درمه
دَرمَه (یا بهغلط دارما) (به سانسکریت: धर्म) در معنای اصلی فلسفیاش به معنای «سرشت اصلی یک چیز»، یا «قانونمندی طبیعی» است که در نهاد چیزها قرار دارد. در هندوگرایی (هندوئیسم) درمه را در معنی وظیفه و رسالت هر فرد در زندگی درنظر میگیرند. در زبانهای هندی امروزی، درمه بیشتر در معنای کیش و آیین افراد استفاده میشود.
واژه درمه، خود از ریشه هندوایرانی «دار» (داشتن) گرفته شده و از دیدگاه لغوی به معنای برپادارنده است.
درمه از مفاهیم بنیادین فلسفه هندی است و اصلی است که کلیه مکاتب فلسفی هند آن را به نحوی از انحا قبول دارند.
این ایده که درمه (قانونمندی ذاتی)، رسالت و وظیفه هر فرد است، از آنجا سرچشمه میگیرد که در متون باستانی هندی و ایرانی، خوشبختی بشر را در هماهنگ شدن با نظم و قاعده بنیادین جهان (ارد یا اشه) و برآوردن مطالبات این نظم و سامان بنیادین جهان دانستهاند.
[ویرایش] در دینهای گوناگون
درمه در آیین بودا: به طور کلی دارما در کتابهای بودایی به این معناهاست: سازندهٔ سرشت یک چیز، قاعده، قانون، آیین، تعلیم؛ دادگری، درستکاری، کیفیت؛ چیز، شناسهٔ دل؛ نمود.
درمه در آیین هندو: کلمهٔ درمه در سنت هندو نظام اخلاقی و جهانی ست و مفهوم فضیلت و عدالت و شریعت و قانون و آیین و حتی مذهب و دین را دربردارد.
درمه در آیین جین: مفهوم دارما در آیین جین به معنی نظام اخلاقی عالم، چنانچه در «ودا» دیده شده یا ناموس و شریعت و تکلیف شرعی، بدانگونه که در مکاتب و ادیان هندو بدان اشاره شده نیست. بلکه دارما در آیین جین یکی از شرایط حیات و حرکت ماده و ارواح است، یا به عبارت دیگر اصل حرکت و محیط ادراک ناپذیری است که در آن اجسام و ارواح حرکت میکنند.
[ویرایش] منابع
- «ادیان و مکاتب فلسفی هند» نوشتهٔ داریوش شایگان.
- «بودا» نوشتهٔ ع. پاشایی.
Wikipedia contributors, "Dharma," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dharma&oldid=435490209 (accessed June 26, 2011).
