خور (لار)
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| خور (لار) |
|
|---|---|
 |
|
| اطلاعات کلی | |
| نام رسمی: | خور (لار) |
| کشور: | ایران  |
| استان: | فارس |
| شهرستان: | لارستان |
| بخش: | مرکزی |
| دهستان: | - |
| نام محلی: | خوور |
| نامهای قدیمی: | خور |
| مردم |
|
| جمعیت | ۶۱۶۴ |
| زبانهای گفتاری: | فارسی - (خورى) لارستانی |
| مذهب: | اسلام (سنی) |
| جغرافیای طبیعی |
|
| مساحت: | 3700000 متر مربع |
| ارتفاع از سطح دریا: | 798 متر از سطح دریا |
| آبوهوا |
|
| بارش سالانه: | 30 میلی متر |
| اطلاعات شهری |
|
| پیششماره تلفنی: | 0781 |
| وبگاه: | اخبار شهر خور |
| جملهٔ خوشآمد به شهر | |
| اَ شهر اَمُو خَش اُندسی | |
فهرست مندرجات |
[ویرایش] موقعيت جغرافيايي
خور يكي از شهرهاي جنوبی استان فارس، در 367 کیلومتری شهر شیراز و همجوار شهر لار مي باشد كه از نظر جغرافيايي در عرض 27 درجه و 38 دقیقه شمالی و طول 54 درجه و20 دقیقه شرقي قرار دارد و از ضلع شمال به شهر قديم لار و از جنوب به صحراي نيمه و سنخود و جاده اصلي لار - بندرلنگه و كوههای تنگ خور و روستای كرمستج و از غرب به شهر جديد لار و از شرق به روستاي براك و فرودگاه بین المللی لارستان و قریهای متروكه به نام «پَدِز» و از شمال شرقي به شهر لطيفي محدود مي شود جمعیت خور در حدود 7000 نفر و ارتفاع آن از سطح دريا 798 متر است، مساحت آن در محدوده خدماتی شهرداری 000،700،3 متر مربع و منطقه استحفاظی شهر در حدود 7,000,000 متر مربع مي باشد كه از مركز شهر قديم لار حدود 3 كيلومتر فاصله دارد. و دارای شهرداری و شورای شهر مستقل میباشد. این شهر تاریخی داراي بافتی روستايي، باکوچه هاي تنگ و رودخانه هاي فصلي مارپيچ و بعضاً خانه هاي به جا مانده خشت و گلي قديم در کنار خانه هاي نسل جديد شهري است.آب و هواي شهر خور بعلت قرار گرفتن در ناحيه نيمه بياباني گرم و خشك بوده و كشاورزي بعلت كمبود آب و نزولات آسماني رونق چنداني ندارد. داراي بارندگي نزديك به 30 ميليمتر و متوسط درجه حرارت و اقليم شمال 22 درجه و ميانگين 10 ساله بوده و بيشترين بارندگي در فصل زمستان اتفاق مي افتد. که البته در برخی سالها در فصل تابستان با بارانهای معروف به «چِل پَسینی» کشت صیفی جات و کنجد نیز رونق میگیرد.
- ارتقاء به شهر: روستای خور طبق مصوبه مورخ ۱/۳/۱۳۸۲ هجری شمسی در هیئت محترم وزیران به شهر خور ارتقاء یافت.
[ویرایش] خور در گذر تاريخ
طبق آثار به جا مانده موجود مانند: « بنای تاریخی آسال(عصارخانه)»، «قلعه آسال»، «چاه دِیلَو یا دولاب»، «گاو چاهها و سنگ قبرها، و سنگ آبهای گَبری» و آثاری که طی نیم قرن گذشته از بین رفته مانند: «تُنب پَرگُو» و تپه معروف به «تُمب حسن گِنا» خور یکی از شهرهای کهن لارستان میباشد و قدمت آن به قبل از ورود اسلام به ایران میرسد، و گروهی از پیروان دین زرتشتی در خور می زیستند که مردم آنها را «گبریان» یا «گَوریان» نیز می نامند. محل سکونت آن ها قسمت های شمالی شهر بود. که تا نیم قرن گذشته خندق، و تپهٔ پَرگُو نیز با همان شمایل اولیه پا برجا بوده است بیشترین مهاجرت ها به خور در زمان صفویان و بعد از آن اتفاق افتاد، که قلعه خواجه غلامرضا (برج سفید) در این عصر بنا شده و همچنین بناهای به جا مانده از گذشته مانند قلعه آسال و بنای آسال نیز در این دوران مرمت کلی گردید. به دلیل قرار گرفتن خور در مسیر راه کاروانیان و جاده تجاری لار – بندرعباس و به خاطر واقع شدن بر روی سرزمین کم ارتفاعِ مخروط افکنه کوه های«تنگ خور» و وجود آب و سفرههای زیر زمینی مناسب مورد توجه قرار گرفته و به تدریج به جمعیت این مکان افزوده شد
- موجودیت خور در زمان حکومت ناصر الدین شاه قاجار رسمیت یافته است. «حمام تاریخی» و «مسجد محمد رسول الله (جامع قدیم)» نیز در عصر قاجاریه بنا شده است که متأثر از معماری زندیه میباشد.
مسعود
[ویرایش] صنايع دستي
خور دارای نخلستانهای زیادی میباشد که به تبع آن نیز از همین درختان نخل (فَسیل یا ماه) انواع سبد (گِلّه و تیلَک)، بادبزن، جارو، پَروَند (طنابی ضخیم برای بالا رفتن از درخت نخل) و... ساخته میشود. از ديگر صنايع دستی مردم میتوان به نمك تراشي كه با مهارت خاصي به دست هنرمندان ساخته مي شود و بيشتر جنبه ي تزئيني دارد اشاره کرد. از درخت هاي «گِز و كُنار» انواع تخت و گهواره و ابزار آلات می سازند كه گهواره بر دو نوع است كه يك نوع آن را «نَنِي» (گهواره تابستانه) و نوع ديگر آن را «بِهنَه» (گهواره زمستانه) مي گويند.
- مهمترين مهارت زنان خور پختن انواع نان و غذاهاي محلي و انواع فرآوردههای لبنی است. نانهای محلی انواع متعددي دارند (نزدیک به 15گونه نان مختلف) كه هر كدام به فصل خود پخته میشوند. که با اضافه کردن مادهای به نام «مَهوَه» و در بعضی موارد کنجد و تخم مرغ و... به آن، صرف میشود. همه ساله در ماه مبارک رمضان و یا بنا به مناسبت های ملی دیگر در خور نمایشگاههایی از آثار هنری مردم بویژه زنان خوری برگزار میشود که در آنها انواع غذاها و وسایل تزئینی به نمایش گذاشته میشود. آداب و رسوم و زبان مردم خور مراسم عروسی و عزاداری مردم خور با حضور پرشور و همگانی اکثریت مردم برگزار میشود، در عروسی ها رقص محلی، چوب بازی و شمشیر بازی طراوت خاصی به مراسم میدهد اعیاد سعید قربان و فطر مردم به دیدن همدیگر میروند و بچهها عیدی میگیرند، فروردین ماه و نوروز را به خاطر آب هوای مناسب منطقه به صحراهای اطراف مانند: نیمِه، سِنخُود، نَمد مال و پَدِز و... میروند، و با رنگ کردن تخم مرغ و شاخ حیوانات خانگی و مرغ وخروس (به رنگ سبز)، و بردن هدیه برای نوعروس و نوزاد تازه متولد شده (نوروزی) از سال نو استقبال میکنند. در بعضی از سالها برای طلب باران به پخت حلیم به صورت دسته جمعی میپردازند.
www.khourtoday.blogfa.com
[ویرایش] زبان مردم خور
زبان مردم خور دنباله زبان فارسی میانه یا همان فارسی دری است که ریشه قدیمی تر آن به زبان پهلوی ساسانی یا فارسی میانه جنوبی بر میگردد. (که در اصطلاح عامیانه به «زبان اَچُمِی» شهرت یافته است) و دارای لهجه خاصی است که آن را «لهجه خوری» می نامند.
[ویرایش] امکانات رفاهی
شهر خور از جنوب در مسیر اصلی جاده شیراز- بندرعباس و از شمال در مسیر جاده کهورستان که به بندر عباس و جزایر قشم و کیش منتهی میشود قرار دارد. فرودگاه بین المللی لار تقریباً در 3 کیلومتری شرق خور واقع است. همه ساله با فرا رسیدن فصل مسافرت و تعطیلات، شهرداری و شورای شهر در حد توان جهت اسکان مسافران امکانات رفاهی را فراهم می بینند، البته از آنجایی که شهر خور در 2 کیلومتری شهر جدید لار واقع میباشد مسافران میتوانند از هتل و مهانسراهای شهر لار نیز استفاده ببرند. خور دارای 12 مرکز آموزشی شامل مهدکودک، دبستان، راهنمایی، هنرستان، دبیرستان، دانشکده علمی کاربردی و دانشگاه پیام نور لارستان میباشد. همچنین درمانگاه و خانه بهداشت شهر مشغول خدمات رسانی به مردم میباشند. آب شُرب شهر از دو حلقه چاه (چاه حاج علی و چاه حاج امین) در ناحیه کوههای تنگ خور توسط خیرین تأمین میگردد که در شمار آبهای درجه یک کشور از لحاظ کیفیتی میباشد، که بخش های زیادی از مناطق اطراف و روستاهای دور افتاده استان هرمزگان را مجاناً تحت پوشش قرار داده است. پارک جنگلی، پارک کودک و پارکهای حاشیه ای، محلی است برای تفریح خانوادهها و مسافران. در جنوب شهر و در راه عبور از استادیوم ورزشی در 10 و 20 کیلومتری خور، دو صحرا متعلق به مردم قرار دارد به نامهای «سِنخود» و «نِیمِه» که هم محل کشاورزی آنهاست و هم محل تفریح و گشت و گذار...
[ویرایش] KHOUR
Khour is an old city in southern part of Fars provice. The city is 367 Km away from Shiraz and is adjacent to Lar. The population of khour is 7000 and speaks khoury dialect which is called Achomi. The weather in Khour is mostly hot and dry and there is little farming due to inadequate rainfall. The historical remains in Khour suggests that the city existed before coming of Islam to Iran and a group of Zoroastrians lived in the northern part of the city then. Most of the immigration to the city took place during Safavid dynasty and after. It was also a stopover for trades men traveling between Lar and Bandar Abbas which added to the population. There are a lot of palm trees in Khour so most of the handicrafts like baskets, ventilator and sweep are made of palm leaves. Most of the men in Khour are either self-employed or employees in Gulf countries like United Arab Emirates, Qatar, etc. Women usually work at home and their important skills are making homemade bread, local dishes and different kinds of dairy products. The people in Khour are very sympathetic to each other and most of them share moments of happiness like weddings, and sorrows. They also celebrate the Feats of Ramadan and Slaughter with great joy.
[ویرایش] نگارخانه
|
آثار تاریخی خور
|
قلعه آسال (قلعه خواجه رضای خوری) - ساسانی - تعمیر: صفوی |
 بنای تاریخی آسال (عصارخانه خور) - صفویه(ساسانی؟) - شماره ثبت در آثار ملی: 12763 |
 گاو چاه در صحرای پدز - قبل از اسلام(؟) |
 قلعه خواجه غلامرضای خوری - (برج سفید یا برج کَره ای)- صفوی |
Khaje gholamreza 2.JPG
قلعه خواجه غلامرضای خوری - (برج سفید یا برج کَره ای)- صفوی |
 آثار حمام عمومي صحراي پدز - افشاریه - شماره ثبت در آثار ملی: 12737 |
Shaah abbas.JPG
اولیاء الله (مقبره شاه عباس) - صفویه - شماره ثبت در آثار ملی: 12759 |
|
Mir abdollah .jpg
اولیاء الله (مقبره میر عبدالله) - اسلامی - شماره ثبت در آثار ملی: 12756 |
 اولیاء الله( مقبره پير برّاق یا ابوالعراق)- قاجاریه - شماره ثبت در آثار ملی: 12738 |
.JPG) حمام تاریخی خور (حمومکی) - قاجاریه - شماره ثبت در آثار ملی: 2039 |
.JPG) حمام تاریخی خور (حمومکی) - قاجاریه - شماره ثبت در آثار ملی: 2039 |
 سابات محلهٔ بالا - قاجاریه |
 بادگیرهای منزل خواجه خور - قاجاریه |
 مسجدجامع قديم(محمد رسول الله) - قاجاریه - شماره ثبت در آثار ملی:12735 |
Berkah khour.jpg
یکی از انواع (برکه) آب انبارهای خور - همراه با درخت کنار |
|
نماهایی از خور
|
 نمایی از محله پایین خور |
Meidane touhid.JPG
میدان توحید خور |
Meidan emam shafei.jpg
میدان امام شافعی خور |
 خور |
 نماي شزقي خور |
 خور |
 خور |
 خور |
|
مساجد خور
|
 مسجد امام شافعی (کهنه) (اولین مسجد خور) |
مسجدجامع قديم - قاجاریه - شماره ثبت مسجد در آثار ملی:12735 |
 مناره مسجدجامع قديم(تخریب شده) - قاجاریه - شماره ثبت مسجد در آثار ملی:12735 |
 مناره مسجد ابوبکرصديق - معاصر |
 مسجد فاروق عمر بن خطاب - معاصر |
 مسجد عثمان ذيالنورين - معاصر |
|
تصاویری متفرقه از خور
|
Aroosi khour (2).jpg
عروسی در خور |
Halim pazi.JPG
حلیم پزی در آشپزخانه عمومی حاج محمد صالح قطبا خور |
Seil khour.jpg
سیل سال 1371 خور |
|
Kesht o kaar.jpg
کشتزارهاي گندم |
 کشتزارهاي گندم |
|
ورزش خور
|
Khour varzesh 1.jpg
نمایی کلی از استادیوم خور (تأسیس 1359) |
Pishkesvatan.JPG
تیم پیشکسوتان خور درسال 1381 |
[ویرایش] منبع
- اقتداری، لارستانی ، احمد. (لارستان کهن) ج۱. چاپ اول، شرکت انتشارات جهان معاصر، تهران چاپ اول، سال ۱۳۷۱ خورشیدی.
- تحقیقات شخصی شهرام صالحی بر اساس مطالعات میدانی در مورد خور - شامل مشاهده آثار و پرسش از کهن سالان
- بروشور منتشر شده در مورد خور در اسقند ماه 1387 - توسط کمیته فرهنگی شورای اسلامی شهر خور - به مناسبت هفته تاریخی لارستان کهن
[ویرایش] پیوند به بیرون
|
|
 |
|---|---|
|
آبکنه | ارد | اوز| اناخ| احمدمحمودی | بالاده | بنارویه | باين | بریز| باغ| بلغان| براق| بشیرآباد| بیرم| پدز| پس هشه| فیشور| تنگنو| جویم| جوزقدان| حسین آباد| حسین آباد (بیرم)| حاجی آباد | خلیلی| خور| دهفیش| دشتی| دنگ | دهکو| دیده بان| ده پیش | ده دنیه | رزک | رئیسی | سردشت | سه نخود| سرگاه (جویم) | سیاه منصور | شمسآباد | صحرای نیمه| صحرای باغ| طبله| علی آباد| علی آباد (بیرم)| علی آباد اوکشی| عماده ده | فداغ | قلعه گلی | کرمستج| کاسه دار| کنگریشه| کورده | کاریان | کریشکی | کلات | کمال آباد | کوره | کهنه علی آباد | کهنه مربوت | گراش| گلون| لار | لاورستان | لبشکن| لطیفی| مارمه | محمدزینا| محمدعباسی| محمدعباسی (بیرم)| محمد قاسمی | مربوت | نجف آباد | هرمز| هرم| هود | هادی آباد | |
|
