 4 دانشيار و 3 مربی با 714 دانشجو در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری فعاليت دارد.این دانشکده از معتبرترین اساتید جغرافیای ایران بهره مند است.
- دانشکده فنی مهندسی، تأسیس ۱۳۸۲، شامل گروههای آموزشی مهندسی کامپیوتر(از سال ۱۳۷۴ و قبل از تاسیس دانشکده فنی مهندسی، در دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر واقع شده بود)، مهندسی عمران، و مهندسی صنایع.
- دانشکده علوم پایه، تأسیس ۱۳۵۳، شامل گروههای آموزشی زمین شناسی، زیست شناسی، و فیزیک.
- دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر، تأسیس ۱۳۷۶، شامل گروههای آموزشی گرایشهای رشته ریاضی (محض، کاربردی و دبیری) و علوم کامپیوتر.
- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، تأسیس ۱۳۱۲، شامل هشت گروه آموزشی: روانشناسی، روانشناسی تربیتی، راهنمایی و مشاوره، کتابداری و اطلاع رسانی، تکنولوژی آموزشی، مدیریت آموزشی، بنیادهای آموزش و پرورش، و برنامه ریزی درسی و آموزشی.
- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تأسیس ۱۳۵۳، شامل هشت گروه آموزشی تاریخ، ، دین و فلسفه، زبان و ادبیات فارسی، زبانهای خارجی، زبان و ادبیات عرب، جامعه شناسی، حقوق و علوم سیاسی، و معارف اسلامی.
- دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، تأسیس ۱۳۵۱.
- دانشکده شیمی
- دانشکده علوم زیستی. تاسیس 1389
دانشگاه همچنین دارای چهار پژوهشکده به شرح زیر است:
- پژوهشکده پلاسما
- پژوهشکده علوم کاربردی، تأسیس ۱۳۸۴.
- پژوهشکده علوم حرکتی، تأسیس ۱۳۸۵.
- پژوهشکده فلسفه و علوم تطبیقی، تأسیس ۱۳۸۶.
دانشگاه چهار مؤسسه پژوهشی و دو قطب علمی نیز داراست:
- مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب تأسیس ۱۳۴۵ توسط دکتر مصاحب
- مؤسسه تحقیقات تربیتی
- موسسه زبانهای خارجی
- موسسه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی بهار
- قطب علمی تحلیل فضایی مخاطرات محیطی
- قطب علمی روانشناسی استرس، تأسیس ۱۳۸۴.
[ویرایش] مفاخر
تا به حال شش تن از اساتید دانشگاه تربیت معلم به عنوان چهرههای ماندگار علمی برگزیده شدهاند که عبارتند از:
- دکتر جعفر شعار، رشته ادبیات فارسی، ۱۳۸۰ از اولین کسانی که توسط صدا و سیما جزو مفاخرملی معرفی شد.
- دکتر علی شریعتمداری، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۱.
- دکتر احمد مجد، در رشته زیست شناسی، ۱۳۸۳.
- آیتالله دکتر سید سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، رشته حقوق، ۱۳۸۴.
- دکتر شهربانو عریان، رشته زیست شناسی، ۱۳۸۴ و نیز پژوهشگر برتر زن در سال ۱۳۸۴.
- دکتر شکوه نوابینژاد، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۷.
- دکتر علیرضا مدقالچی، رشته ریاضی گرایش آنالیز، ۱۳۸۹.
از میان مفاخر تاریخ دانشگاه میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- پروین اعتصامی، وی پس از نوروز ۱۳۱۵ خورشیدی یعنی در زمان ریاست دکتر عیسی صدیق بر دانشسرای عالی، به عنوان مدیر کتابخانه دانشسرای عالی مدتی در سالهای ۱۳۱۵ و ۱۳۱۶ به فعالیت پرداخت و نظم و ترتیب کتابخانه در زمان مدیریت وی زبانزد دانشجویان و اساتید بود. گفته میشود پروین بر پشت جلد برخی کتابها اظهار نظرهایی مینوشت که شاید هنوز باقی باشد، البته آن کتابها به کتابخانه ادبیات دانشگاه تهران منتقل شدهاند[۷].
- محمد علی رجایی، دانش آموخته دانشسرای عالی
- عبدالعظیم قریب، مدرس فارسی دارالمعلمین و دانشسرای عالی،
- غلامحسین مصاحب، مدرس دانشسرای عالی و بنیانگذار مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب
[ویرایش] اسامی رؤسای دانشگاه
[ویرایش] ویژگیهای منحصر به فرد
دانشگاه تربیت معلم تنها دانشگاه کشور است که در رشته ریاضیات در مقطع دکترای پیوسته دانشجو میپذیرد.
[ویرایش] ایجاد رشتههای جدید
در سال ۸۹ شوراي گسترش آموزش عالي با تاسيس زبان وادبيات انگليسي ودر مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم تصميم و مهندسي دانش در دانشگاه تربيت معلم موافقت نمود.[۹]
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ تاریخچه دانشگاه خوارزمی
- ↑ اسفندیار معتمدی، دانشسرای عالی تهران و اثر آن در آموزش متوسطه، رشد معلم، مهر ۱۳۷۷، سال ۱۷، شماره ۱، صص ۱۸-۱۹
- ↑ نصرتالله باستان، یادی از استادان دارالمعلمین عالی، مجله یغما، آبان ۱۳۴۰، شماره ۱۶۰، صص ۳۵۸-۳۶۱.
- ↑ Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences. pp.22
- ↑ مصاحبه با دکتر طاهری زاده، همان
- ↑ محمود روح الامینی، روزنامه اطلاعات، شماره ۱۹۷۱۸، مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۷۱
- ↑ رؤسای دانشگاه تربیت معلم
- ↑ آموزش نیوز - مجوز تاسیس 91 رشته جدید دانشگاهی در دانشگاههای کشور
| نام | نوع حکم | تاریخ حکم | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| جعفر شعاریان ستاری | رئیس | ۱۳۵۸ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| طاهر قاسمی | رئیس | ۱۰ شهریور ۱۳۶۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| اسماعیل اوینی | رئیس | ۱۶ دی ۱۳۶۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| محمد حسن بیژن زاده | رئیس | ۵ دی ۱۳۶۱ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| احمد صادقی اردستانی | رئیس | ۴ مرداد ۱۳۶۲ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| ابراهیم اسرافیلیان | رئیس | ۲۲ شهریور ۱۳۶۲ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| کریم زارع | رئیس | ۱۴ مرداد ۱۳۶۳ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| حسن مهدیان | سرپرست | ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| حسن مهدیان | رئیس | ۱۳ مرداد ۱۳۶۵ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| اوینی | رئیس | ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| علی شیخ الاسلامی | رئیس | ۲ دی ۱۳۶۸ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| علیرضا مدقالچی | سرپرست | ۴ بهمن ۱۳۷۲ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| علیرضا مدقالچی | رئیس | ۱ خرداد ۱۳۷۳ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| سید کاظم اکرمی | سرپرست | ۳۱ شهریور ۱۳۷۶ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| سید کاظم اکرمی | رئیس | ۱۶ اسفند ۱۳۷۶ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| عباس بهرام | سرپرست | ۲ مهر ۱۳۸۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| محمدعلی برخورداری | رئیس | ۳۰ تیر ۱۳۸۱ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| محمدعلی برخورداری | رئیس | ۴ مهر ۱۳۸۱ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| عبدالجواد طاهری زاده | رئیس | ۲۸ شهریور ۱۳۸۵ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| زهرا بیگم حجازی زاده | رئیس | تابستان ۱۳۸۹ | |||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
