دانشگاه خوارزمی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دانشگاه تربیت معلم تهران)
 نشان دانشگاه خوارزمی |
|
| تأسیس | ۱۲۹۸ |
|---|---|
| نوع | سراسری (دولتی) |
| رئیس | زهرا بیگم حجازی زاده |
| هیأت علمی | ۳۰۵ |
| دانشجویان | ۱۰۰۰۰ |
| مکان | کرج و تهران [۱] |
| وابسته به | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری |
| وبگاه | khu.ac.ir |
مختصات: ۳۶٫۲۸″ ۲۵′ ۵۱°شرقی ۱۴٫۱۱″ ۴۲′ ۳۵°شمالی / ۵۱٫۴۲۶۷۴۴۴غرب ۳۵٫۷۰۳۹۱۹۴جنوب
| ساختمان تاریخی دانشگاه خوارزمی (دانشگاه تربیت معلم تهران) | |
|---|---|
| نام | ساختمان تاریخی دانشگاه خوارزمی (دانشگاه تربیت معلم تهران) |
| کشور |  ایران |
| استان | استان تهران |
| شهرستان | تهران |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | دانشگاه |
| کاربری کنونی | دانشگاه |
| دیرینگی | پهلوی |
| دورهٔ ساخت اثر | پهلوی |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۱۰۴۱۰ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱ مهر ۱۳۸۲ |
دانشگاه خوارزمی (نام پیشین: دانشگاه تربیت معلم تهران) یکی از دانشگاههای دولتی ایران است که به نام محمد بن موسی خوارزمی دانشمند بزرگ ایرانی نامگذازی شده است. سابقه تأسیس این دانشگاه به سال ۱۲۹۸ خورشیدی بازمیگردد، و قدیمیترین دانشگاه ایران محسوب می شود. این دانشگاه چند بار تغییر نام داده و پردیسی در کرج به آن افزوده شده است. در حال حاضر دانشگاه خوارزمی در رشتههای مختلف علوم پایه، انسانی، تربیتی و مهندسی در مقاطع مختلف از کارشناسی تا دکتری دانشجو میپذیرد.
نام این دانشگاه در سال ۱۳۱۲ از دارالمعلمین عالی به دانشسرای عالی و در سال ۱۳۵۳ به دانشگاه تربیت معلم تغییر کرد. تغییر نام این دانشگاه به دانشگاه خوارزمی در سال ۸۱ و ۸۲ در شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم به تصویب رسید و از بهمن ۱۳۹۰ دانشگاه رسما به "دانشگاه خوارزمی" تغییر نام یافت.
محتویات |
تاریخچه
از نظر اداری، تاریخچه دانشگاه را میتوان به اختصار در قالب مراحل زیر بیان کرد.[۲]
- تأسیس «دارالعلمین مرکزی» در سال ۱۲۹۷ هجری خورشیدی به منظور تربیت معلم برای مدارس ابتدایی در زمان وزارت میرزا احمد خان بدر (نصیرالدوله). محل آن در ساختمان وزارت فرهنگ واقع در تخت زمرد و ریاست آن به مدت ده سال به عهده میرزا ابوالحسن خان فروغی بود و نظارت (نظامت) آن را اسماعیل مرآت که بعدها به مقام وزارت رسید به عهده داشت. این مرکز در ابتدا دارای دو کلاس بود، یکی برای تربیت معلمان مدارس ابتدایی و یکی برای تربیت دبیر دبیرستانها. اساتید مهم آن عبارت بودند از عباس اقبال آشتیانی، غلامحسین رهنما، فاضل تونی، عبدالعظیم قریب، علی اکبر سیاسی، حبیبالله ذوالفنون، عیسی صدیق، بدیعالزمان فروزانفر، مصورالسلطان نقاش و دکتر رضازاده شفق. این مرکز یک دبستان ضمیمه داشت که در آنجا معلمان آینده به تجربه دست میزدند.[۳] از جمله اولین محصلان دارالمعلمین میتوان به سید فخرالدین شادمان، دکتر خانبابا خان صدری، محمود نجمآبادی، حسینعلی بهرامی، سید اسدالله سپهر بهبهانی، مهندس محمود خلیلی، مهدیخان امید، نصرتالله باستان و برادران عنایت (حمید، محمود، علی و جلال) اشاره کرد.[۴]
- تبدیل دارالعلمین مرکزی به «دارالمعلمین عالی» در مهر ماه ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به همراه تغییر اهداف و اساسنامه در نتیجه افزایش نیاز به معلمان مقاطع مختلف. این تغییر در زمان وزیر معارف وقت یحیی قره گوزلو (اعتماد الدوله) صورت گرفت.
- تصویب قانونی در خصوص اصلاح اساسنامه و کمک به دارالمعلمین عالی و استخدام فارغ التحصیلان آن توسط مجلس شورای ملی در ۲۱ آذر ماه ۱۳۰۸، و در نتیجه، تقسیم دارالمعلمین عالی به دو قسمت علمی (رشتههای طبیعی، ریاضی، فیزیک و شیمی) و ادبی (رشتههای فلسفه و ادبیات فارسی، تاریخ و جغرافیا) تقسیم شد.
- استخدام چند معلم فرانسوی توسط دارالمعلمین و انتقال آن به خیابان شاهپور (وحدت اسلامی) در نتیجه افزایش دانشجو و کمبود فضا.
- انتصاب دکتر عیسی صدیق از طریق وزارت معارف به ریاست دارالمعلمین در فروردین ۱۳۱۱ و انتقال آن به ساختمان نگارستان در تیر ماه همان سال.
- تغییر نام از دارالمعلمین عالی به «دانشسرای عالی» در سال ۱۳۱۲ خورشیدی.
- افزایش رشتههای تحصیلی با استخدام استادان ایرانی دانشآموخته خارج. به کلیه دانشجویان شغل دبیری آموزش داده میشد و آزمایشگاههای فیزیک، شیمی، طبیعی، روانشناسی و علوم تربیتی تاسیس گردیدند.
- پس از تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، بخش ادبی دانشسرای عالی تبدیل به دانشکده ادبیات و بخش علمی تبدیل به دانشکده علوم دانشگاه تهران گردید و دانشسرا استقلال خود را از دست داد. و تنها به پذیرش دانشجویانی که داوطلب دبیری بودند پرداخت.
- استقلال مجدد دانشسرای عالی از دانشگاه تهران با تصویب قوه مقننه در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۳۸.
- اجاره ساختمانی در جاده قم شمیران، و استقرار دانشسرا در آن و تأسیس چاپخانه.
- انحلال دانشسرای عالی در ۳۱ مرداد ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هیات وزیران و ایجاد سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی به جای آن.
- تبدیل مجدد سازمان تربیت معلم به دانشسرای عالی پس از ایجاد وزارت علوم و آموزش عالی در سال ۱۳۴۶ و قرار گرفتن دانشسرا زیر نظر این وزارتخانه.
- تغییر نام دانشسرا به «دانشگاه تربیت معلم» با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۵۳ و اداره آن به صورت هیات امنایی. پس از تبدیل شدن به دانشگاه، دانشسرای عالی در شهرهای زاهدان، سنندج و یزد تاسیس گردیدند، مدرسههای علوم اراک و کاشان تحت پوشش دانشگاه قرار گرفتند و همچنین شعبههای دانشگاه در شهرهای سبزوار و تبریز در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۸ تاسیس شدند.
- با تصویب شورای گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۶۹ تمام واحدهای وابسته و شعبه های دانشگاه از آن منفك و مستقل شدند.
- از بهمن ۱۳۹۰ این دانشگاه از "دانشگاه تربیت معلم" رسما به "دانشگاه خوارزمی" تغییر نام یافت.
از نظر علمی، این دانشگاه نخست زیر نظر کارشناسان فرانسوی قرار داشت. اما از سال ۱۹۷۳ تا زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، زیر نظر دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس (معروف به UCLA) قرار گرفت.[۵]
| تاریخچه دانشگاه خوارزمی | |
|---|---|
| رویداد | تاریخ |
| دارالمعلمین مرکزی | ۱۲۹۷ |
| دارالمعلمین عالی | ۱۳۰۷ |
| دانشسرای عالی | ۱۳۱۲ |
| وحدت دانشسرای عالی با دانشگاه تهران | ۱۳۱۳ |
| دانشسرای عالی یک واحد دانشگاهی مستقل در دانشگاه تهران | ۱۳۳۴ |
| استقلال دانشسرای عالی | ۱۳۳۸ |
| سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی | ۱۳۴۲ |
| دانشسرای عالی | ۱۳۴۶ |
| دانشگاه تربیت معلم | ۱۳۵۳ |
| دانشگاه خوارزمی | ۱۳۹۰ |
پردیسها
دانشگاه دارای دو پردیس است.
- پردیس تهران واقع در مرکز تهران خیابان شهید مفتح جنوبی (ایستگاه دروازه دولت خط ۴ و ایستگاه طالقانی خط ۱ مترو تهران) با مساحت ۲ هکتار که ساختمان آن (ساختمان کتابخانه مرکزی کنونی) براساس طرح مهندسی، مارکف روسی تبار ساخته شدهاست.[۲] [۱]
- پردیس کرج با مساحت ۲۷۰ هکتار در منطقه حصارک (منتهی الیه غربی شهر کرج) که عملیات احداث آن از سال ۱۳۵۵ آغاز شد. این پردیس دارای منازل سازمانی اساتید و کارکنان، ۲۳ بلوک خوابگاه دانشجویی، استخر سرپوشیده، مجتمع ورزشی، ساختمان مرکزی، ساختمان دانشکدههاست. کلنگ احداث کتابخانه مرکزی و سالن همایشهای دانشگاه نیز در این پردیس در بهمن ۱۳۸۷ زده شد.[۱]
فعالیتهای اداری و آموزشی و پژوهشی دانشگاه در هر دو پردیس تهران و کرج انجام میشود.
دانشکدهها
این دانشگاه دارای نُه دانشکده با رشتههای مختلف میباشد. دانشکدههای آن عبارتند از:
- دانشکده جغرافیا، این دانشکده در سال ۱۳۸۹ تأسیس شد و دارای ۴ گروه آموزشی و ۲۰ عضو هیأت علمی شامل ۳ استاد، ۱۰ استادیار، ۴ دانشیار و ۳ مربی با ۷۱۴ دانشجو در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری فعالیت دارد. این دانشکده از معتبرترین اساتید جغرافیای ایران بهره مند است.
- دانشکده فنی مهندسی، تأسیس ۱۳۸۲، شامل گروههای آموزشی مهندسی کامپیوتر (از سال ۱۳۷۴ و قبل از تاسیس دانشکده فنی مهندسی، در دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر واقع شده بود)،مهندسی عمران، و مهندسی صنایع.
- دانشکده علوم پایه، تأسیس ۱۳۵۳، شامل گروههای آموزشی زمین شناسی، زیست شناسی، و فیزیک.
- دانشکده علوم ریاضی و کامپیوتر، تأسیس ۱۳۷۶، شامل گروههای آموزشی گرایشهای رشته ریاضی (محض، کاربردی و دبیری) و علوم کامپیوتر.
- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، تأسیس ۱۳۱۲، شامل هشت گروه آموزشی: روانشناسی، روانشناسی تربیتی، راهنمایی و مشاوره، کتابداری و اطلاع رسانی، تکنولوژی آموزشی، مدیریت آموزشی، بنیادهای آموزش و پرورش، و برنامه ریزی درسی و آموزشی.
- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تأسیس ۱۳۵۳، شامل هشت گروه آموزشی تاریخ، دین و فلسفه، زبان و ادبیات فارسی، زبانهای خارجی، زبان و ادبیات عرب، جامعه شناسی، حقوق و علوم سیاسی، و معارف اسلامی.
- دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، تأسیس ۱۳۵۱.
- دانشکده شیمی
- دانشکده علوم زیستی. تاسیس ۱۳۸۹
دانشگاه همچنین دارای چهار پژوهشکده به شرح زیر است:
- پژوهشکده پلاسما
- پژوهشکده علوم کاربردی، تأسیس ۱۳۸۴.
- پژوهشکده علوم حرکتی، تأسیس ۱۳۸۵.
- پژوهشکده فلسفه و علوم تطبیقی، تأسیس ۱۳۸۶.
دانشگاه چهار مؤسسه پژوهشی و دو قطب علمی نیز داراست:
- مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب تأسیس ۱۳۴۵ توسط دکتر مصاحب
- مؤسسه تحقیقات تربیتی
- موسسه زبانهای خارجی
- موسسه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی بهار
- قطب علمی تحلیل فضایی مخاطرات محیطی
- قطب علمی روانشناسی استرس، تأسیس ۱۳۸۴.
مفاخر
تا کنون شش تن از اساتید دانشگاه خوارزمی به عنوان چهرههای ماندگار علمی برگزیده شدهاند که عبارتند از:
- دکتر جعفر شعار، رشته ادبیات فارسی، ۱۳۸۰ از اولین کسانی که توسط صدا و سیما جزو مفاخرملی معرفی شد.
- دکتر علی شریعتمداری، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۱.
- دکتر احمد مجد، در رشته زیست شناسی، ۱۳۸۳.
- آیتالله دکتر سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، رشته حقوق، ۱۳۸۴.
- دکتر شهربانو عریان، رشته زیست شناسی، ۱۳۸۴ و نیز پژوهشگر برتر زن در سال ۱۳۸۴.
- دکتر شکوه نوابینژاد، رشته روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۷.
- دکتر علیرضا مدقالچی، رشته ریاضی گرایش آنالیز، ۱۳۸۹.
از میان مفاخر تاریخ دانشگاه میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- پروین اعتصامی، وی پس از نوروز ۱۳۱۵ خورشیدی یعنی در زمان ریاست دکتر عیسی صدیق بر دانشسرای عالی، به عنوان مدیر کتابخانه دانشسرای عالی مدتی در سالهای ۱۳۱۵ و ۱۳۱۶ به فعالیت پرداخت و نظم و ترتیب کتابخانه در زمان مدیریت وی زبانزد دانشجویان و اساتید بود. گفته میشود پروین بر پشت جلد برخی کتابها اظهار نظرهایی مینوشت که شاید هنوز باقی باشد، البته آن کتابها به کتابخانه ادبیات دانشگاه تهران منتقل شدهاند.[۷]
- محمد علی رجایی، دانش آموخته دانشسرای عالی
- عبدالعظیم قریب، مدرس فارسی دارالمعلمین و دانشسرای عالی،
- غلامحسین مصاحب، مدرس دانشسرای عالی و بنیانگذار مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب
- دکتر جمشید شنبه زاده، طراح دانشگاه مهر البرز اولین دانشگاه مجازی خصوصی ایران
- دکتر بهلول علیجانی، استاد برجسته جغرافیا و بنیانگذار اقلیمشناسی سینوپتیک در ایران
رؤسای دانشگاه
رؤسای دانشگاه خوارزمی پس از انقلاب[۸]
| نام | نوع حکم | تاریخ حکم |
|---|---|---|
| جعفر شعاریان ستاری | رئیس | ۱۳۵۸ |
| طاهر قاسمی | رئیس | ۱۰ شهریور ۱۳۶۰ |
| اسماعیل اوینی | رئیس | ۱۶ دی ۱۳۶۰ |
| محمد حسن بیژن زاده | رئیس | ۵ دی ۱۳۶۱ |
| احمد صادقی اردستانی | رئیس | ۴ مرداد ۱۳۶۲ |
| ابراهیم اسرافیلیان | رئیس | ۲۲ شهریور ۱۳۶۲ |
| کریم زارع | رئیس | ۱۴ مرداد ۱۳۶۳ |
| حسن مهدیان | سرپرست | ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵ |
| حسن مهدیان | رئیس | ۱۳ مرداد ۱۳۶۵ |
| اوینی | رئیس | ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ |
| علی شیخ الاسلامی | رئیس | ۲ دی ۱۳۶۸ |
| علیرضا مدقالچی | سرپرست | ۴ بهمن ۱۳۷۲ |
| علیرضا مدقالچی | رئیس | ۱ خرداد ۱۳۷۳ |
| سید کاظم اکرمی | سرپرست | ۳۱ شهریور ۱۳۷۶ |
| سید کاظم اکرمی | رئیس | ۱۶ اسفند ۱۳۷۶ |
| عباس بهرام | سرپرست | ۲ مهر ۱۳۸۰ |
| محمدعلی برخورداری | رئیس | ۳۰ تیر ۱۳۸۱ |
| محمدعلی برخورداری | رئیس | ۴ مهر ۱۳۸۱ |
| عبدالجواد طاهری زاده | رئیس | ۲۸ شهریور ۱۳۸۵ |
| زهرا بیگم حجازی زاده | رئیس | تابستان ۱۳۸۹ |
ویژگیهای منحصر به فرد
دانشگاه خوارزمی تنها دانشگاه کشور است که در رشته ریاضیات در مقطع دکترای پیوسته دانشجو میپذیرد.
ایجاد رشتههای جدید
در سال ۸۹ شورای گسترش آموزش عالی با تاسیس رشته زبان وادبیات انگلیسی و علوم تصمیم و مهندسی دانش در دانشگاه خوارزمی در مقطع کارشناسی ارشد موافقت نمود.[۹] در سال ۹۱ رییس دانشگاه خوارزمی از اخذ مجوز تاسیس مقطع دکتری برای کلیه رشتهها و گرایشهای این دانشگاه به استثنای مجموعه رشتههای فلسفه و حقوق بشر از دفتر گسترش آموزش عالی خبر داد که این امر حرکت در جهت صنعتی شدن دانشگاه تلقی میگردد.[۱۰]
نگارخانه
-
نشان گرامیداشت نودمین سالگرد تاسیس
-
تندیس دکتر غلامحسین مصاحب در محوطه دانشکده علوم ریاضی و رایانه
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ حسنی، مهدی، شهرام رضاپور، مهدی زعفرانیه، سعید علیخانی و دیگران. رستم محمدیان (PDF). خبرنامه انجمن ریاضی ایران. ج. ۳۴. تهران: انجمن ریاضی ایران، پاییز ۱۳۹۱. ۳۸.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ تاریخچه دانشگاه خوارزمی
- ↑ اسفندیار معتمدی، دانشسرای عالی تهران و اثر آن در آموزش متوسطه، رشد معلم، مهر ۱۳۷۷، سال ۱۷، شماره ۱، صص ۱۸-۱۹
- ↑ نصرتالله باستان، یادی از استادان دارالمعلمین عالی، مجله یغما، آبان ۱۳۴۰، شماره ۱۶۰، صص ۳۵۸-۳۶۱.
- ↑ Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences. pp.22
- ↑ «تصویری تاریخی از پروین اعتصامی در کنار محمدرضا شاه پهلوی». بازبینیشده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۳.
- ↑ محمود روح الامینی، روزنامه اطلاعات، شماره ۱۹۷۱۸، مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۷۱
- ↑ رؤسای دانشگاه تربیت معلم
- ↑ آموزش نیوز - مجوز تاسیس ۹۱ رشته جدید دانشگاهی در دانشگاههای کشور
- ↑ پرتال دانشگاه خوارزمی - دانشگاه خوارزمی موفق به کسب مجوز پذیرش دانشجوی دکتری از دفتر گسترش آموزش عالی شد
|
||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
