دانشگاه تربیت معلم تهران
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| تأسیس | ۱۲۹۸ |
|---|---|
| نوع | سراسری (دولتی) |
| رئیس | عبدالجواد طاهری زاده |
| هیأت علمی | ۳۰۰ |
| دانشجویان | ۷۰۰۰ |
| مکان | تهران و حصارک کرج |
| وابسته به | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری |
| وبگاه | www.tmu.ac.ir |
دانشگاه تربیت معلم تهران یکی از دانشگاههای وزارت علوم تحقیقات و فناوری ایران است.
طرح تغییر نام این دانشگاه به دانشگاه خوارزمی از ۱۰ سال پیش مطرح شده، در سال ۸۱ و ۸۲ شورای گسترش آموزش عالی تغییر اسم این دانشگاه را تصویب و ابلاغ کرد؛ ولی مورد پذیرش شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفت. دانشگاه تربیت معلم تهران در ابتدا به منظور تربیت معلم و دبیر تأسیس شد، اما اکنون تنها پنج درصد از رشتههای آن را رشتههای دبیری تشکیل میدهند[۱].
این دانشگاه در رشتههای مختلف علوم پایه، انسانی، تربیتی و مهندسی در مقاطع مختلف از کاردانی تا دکتری دانشجو میپذیرد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
تاریخچه دانشگاه را میتوان به اختصار در قالب مراحل زیر بیان کرد[۲].
- تأسیس «دارالعلمین مركزی» در سال ۱۲۹۷ هجری خورشیدی به منظور تربیت معلم برای مدارس ابتدایی در زمان وزارت میرزا احمد خان بدر (نصیرالدوله). محل آن در ساختمان وزارت فرهنگ واقع در تخت زمرد و ریاست آن به مدت ده سال به عهده میرزا ابوالحسنخان فروغی بود و نظارت (نظامت) آن را اسماعیل مرآت که بعدها به مقام وزارت رسید به عهده داشت. این مرکز در ابتدا دارای دو کلاس بود، یکی برای تربیت معلمان مدارس ابتدایی و یکی برای تربیت دبیر دبیرستانها. اساتید مهم آن عبارت بودند از عباس اقبال آشتیانی، غلامحسین رهنما، فاضل تونی، عبدالعظیم قریب، علی اکبر سیاسی، حبیبالله ذوالفنون، عیسی صدیق، بدیعالزمان فروزانفر، مصورالسلطان نقاش و دکتر رضازاده شفق. این مرکز یک دبستان ضمیمه داشت که در آنجا معلمان آینده به تجربه دست میزدند.[۳]. از جمله اولین محصلان دارالمعلمین میتوان به سید فخرالدین شادمان، دکتر خانبابا خان صدری، محمود نجمآبادی، حسینعلی بهرامی، سید اسدالله سپهر بهبهانی، مهندس محمود خلیلی، مهدیخان امید، نصرتالله باستان و برادران عنایت (حمید، محمود، علی و جلال) اشاره کرد. [۴]
- تبدیل دارالعلمین مركزی به «دارالمعلمین عالی» در مهر ماه ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به همراه تغییر اهداف و اساسنامه در نتیجه افزایش نیاز به معلمان مقاطع مختلف. این تغییر در زمان وزیر معارف وقت یحیی قره گوزلو (اعتماد الدوله) صورت گرفت.
- تصویب قانونی در خصوص اصلاح اساسنامه و كمك به دارالمعلمین عالی و استخدام فارغ التحصیلان آن توسط مجلس شورای ملی در ۲۱ آذر ماه ۱۳۰۸، و در نتیجه، تقسیم دارالمعلمین عالی به دو قسمت علمی (رشتههای طبیعی، ریاضی، فیزیك و شیمی) و ادبی (رشتههای فلسفه و ادبیات فارسی، تاریخ و جغرافیا) تقسیم شد.
- استخدام چند معلم فرانسوی توسط دارالمعلمین و انتقال آن به خیابان شاهپور (وحدت اسلامی) در نتیجه افزایش دانشجو و کمبود فضا.
- انتصاب دكتر عیسی صدیق از طریق وزارت معارف به ریاست دارالمعلمین در فروردین ۱۳۱۱ و انتقال آن به ساختمان نگارستان در تیر ماه همان سال.
- تغییر نام از دارالمعلمین عالی به «دانشسرای عالی» در سال ۱۳۱۲ خورشیدی.
- افزایش رشتههای تحصیلی با استخدام استادان ایرانی دانشآموخته خارج. به كلیه دانشجویان شغل دبیری آموزش داده میشد و آزمایشگاههای فیزیك، شیمی، طبیعی، روانشناسی و علوم تربیتی تاسیس گردیدند.
- پس از تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، بخش ادبی دانشسرای عالی تبدیل به دانشكده ادبیات و بخش علمی تبدیل به دانشكده علوم دانشگاه تهران گردید و دانشسرا استقلال خود را از دست داد. و تنها به پذیرش دانشجویانی که داوطلب دبیری بودند پرداخت.
- استقلال مجدد دانشسرای عالی از دانشگاه تهران با تصویب قوه مقننه در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۳۸.
- اجاره ساختمانی در جاده قم شمیران، و استقرار دانشسرا در آن و تأسیس چاپخانه.
- انحلال دانشسرای عالی در ۳۱ مرداد ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هیات وزیران و ایجاد سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی به جای آن.
- تبدیل مجدد سازمان تربیت معلم به دانشسرای عالی پس از ایجاد وزارت علوم و آموزش عالی در سال ۱۳۴۶ و قرار گرفتن دانشسرا زیر نظر این وزارتخانه.
- تغییر نام دانشسرا به «دانشگاه تربیت معلم» با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۵۳ و اداره آن به صورت هیات امنایی. پس از تبدیل شدن به دانشگاه، دانشسرای عالی در شهرهای زاهدان، سنندج و یزد تاسیس گردیدند، مدرسههای علوم اراك و كاشان تحت پوشش دانشگاه قرار گرفتند و همچنین شعبههای دانشگاه در شهرهای سبزوار و تبریز در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۸ تاسیس شدند.
[ویرایش] تغییر نام دانشگاه
علاوه بر تغییر نام دانشگاه از دارالمعلمین به دارالمعلمین عالی، سپس به دانشسرای عالی، سپس به سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی، سپس مجدداً به دانشسرای عالی، و نهایتاً به دانشگاه تربیت معلم تهران، از اواخر دهه هفتاد تلاش شدهاست تا نام دانشگاه به «دانشگاه خوارزمی» تغییر یابد[۵]. در سال ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ شورای گسترش آموزش عالی تغییر اسم این دانشگاه را تصویب و ابلاغ کرد به نحوی که تابلوی دانشگاه و سربرگ نامههای اداری دانشگاه نیز تغییر یافت؛ ولی این تغییر مورد پذیرش شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفت و در نتیجه تابلوی دانشگاه مجدداً به حالت سابق بازگشت و تلاش برای تغییر رسمی نام دانشگاه همچنان ادامه دارد.
از جمله استدلالهای مسئولان دانشگاه برای این تغییر آن است که:
- نام ابتدایی تربیت معلم در راستای هدف دانشگاه (یعنی آموزش معلم) بودهاست. اما در حال حاضر تنها ۵ درصد از رشتههای دانشگاه را رشتههای دبیری تشکیل میدهند و دانشگاه فعالیتی شبیه به سایر دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم دارد.
- نام دانشگاه تربیت معلم همچنان باعث سوء تفاهم میشود و مانعی است بر سر راه ارتباط مؤثر دانشگاه با صنعت و جذب بودجههای پژوهشی و پروژههای صنعتی چرا که عمده افراد تصور میکنند دانشگاه صرفاً معلم و دبیر تربیت میکند و یک دانشگاه واقعی نیست.
- نام دانشگاه همچنین در جذب دانشجو مشکل ایجاد میکند چرا که عموم داوطلبان کنکور نیز تصور میکنند دانشگاه یک مرکز تربیت معلم است.
[ویرایش] پردیس
دانشگاه دارای دو پردیس است.
- پردیس تهران واقع درخیابان شهید مفتح جنوبی با مساحت ۵ هكتار كه براساس طرح مهندسی، رفك روسی تبار ساخته شدهاست.
- پردیس حصارک کرج با مساحت ۲۷۰ هكتار كه عملیات احداث آن از سال ۱۳۵۵ آغاز شد. این پردیس دارای منازل سازمانی اساتید و کارکنان، ۲۳ بلوک خوابگاه دانشجویی، استخر سرپوشیده، مجتمع ورزشی، ساختمان مرکزی، ساختمان دانشکدههاست. کلنگ احداث کتابخانه مرکزی و سالن همایشهای دانشگاه نیز در این پردیس در بهمن ۱۳۸۷ زده شد.
بخش عمدهای از فعالیت اداری و آموزشی و پژوهشی دانشگاه در حال حاضر در حصارک انجام میشود و پردیس تهران بیشتر برای دانشجویان مقطع شبانه، برخی کلاسهای تحصیلات تکمیلی و نیز برخی امور اداری استفاده میشود. وزارت آموزش و پرورش سالهاست درصدد است تا پردیس تهران را از دانشگاه تربیت معلم بگیرد.
[ویرایش] دانشکدهها
این دانشگاه دارای هفت دانشکده با رشتههای مختلف میباشد. دانشکدههای آن عبارتند از:
- دانشکده فنی مهندسی، تأسیس ۱۳۸۲، شامل گروههای آموزشی مهندسی عمران، مهندسی کامپیوتر، و مهندسی صنایع.
- دانشکده علوم، تأسیس ۱۳۵۳، شامل گروههای آموزشی زمین شناسی، زیست شناسی، و فیزیک.
- دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر، تأسیس ۱۳۷۶، شامل گروههای آموزشی گرایشهای رشته ریاضی (کاربردی و دبیری) و علوم کامپیوتر.
- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، تأسیس ۱۳۱۲، شامل هشت گروه آموزشی: روانشناسی، روانشناسی تربیتی، راهنمایی و مشاوره، کتابداری و اطلاع رسانی، تکنولوژی آموزشی، مدیریت آموزشی، بنیادهای آموزش و پرورش، و برنامه ریزی درسی و آموزشی.
- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تأسیس ۱۳۵۳، شامل هشت گروه آموزشی تاریخ، جغرافیا، دین و فلسفه، زبان و ادبیات فارسی، زبانهای خارجی، زبان و ادبیات عرب، جامعه شناسی، حقوق و علوم سیاسی، و معارف اسلامی.
- دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، تأسیس ۱۳۵۱.
- دانشکده شیمی
دانشگاه همچنین دارای چهار پژوهشکده به شرح زیر است:
- پژوهشکده پلاسما
- پژوهشکده علوم کاربردی، تأسیس ۱۳۸۴.
- پژوهشکده علوم حرکتی، تأسیس ۱۳۸۵.
- پژوهشکده فلسفه و علوم تطبیقی، تأسیس ۱۳۸۶.
دانشگاه چهار مؤسسه پژوهشی و دو قطب علمی نیز داراست:
- مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب تأسیس ۱۳۴۵ توسط دکتر مصاحب
- مؤسسه تحقیقات تربیتی
- موسسه زبانهای خارجی
- موسسه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی بهار
- قطب علمی تحلیل فضایی مخاطرات محیطی
- قطب علمی روانشناسی استرس، تأسیس ۱۳۸۴.
[ویرایش] مفاخر
تا به حال پنج تن از اساتید دانشگاه تربیت معلم به عنوان چهرههای ماندگار علمی برگزیده شدهاند که عبارتند از:
- دكتر علی شریعتمداری، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۱.
- دكتر احمد مجد، در رشته زیست شناسی، ۱۳۸۳.
- آیت الله دكتر سید محمد موسوی بجنوردی، رشته حقوق، ۱۳۸۴.
- دكتر شهربانو عریان، رشته زیست شناسی، ۱۳۸۴ و نیز پژوهشگر برتر زن در سال ۱۳۸۴.
- دكتر شكوه نوابی نژاد، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۷.
از میان مفاخر تاریخ دانشگاه میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- پروین اعتصامی، وی پس از نوروز ۱۳۱۵ خورشیدی یعنی در زمان ریاست دکتر عیسی صدیق بر دانشسرای عالی، به عنوان مدیر کتابخانه دانشسرای عالی مدتی در سالهای ۱۳۱۵ و ۱۳۱۶ به فعالیت پرداخت و نظم و ترتیب کتابخانه در زمان مدیریت وی زبانزد دانشجویان و اساتید بود. گفته میشود پروین بر پشت جلد برخی کتابها اظهار نظرهایی مینوشت که شاید هنوز باقی باشد، البته آن کتابها به کتابخانه ادبیات دانشگاه تهران منتقل شدهاند[۶].
- محمد علی رجایی، دانش آموخته دانشسرای عالی
- عبدالعظیم قریب، مدرس فارسی دارالمعلمین و دانشسرای عالی،
- غلامحسین مصاحب، مدرس دانشسرای عالی و بنیانگذار مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب
[ویرایش] اسامی رؤسای دانشگاه
| نام | نوع حکم | تاریخ حکم |
| جعفر شعاریان ستاری | رئیس | |
| دكتر طاهر قاسمی | رئیس | ۱۰ شهریور ۱۳۶۰ |
| اسماعیل اوینی | رئیس | ۱۶ دی ۱۳۶۰ |
| دكتر محمد حسن بیژن زاده | رئیس | ۵ دی ۱۳۶۱ |
| احمد صادقی اردستانی | رئیس | ۴ مرداد ۱۳۶۲ |
| دكتر ابراهیم اسرافیلیان | رئیس | ۲۲ شهریور ۱۳۶۲ |
| دكتر كریم زارع | رئیس | ۱۴ مرداد ۱۳۶۳ |
| دكتر حسن مهدیان | سرپرست | ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵ |
| دكتر حسن مهدیان | رئیس | ۱۳ مرداد ۱۳۶۵ |
| مهندس اوینی | رئیس | ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ |
| دكتر علی شیخ الاسلامی | رئیس | ۲ دی ۱۳۶۸ |
| دكتر علیرضا مدقالچی | سرپرست | ۴ بهمن ۱۳۷۲ |
| دكتر علیرضا مدقالچی | رئیس | ۱ خرداد ۱۳۷۳ |
| دكتر سید كاظم اكرمی | سرپرست | ۳۱ شهریور ۱۳۷۶ |
| دكتر سید كاظم اكرمی | رئیس | ۱۶ اسفند ۱۳۷۶ |
| دكتر عباس بهرام | سرپرست | ۲ مهر ۱۳۸۰ |
| دكتر محمدعلی برخورداری | رئیس | ۳۰ تیر ۱۳۸۱ |
| دكتر محمدعلی برخورداری | رئیس | ۴ مهر ۱۳۸۱ |
| دكتر عبدالجواد طاهری زاده | رئیس | ۲۸ شهریور ۱۳۸۵ |
[ویرایش] ویژگیهای منحصر به فرد
دانشگاه تربیت معلم تنها دانشگاه کشور است که در رشته ریاضیات در مقطع دکترای پیوسته دانشجو میپذیرد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ مصاحبه با دکتر طاهر زاده، تغییر نام دانشگاه تربیت معلم
- ↑ تاریخچه دانشگاه تربیت معلم تهران
- ↑ اسفندیار معتمدی، دانشسرای عالی تهران و اثر آن در آموزش متوسطه، رشد معلم، مهر ۱۳۷۷، سال ۱۷، شماره ۱، صص ۱۸-۱۹
- ↑ نصرتالله باستان، یادی از استادان دارالمعلمین عالی، مجله یغما، آبان ۱۳۴۰، شماره ۱۶۰، صص ۳۵۸-۳۶۱.
- ↑ مصاحبه با دکتر طاهری زاده، همان
- ↑ محمود روح الامینی، روزنامه اطلاعات، شماره ۱۹۷۱۸، مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۷۱
- ↑ رؤسای دانشگاه تربیت معلم
