خواجه مودود چشتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خواجه مودود چشتی عارف قرن پنجم و قطب سلسلهٔ چشتیه بود.

خواجه مودود در رجب سنه ۴۳۳ ه ق در چشت به دنیا آمد و در هفت سالگی قرآن را از حفظ بود و به سن ۱۶ سالگی به کمال علوم رسید و در این هنگام کتاب‌های منهاج العارفین و خلاصةالشریعه را تصنیف کرد. در ۲۹ سالگی ازجانب پدرش سید ناصرالدین ابویوسف چشتی، برسجاده خلافت و ارشاد نشست و به هدایت خلق مشغول گشت. در شام، فلسطین، عراق، عربستان، و بلخ و بخارا سیر نمود. به روایتی ۱۲ خلیفه دراطراف واکناف داشته‌است. مریدان زیادی از انس و جن داشت. در جمله‌ای چنین آمده‌است «و نقل است که اگر وی را طواف کعبه آرزو بودی از نظر مردمان غائب شدی وطواف نموده بازآمدی.»

درمورد سلسله چشتیه درهمین لوحه چنین نوشته شده‌است :« سلسلهٔ چشتیه در۳۱۴ هجری توسط خواجه شراف الدین ابواسحاق شامی، شایع و اساس گذاری شده‌است ...» ولی دراین لوحه گفته نشده‌است در کجا و در کدام شهر و در ادامه چنین آمده‌است : «سلسلهٔ قادریه توسط حضرت شیخ عبدالقادرگیلانی، و سلسلهٔ سهروردیه توسط شیخ شهاب الدین سهروردی درسنه ۶۲۰ ه وسلسلهٔ نقشبندیه توسط شاه نقشبند درسنه حدود ۸۰۰ ه ق پایه گذاری شده‌است

Maudood Chishti6.jpg

زندگی[ویرایش]

پس از یوسف چشتی، فرزند بزرگش، مودود، در ۲۴ یا ۲۶ سالگی بر سجاده قطبیت نشست. برخی از نزدیکان مودود، به سبب جوانی او، وی را شایسته جانشینی پدر ندانستند، بلکه عموی وی (خواجه علی چشتی) را، که در دهلی نزد سلطان غیاث‌الدین بَلبن بود، وارث سجاده دانستند، اما خواجه‌علی در نامه‌ای این مقام را به مودود سپرد. از جمله سوانح زندگی مودود، ملاقات او با شیخ احمد جام ملقب به ژنده‌پیل بود. چگونگی مواجهه این دو، با تفاوتهایی، نقل شده‌است. قطب‌الدین مودود در رجب ۵۲۷ وفات یافت و در چشت دفن شد.

مریدان[ویرایش]

وی مریدان بسیاری داشت که معروف‌ترین آنان عبارت‌اند از:

۱) فرزند و جانشین وی، احمد مودود چشتی، که پس از تشرف به حج مدتی در مدینه اقامت کرد. هنگام بازگشت، در بغداد به خانقاه شیخ شهاب‌الدین سهروردی، صاحب عوارف‌المعارف، رفت و مورد تکریم وی و همچنین خلیفه بغداد قرار گرفت. خواجه‌احمد در ۵۷۷ در چشت وفات یافت.

۲) حاجی‌شریف زَنْدَنی (متوفی ۶۱۲)، ملقب به نیرالدین. نقل است که او چهل سال در عزلت و در خرابه زیست و با برگ و میوه درختان سد جوع کرد. وی نزد سلطان سنجر محترم بود. خلافت چشتیه بعد از او به خواجه عثمان هارونی (متوفی ۶۱۸) رسید.

۳) شاه‌محمود سنجان (متوفی ۵۹۷)، ملقب به رکن‌الدین، که لقب شاه را از قطب‌الدین مودود گرفت. مزار او در قریه بایج، از توابع تربت حیدریه، است. وی شعر هم می‌سروده که بیشتر آنها رباعی بوده‌است.

از دیگر مریدان قطب‌الدین چشتی این اشخاص بودند: پیر کبار چشتی اهل پیشاور؛ ابونصر شکیبان زاهد، از مشایخ سیستان؛ شیخ حسن تبتی؛ خواجه سبزپوش آذربایجانی و عثمان رومی، که خرقه بایزیدِ بسطامی به وی رسیده و ازاین‌رو پیر هر دو سلسله بوده‌است. به قطب‌الدین چشتی دو اثر، یکی خلاصه الشریعه و دیگری منهاج‌العارفین، نسبت داده و گفته‌اند که کتاب اخیر را در پانزده سالگی در باره سیرت خواجگان چشتی نوشته‌است. از این دو کتاب نسخه‌ای به‌دست نیامده، فقط یک نسخه خطی به نام منهاج‌العارفین، از مؤلفی ناشناس، موجود است.

شجره‌نامه خواجه مودود چشتی[ویرایش]

  • علی، بن ابی‌طالب

در روز جمعه سیزدهم رجب سال سی‌ام عام الفیل مطابق با ۵۹۹ میلادی (ده سال قبل از بعثت محمد) در مکه و بنا بر روایات در مسجد الحرام و داخل کعبه به دنیا آمد. شهادت شب جمعه ۲۱ ماه رمضان سال چهلم هجرت، بر اثر ضربتی که بر فرقش زدند درگذشت. او هنگام مرگ ۶۱ سال داشت.

  • فاطمه زهرا، دختر محمد (پیامبر اسلام)


تولّد  ۳ یا ۵ شعبان سال چهارم پس از هجرت درگذشت ۱۰ محرم سال ۶۱ پس از هجرت


تولّد ۵ شعبان سال ۳۸ پس از هجرت درگذشت ۲۵ محرم سال ۹۵ پس از هجرت


تولّد ۱ رجب سال ۵۷ پس از هجرت زادگاه مدینه مدفن قبرستان بقیع، مدینه


تولّد ۱۷ ربیع الاول سال ۸۳ پس از هجرت درگذشت ۲۵ شوال سال ۱۴۸ پس از هجرت زادگاه مدینه مدفن قبرستان بقیع، مدینه


تولّد ۷ صفر سال ۱۲۸ پس از هجرت درگذشت ۲۵ رجب سال ۱۸۳ پس از هجرت زادگاه ابواء، عربستان مدفن کاظمین


تولّد ۱۱ ذی القعده سال ۱۴۸ پس از هجرت درگذشت ۳۰ صفر سال ۲۰۳ پس از هجرت زادگاه مدینه مدفن حرم امام رضا، مشهد


تولّد ۱۰ رجب سال ۱۹۵ پس از هجرت درگذشت ۲۹ ذی القعده سال ۲۲۰ پس از هجرت زادگاه مدینه مدفن کاظمین


تولّد ۱۵ ذی الحجه سال ۲۱۲ پس از هجرت درگذشت ۳ رجب سال ۲۵۴ پس از هجرت زادگاه مدینه


  • سید عبدالله علی اکبر تولّد ۲۳۸ هجری درگذشت ۲۹۲ هجری


  • سید ابو محمد الحسین تولّد ---- هجری درگذشت ۳۵۲ هجری


  • سید ابو جعفر ابراہیم تولّد ---- هجری درگذشت ۳۷۰ هجری


  • سیدابو نصر محمد سمعان

سالتولّد نامعلوم - درگذشت ۳۹۸ هجری سیدابو نصر محمد سمعان فرزند سید ابوجعفرابراہیم بود سید خواجه ابو یوسف ناصرالدین فرزند سیدابو نصر محمد سمعان

  • سید خواجه ناصرالدین ابویوسف پسر محمد پسر سمعان چشنی وفات یافته در ۴۵۵ هجری
  • سلطان خواجه مودود چشتی وفات یافته در سال ۵۲۷ هجری

شجره نامه مادری[ویرایش]

شجرہ او از جانب مادر طریق به حسن مہر سند شجرہ نصب از طرف مادر-

  • علی ابن ابو طالب
  • حسن
  • سید حسن مثنٰی
  • سید حسین
  • سید عبدﷲ
  • سید یحیٰی
  • سید ابرا ہیم
  • سید احمد
  • سید سلطان فرسنا فہ
  • سید خواجہ ابو احمد ابدال
  • بی بی خظامت الله بنت سید ابو احمد ابدال
  • سید خواجه ناصرالدین ابویوسف
  • سلطان مودود چشتی

اولاد واحفاد خواجه مودود چشتی سید احمدظریف چشتی تولد 1372 شمسی[ویرایش]

درگاه[ویرایش]

حواله‌ها[ویرایش]

  1. [۱] - Maudood Chishti
  2. [۲] - Khwaja Najamuddin Ahmed

منابع[ویرایش]

  • عبدالرحمان‌بن احمد جامی، نفحات الانس، چاپ محمود عابدی، تهران ۱۳۷۰ ش؛
  • هدیه بن عبدالرحیم چشتی عثمانی، سیرالاقطاب، لکهنو ۱۳۳۱/۱۹۱۳؛ داراشکوه بابری، سفینه الاولیا، کانپور ۱۳۱۸؛
  • عالم فقری، اولیاءاللّه، لاهور ۱۹۹۰؛ محمدبن موسی غزنوی، مقامات ژنده پیل:
  • احمدجام، چاپ حشمت‌اللّه مؤید سنندجی، تهران ۱۳۴۰ ش؛
  • غلام سرور لاهوری، خزینه الاصفیا، کانپور ۱۳۳۲/۱۹۱۴؛
  • محمدمعصوم‌بن زین‌العابدین معصوم علیشاه، طرائق الحقائق، چاپ محمدجعفر محجوب، تهران ۱۳۳۹- ۱۳۴۵ ش؛
  • احمد منزوی، فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان، اسلام‌آباد ۱۳۶۲-۱۳۷۰ ش؛
  • محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، لاهور ۱۳۵۷ ش؛
  • عارف نوشاهی، فهرست کتابهای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش، اسلام‌آباد ۱۳۶۵ ش