دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

دانشکدهٔ محیط زیست دانشگاه تهران یکی از دانشکده‌های دانشگاه تهران است.

پیشینه

هسته اولیه و آغازین این دانشکده در شهریور ۱۳۵۳ خورشیدی و به دنبال نهضت جهانی زیست محیطی که از کنفرانس استکهلم نشآت گرفته بود و با شکل گیری مرکزی به نام مرکز هماهنگی مطالعات محیط زیست در دانشگاه تهران تشکیل شد. دانشکده محیط زیست اولین و تنها دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران است که در بهمن ۱۳۷۳ خورشیدی با تغییر نام مؤسسه مطالعات محیط زیست به دانشکده محیط زیست تاسیس شد و رسمیت یافت. هم اکنون گروه‌های آموزشی مهندسی عمران – محیط زیست، برنامه ریزی و مدیریت و آموزش محیط زیست و مهندسی طراحی محیط زیست در این دانشکده فعالیت دارند. گروه‌های فوق در سه گرایش کارشناسی ارشد و دو گرایش دکتری دانشجو می‌پذیرند.(۱)

ایجاد گروه آموزشی مدیریت در سوانح طبیعی در دوره کارشناسی ارشد و دوره دکتری برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست نیز در شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به تصویب رسید که در مقطع دکتری در رشته برنامه ریزی و مدیریت و آموزش محیط زیست اقدام به پذیرش اولین دوره دانشجو در سال ۸۱ گردید و در گروه مدیریت در سوانح طبیعی نیز در سال تحصیلی ۸۳-۸۲ اقدام به پذیرش دانشجو می‌شود. همچنین ایجاد رشته علوم محیط زیست نیز در شرف تصویب است.

هدف از برپایی چنین مرکزی در نظام آموزش عالی کشور، عدم توجه کافی به مسائل زیست محیطی، بهره وری غیراصولی از منابع توزیع آب آشامیدنی طبیعی، رشد و مهاجرت بدون قاعده و غیر اصولی جمعیت، ورود صنایع مونتاژ بدون آگاهی از چگونگی روند صنعتی شدن کشور و خلاصه تخریب و آلودگی زیست طبیعی و انسانی در تمامی ابعاد آن است.

منابع آب‌های زیرزمینی، هوا، صدا و همچنین دفع ضایعات جامد و فاضلاب‌های صنعتی و یا اثرات سوء شهر نشینی و احداث مجتمع‌های صنعتی و کشاورزی مشکلات اکوسیستم‌های طبیعی و نیمه طبیعی، پارک‌های ملی و جنگلی، استفاده نادرست از زمین و آب غیر همگی از جمله مواردی هستند که کارشناسان محیط زیست را بر آن می‌دارند تا در زمینه‌های مختلف مدیریتی، برنامه ریزی، مدیریت کاهش خطرات سوانح طبیعی، مهندسی محیط زیست طراحی محیطهای باز و پارک‌های شهری وطبیعی نقش مؤثر خود را ایفا کنند.

امکانات آموزشی و پژوهشی

کتابخانه

آمار کتاب‌ها و مجلات کتابخانه به شرح زیر است:

زبان	فارسی	انگلیسی	فرانسه	زبانهای دیگر
کتاب	۲۷۰۰	۳۴۰۰	۴	۶
مجله	۷۳	۹۳

مرکز رایانه‌ای این دانشکده با ۱۳ دستگاه رایانه به صورت شبکه‌ای به شبکه جهانی اینترنت متصل است، مرکز سایت GIS جهت انجام پروژه هایGIS، سالن کنفرانس با ظرفیت ۷۴ نفر، آزمایشگاه با حدود ده سال سابقه که در انجام آنالیزهای زیست محیطی از دیگر امکانات دانشکده هستند. این آزمایشگاه قابلیت‌های زیادی دارد. این آزمایشگاه HPLC. ICP , GC,AA, IR, SPECTROPHOTOMETER می‌باشد.(۲)

فعالیت‌های پژوهشی

از میان طرح‌های پژوهشی انجام شده در این دانشکده می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد. ارزیابی توان اکولوژی توسعه شهر تهران، تدوین اصول و ضوابط محیطی پهنه ورود به شهر، تدوین اصول و ضوابط محیطی پهنه ورود به شهر، روند شکل گیری منظر دره‌های کوهستانی شهر تهران، شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف این مشترکین، مطالعه اولیه وضعیت آلودگی هیدروکربنی در مجاورت مخازن زیر زمینی نفتی، بررسی کاربرد ممانعت کننده‌ها در شبکه.(۳)

نشریات

مجله محيط شناسی (JES)

كه اولين بار در ديماه 1353در مركز هماهنگی مطالعات محيط زيست دانشگاه تهران چاپ گرديد اكنون در دانشكده تحصيلات تكميلی محيط زيست به صورت فصلنامه چاپ می گردد و مقالات آن كليه زمينه های پژوهشی محيط زيست به زبان فارسی را شامل می شود.

نشريه بين المللی تحقيقات زيست محيطی (IJER)

از جمله نشريات چند گرايشی است که زمينه های مختلف محيط زيستی را پوشش مي دهد. بنابراين جهت تححقق اين هدف از کليه متخصصان محيط زيست دعوت مي شود تا مقالات خود را براي نشريه ارسال دارند. مقالات بايد بر اساس تحقيق علمی تنظيم گردند و در پاره ای از موارد خاص نشريه مجاز به پذيرش مقالات مروري نيز مي باشد. مطالب نشريه در زمينه های علوم محيط زيست، مهندسی محيط زيست، طراحی محيط زيست، برنامه ريزی محيط زيست، اقتصاد محيط زيست و مديريت سوانح طبيعی می گردد.

گروه‌ها

گروه آموزشی مهندسی طراحی محیط زیست

این گروه از سال ۱۳۷۱ شمسی مبادرت به پذیرش دانشجو کرده‌است و اکنون در مقطع کارشناسی ارشد گرایش مهندسی طراحی محیط زیست دانشجو می‌پذیرد. اعضای هیاًت علمی این گروه شامل 2 دانشیار و 1 استادیار می باشد.

معرفی رشته

متخصصان این گرایش می‌آموزند که بتوانند توسعه‌ای هماهنگ میان محیط انسان ساخت و محیط طبیعی برقرار کنند و تعادل محیط طبیعی را در حوزه‌های شهری و منطقه‌ای تداوم بخشیده، با شناخت عناصر محیط طبیعی به مرمت و بازسازی این عناصر در فضاهای شهری و غیر شهری بپردازند. روند توسعه صنعتی، ساخت و سازهای شهر نشینی و توسعه راه‌ها و بزرگراه‌ها به همراه رشد سریع جمعیت موجب بهره برداری یک طرفه از محیط طبیعی و در نتیجه تخریب محیط زیست و مصرف بی رویه منابع طبیعی شده و تعادل نسبی موجود میان انسان و محیط زیست طبیعی را که طی قرون گذشته وجود داشته‌است بر هم زده و موقعیتی بس دشوار و تاًمل برانگیز را در مقابل انسان امروزی قرار داده‌است.

متخصصان طراحی محیط می‌توانند با طراحی فضای سبز در مقیاس خرد و کلان و پارکهای درون شهری و برون شهری، فضاهای تفریحی، محوطه سازیهای مجموعه‌های ورزشی و صنعتی، تقسیم و تفکیک اراضی و طراحی فضاهای طبیعی در مجتمع‌های زیستی و مجموعه‌های مسکونی و جز اینها تا حدی روح سرد حاکم بر توسعه‌های شهری را تغییر داده با تفرجگاه‌هایی که طراحی می‌کنند نشاط و شادابی حاصل از محیط‌های طبیعی را در محیط‌های انسان ساخت عرضه کننذ.(۴)

گروه آموزشی مهندسی عمران – محیط زیست

این گروه از سال ۱۳۷۲ شمسی در مقطع کارشناسی ارشد و از سال ۱۳۷۵ شمسی در مقطع دکتری به منظور تربیت افرادی که توانایی‌های لازم جهت طراحی و نظارت بر حسن اجرای پروژه‌هایی از قبیل شناخت و کنترل آلودگی منابع آب، شناخت و کنترل آلودگی هوا و آلودگیهای حاصل از مواد جامد و جز اینها را داشته باشند، اقدام به پذیرش دانشجو کرد. برای تامین اهداف یاد شده چهار گرایش زیر در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در نظر گرفته شده‌است. گرایش آب و فاضلاب، گرایش آلودگی هوا، گرایش مواد جامد زاید، منابع آب دوره دکتری مهندسی عمران – محیط زیست با تاًکید بیشتر در پژوهش، گذراندن شماری از دروس نظری، کاربردی و آزمایشگاهی و برنامه تحقیقاتی در زمینه مهندسی محیط زیست را در برنامه‌های آموزشی – پژوهشی خود گنجانیده‌است. هیاًت علمی این گروه شامل 5 استاد، . 4 دانشیار، 7 استادیار و ۳ مربی است.

معرفی رشته

دانشجویان در این رشته در زمینه‌های کنترل آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی، فاضلابهای شهری، صنعتی و کشاورزی، کنترل آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و نیز آلودگی صدا و مسائل زیست محیطی در کارخانجات و کنترل آلودگی ناشی از زباله‌های اتمی و خطرناک و جز اینها توانایی لازم را به دست خواهند آورد و می‌توانند در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مسؤول برنامه ریزی، طراحی و اجرای پروژه‌هایی در زمینه مهندسی محیط زیست مانند شهرداری‌ها، سازمان حفاظت محیط زیست، شیلات، کارخانجات، سازمان‌های آب و شرکت‌های آب و فاضلاب مشغول به کار شوند.(۵)

گروه آموزشی برنامه ریزی مدیریت و آموزش محیط زیست

این گروه از سال ۱۳۷۲ شمسی با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد آغاز به کار کرد و اکنون در گرایش‌های برنامه ریزی محیط زیست مدیریت محیط زیست و آموزش محیط زیست دانشجو می‌پذیرد. از سال ۱۳۸۱ شمسی نیز دوره دکتری برنامه ریزی محیط زیست در این گروه راه اندازی شده‌است. اعضای هیاًت علمی این گروه ۸ نفرند. ۳ استاد، ۱ دانشیار و ۴ استادیار.(۶)

گروه مدیریت در سوانح طبیعی

رشته مدیریت در سوانح طبیعی به دوره‌ای اطلاق می‌گردد که تحصیلات بالاتر از کارشناسی را در بر می‌گیردو مجموعه‌ای هماهنگ از فعالیتهای آموزشی همراه با فعالیتهای مقدماتی پژوهشی است. دانشجویان این رشته ضمن شناخت علمی مفهوم فرضیه‌هایی که سوانح و بلایای طبیعی را پدید می‌آورند در دو بعد پیش و پس از وقوع، مباحثی مانند مدیریت فوریت‌ها، پیش بینی مخاطره و ارزیابی نا اطمینانی و خطر، فنون آموزش و آگاهی رسانی ملی و مدیریت اسکان و بازسازی و برنامه‌های امداد با توجه به اصول فنی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی و روان‌شناسی اجتماعی مورد بررسی و مطالعه قرار می‌دهند. همچنین به منظور ایجاد آمادگی بیشتر در فارغ التحصیلان و شناخت عینی و احراز قدرت برخورد منطقی و مناسب در شرایط اضطرار، دروس تخصصی حتی الامکان همراه با تحلیل موردی (Case Study) و بازدید و مطالعات میدانی تواًم می‌باشد. اعضای هیأت علمی این گروه شامل 1 دانشیار و 3 استادیار می باشد.

معرفی رشته

دانش آموختگان این رشته زمینه علمی لازم برای برنامه ریزی و اجراء در محیط زیست و یا مدیریت محیط زیست و یا آموزش محیط زیست را به شرح زیر کسب می‌کنند.

تفکر و نگرش زیست محیطی و قدرت در به کارگیری نگرش‌ها. دیدگاه مدیران کارآمد در بهره وری منطقی از منابع محیط زیست. رشد، اتکاء قوه ابتکار و تصمیم گیری در رابطه با ارزیابی، برنامه ریزی یا مدیریت و اداره منابع محیط زیست. دانش کافی در جهت تدوین و اجرای صحیح برنامه‌های توسعه در سطوح شهری، روستایی، عشایری، ناحیه‌ای.، ناحیه‌ای منطقه‌ای و ملی، دانش کافی در هدایت و اجرای برنامه‌های آموزش محیط زیست.

دانش آموختگان دوره کارشناسی ارشد و دکتری برنامه ریزی محیط زیست می‌توانند در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی به عنوان هیاًت علمی آموزشی و یا پژوهشی به تدریس یا پژوهش مشغول شوند. همچنین در برنامه ریزی‌های منطقه‌ای طرح ریزی کالبدی، آمایش سرزمین و ارزیابی پیامدهای زیست محیطی توسعه و در برنامه ریزی‌های علمی و اجرایی سازمان‌های مختلف مانند سازمان مختلف محیط زیست، وزارت کشور، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنایع و معادن، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، وزارت نفت، شهرداری‌ها و مهندسان مشاور مشارکت کرده و آنها را در برنامه ریزی‌ها، اجرا ومدیریت طرح‌های پژوهشی و اجرایی یاری دهند. به علاوه دانش آموختگان مدیریت محیط زیست می‌توانند مدیریت بخش محیط زیست، ارگان‌ها، نهادها، سازمان‌های دولتی و خصوصی را بر عهده گیرند. (۷)

گروه بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)

رشته بهداشت، ایمنی و محیط زیست در دوره کارشناسی ارشد برگزار می شود . این رشته با توجه به نیاز صنعت نفت و گاز دایر گردیده است. محتوای این رشته تلفقیقی از مدیریت و مهندسی ایمنی، بهداشت حرفه ای و محیط زیست می باشد. این رشته یکی از رشته های جدید در دانشگاه اما از رشته های قدیمی در صنعت می باشد.

پانویس

۱- سایت دانشگاه تهران

۲- همان

۳- همان

۴-سایت دانشگاه تهران، معرفی گروه‌ها

۵- روابط عمومی دانشگاه تهران

۶- همان

۷- همان

منابع

• وب گاه رسمی دانشگاه تهران
• وب گاه دانشکده تحصیلات تکمیلی محیط زیست دانشگاه تهران
• وب گاه فصلنامه محیط شناسی دانشگاه تهران
• وب گاه نشريه بين المللی تحقيقات زيست محيطی دانشگاه تهران
• روابط عمومی دانشگاه تهران
• وبلاگ تخصصس دانشجویان فراگیر دانشگاه تهران - [۱]

پیوند به بیرون

• وب‌گاه رسمی