خواکین رودریگو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تندیس خواکین رودریگو در شهر روساریو

خواکین رودریگو ( به اسپانیایی : Joaquín Rodrigo ) آهنگساز اسپانیایی

با اینکه او خود گیتار نمی‌نواخت اما با آثاری که برای این ساز آفرید به گسترش و ارتقا گیتار به عنوان یک ساز تکنواز در جهان نقش چشمگیری داشت.

زندگی[ویرایش]

در ۲۲ نوامبر ۱۹۰۱ در ساگونتو (والنسیا) زاده شد و در ۶ ژوئیه ۱۹۹۹ در مادرید درگذشت.

در سه سالگی بر اثر دچار شدن به بیماری دیفتری تقریباً تمامی بینایی خود را از دست داد. در هشت سالگی به آموختن پیانو، ویلن و سرایش (solfège) پرداخت و در شانزده سالگی آموختن هارمونی و آهنگسازی را آغاز کرد. رودریگو در ۱۹۲۷ در پاریس و در مدرسه اکول نورمال به فراگیری موسیقی با پل دوکا ادامه داد. او همچنین به آموختن موسیقی‌شناسی ( musicology) نزد موریس امانوئل می‌پردازد. رودریگو نخستین اثر خود را در سال ۱۹۲۳ منتشر کرد و در سال ۱۹۲۵ به خاطر پنج قطعه برای کودکان (Cinco piezas infantiles ) جایزه ملی اسپانیا را دریافت نمود. در ۱۹۳۳ با یک نوازنده پیانو در والنسیا ازدواج می‌کند و با دریافت کمک هزینه (بورس) به پاریس باز می‌گردد تا در هنرستان موسیقی ( کنسرواتوار) پاریس و دانشگاه سوربن به آموختن موسیقی ادامه دهد. او مدتی را در کشورهای فرانسه، آلمان، اتریش و سویس به کار مشغول می‌شود اما سرانجام در ۱۹۳۹ به مادرید باز می‌گردد.

رودریگو در ۱۹۴۰(یک سال پس از خلق اثر) با اجرای نخستینِ کنسرتو آرانخوئس ( Concierto de Aranjuez ) برای گیتار و ارکستر، که با موفقیت تمام همراه است به شهرت فراوان دست میابد. موفقیت این قطعه در سده بیستم و تا به امروز بسیار چشمگیر بوده است و باعث آن شد تا رودریگو سفارش‌هایی برای نوشتن کنسرتوهای دیگری داشته باشد از جمله کنسرتو برای فلوت و ارکستر سفارش شده توسط جیمز گال وی، کنسرتو برای ویلنسل و ارکستر سفارش شده توسط جولین لوید وبر (Julian Lloyd Webber ) و در ۱۹۵۴ « فانتزی برای یک نجیب زاده» ( Fantasía para un gentilhombre ) برای گیتار و ارکستر به سفارش آندرس سگوبیا، همچنین کنسرتو آندالوس( Concierto Andaluz ) برای ۴ گیتار و ارکستر را به سفارش سلدونیو رومرو (Celedonio Romero ) برای او و ۳ پسرش آفرید.

رودریگو همزمان با آفرینش موسیقی به کار نقد هنری نیز می‌پردازد و در رادیو ملی اسپانیا و سازمان ملی نابینایان اسپانیا نیز به کار مشغول می‌شود. او در ۱۹۵۰ به آکادمی هنرهای زیبا در سان فرناندو راه میابد. در سال ۱۹۶۳ در فرانسه موفق به دریافت لژیون دونور می‌گردد و سال پس از آن دکترای افتخاری دانشگاه سالامانک را دریافت می‌کند. در سال ۱۹۷۸ در آکادمی سلطنتی علوم، ادبیات و هنرهای زیبا در بلژیک جانشین بنجامین بریتن می‌گردد. در ۱۹۸۶ از دانشگاه ساوثرن کالیفرنیا در ۱۹۸۸ از دانشگاه پلی تکنیک والنسیا، در ۱۹۸۹ از دانشگاه آلیکانت و در ۱۹۹۰ از دانشگاه اکستر دکترای افتخاری دریافت می‌کند. در سال ۱۹۹۰ خوان کارلوس پادشاه اسپانیا لقب « مارکی باغ‌های آرانخوئس» (Marqueses de los Jardines de Aranjuez )را به او و همسرش اهدا می‌کند. او در مجموع ۱۷۰ اثر آفرید.

موسیقی رودریگو[ویرایش]

« من فکر می‌کنم که موسیقی اسپانیایی که موسیقی‌ای یگانه و بی‌همتاست است -و با کمال تواضع موسیقی من نیز موسیقی‌ای یگانه است - را نمی‌توان موسیقی نئو کلاسیک دانست، زیرا موسیقی اسپانیایی بر خلاف موسیقی ایتالیایی، آلمانی و حتا فرانسوی هرگز این چنین دوره‌ای را به خود ندید. می‌پندارم که موسیقی من پیش از هر چیز از گرایش‌های مکتب ملی اسپانیا دنبال روی کرد سپس از حضور و ورود عنصرهایی که من آنها را پلاستیسیزم می‌نامم، یعنی احترام به کاربردها و سنت‌ها .»[*]

پیوند موسیقی محلی اسپانیا و موسیقی کلاسیک عنصری مهم در موسیقی رودریگو به شمار می‌اید. نخستین آثارش بیشتر موسیقی آوازی بود ولی آثار او برای ارکستر بود که موجب شناخته شدنش گردید : کنسرتو قهرمانی ( Concierto heroico ) برای پیانو و ارکستر در سال ۱۹۴۲، کنسرتو تابستان (Concierto de estio ) برای ویلن و ارکستر در ۱۹۴۳، کنسرتو با وقار ( Concierto in modo galante ) برای ویلنسل و ارکستر، کنسرتو سرناد ( Concierto serenata ) برای هارپ و ارکستر در ۱۹۵۲، کنسرتو آندالوس برای ۴ گیتار و ارکستر در ۱۹۶۷، کنسرتو مادریگال ( Concierto-madrigal ) برای ۲ گیتار و ارکستر در ۱۹۶۸ و کنسرتو برای یک جشن (Concierto para una fiesta) در ۱۹۸۲.

او بیشتر آثار خود را برای دو سازی که بر دیگر سازها برتری می‌داد یعنی گیتار و هارپ آفرید و کنسرتوهای خود را با ساختاری کاملاً سنتی و کلاسیک خلق کرد. در میان آثار سازی، اثر بسیار نامدار و محبوب او که بیش از هر اثر دیگرش اجرا می‌گردد کنسرتو آرانخوئس است. رودریگو گفته است :« هرگز تصور نمی‌کردم که این کنسرتو این‌همه شیفتگی در میان مردم، سنت‌ها و سلیقه‌های گوناگون بر بینگیزد »[*]

رودریگو به دوباره زاییده شدن موسیقی اسپانیایی با گسترش آثار برای گیتار و ادامه دادن راه مانوئل ده فایا کمک شایان کرد.

[*] لوموند موسیقی، شماره ۲۳۰، مارس ۱۹۹۹ (Le Monde de la Musique n° ۲۳۰، mars ۱۹۹۹)

برخی از آثار[ویرایش]

  • کنسرتو فلوت
  • کنسرتو ویلن
  • کنسرتو پیانو
  • ۲ کنسرتو ویلنسل
  • کنسرتو آرانخوئس
  • کنسرتو آندالوس برای ۴ گیتار و ارکستر

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

زندگینامه رودریگو در تارنماهای: