خمر (طایفه)
طایفه خِمَّریاخَمْبَر، یکی از طوایف بزرگ سیستان و بلوچستان است.
محتویات |
تاریخچه [ویرایش]
براساس دست نوشتههای فامیلی وگفتار مطلعین طایفه، به هنگام شکست اشرف افغان و فرار وی به جانب سیستان وبلوچستان، جماعتی از ایرانیان به لحاظ تعصبات عمیق میهنی، راه را براشرف بسته وجمیع همراهان او را قتل عام کردند و گروهی را به اسارت گرفتند. وبه روایتی خود اشرف افغان نیز در این درگیری و نبرد به دست این گروه کشته شد.این ایرانیان متعصب تحت فرماندهی میر احمد قنبرانی به حوالی سیستان و در مسیر گذرگاه اشرف به کمین نشسته وکار او را یکسره نمودند. میراحمدخان، بزرگ طایفه قنبرانی بود.
نام قنبرانی یا کنبرانی به مرور زمان به کمبر سپس به خمبر تغییر حالت داده واکنون تبدیل به خمر شده است. محل سکونت میر احمدخان را کلات (منطقهای در بلوچستان پاکستان) ذکر می کنند.
نادر شاه خدمتی را که میراحمد خان در خصوص در گیری وشکست اشرف انجام داد را مد نظر قرار داده، و وی را در زمره ملتزمین رکاب و سران لشکر خویش در جنگ قندهار و هند قرار داد وسپس حکومت بلوچستان را به وی تفویض نمود.
در مسیر حرکت طایفه قنبرانی (خمر) که پس از فتح دهلی توسط نادر شاه از طریق سیستان عازم کلات بلوچستان بودند، امام دادخان قنبرانی با جماعتی از افراد طایفه خود در سیستان باقی ماند وآنگاه به عمران قریه لف و پلگی خمر، همت گماشت. توسعه و گسترش تعداد افراد طایفه -مشکل عمده طوایف سیستان- که طبیعتا نیاز به علفچر(چراگاه) بیشتری را جهت دامهای شان، ایجاب می نمود، آنان در مناطق طلفک، ابراهیم آباد شیب آب، نیزار ده سرخ میانکنگی وتپه خمک، پراکنده شوند و این مناطق همچنان در دست شان باقی مانده است.
هنگامی که استقلال خان کلات، بر اثرنفوذ انگلیسیها خاتمه یافت، میر خداداد خان(خان کلات) نوه نصیرخان ابن میرعبدا..خان ابن میرسمندرخان ابن میراحمدخان قنبرانی شدیداً با انگلیسیها درگیر شد .در همین زمان بود که جماعتی از قنبرانیها (خمرها)ی مقیم سیستان به قصد تصرف املاک موروثی خود به کلات بلوچستان مهاجرت نمودند.
براساس مدارک موجود، میر خدادادخان به هنگام احساس شکست به جمیع بزرگان طایفه خمر از قبیل کدخدا درویش، کدخدا علی اصغر، کدخدا میربیک و کدخدا علی، نامه نوشته و ضمن آنکه، آنان را از وضع و موقعیت خویش مطلع ساخت، ضرورت اقدام تصرف املاک موروثی را به آنان گوشزد نموده است. بزرگان طایفه مدعی اند که خدمت نامه(حکم) نادرشاه و یک قبضه شمشیر اهدایی در دست ایشان میباشد. همچنین آنان معتقدند که ناصرالدین شاه به موجب یک فرمان نامه الطفاتی به کدخدا درویش خمر، از زحمات وی قدر دانی کرده است.البته گلمحمد خان فرزندنوه ایشان درزابل زندگی میکند
ازمشهورترین مردان این طایفه دادا.. خمر است که به هنگام عزیمت سردار علیخان سربندی به تهران، از همراهان وی بوده و همزمان با کهندل خان وفتحلی خان سربندی به اخذ درجه سرتیپی نائل آمده است.
ویژگی طایفه [ویرایش]
یکی از خصایل مهم مردان طایفه خمر ستیزه گری آنان است که حکایت از روحیه سلحشوری و جنگاوری آنان را دارد.یک شعر مصطلح و عامیانه و رایج در سیستان به شرح حال مختصر این طایفه اشاره دارد.
| سون لُف خِمَّرو مَرو | بي تير و بی كَمو مَرو |
یعنی به طرف طایفه خمبرها نروید و اگر می روید بدون تیر وکمان (ابزارجنگی)نروید. به استناد همین شعر است که میتوان به خصلت ذاتی این طایفه که، روح جنگاوری و سلحشوری است، اعتقاد پیدا نمود.
تیرههای خمر [ویرایش]
- محمدنبی خان ابن کدخدامحمدامیر وفرزندایشان گل محمدخان درقریه لف
- امیرجنگی در خمک میانکنگی
- حاجی علی اکبر درقریه طفلک
- کدخدا رضاقلی در دولت آباد میانکنگی
- کدخدا غلامحسین خمر در زابل ومشهد
محل سکونت [ویرایش]
محل سکونت طایفه خمر در سیستان، روستاههای دادی ، قوام آباد، شندک، بالاخانه، سیادک، تپه کخا، دولت آباد، تپه خمک (نیزار سدکی واقع در میانکنگی)، طلفک، قلعه نو، جزینک، کلوخی، پلکی، لف و کود میباشد. آنان با طوایف نارویی، سارانی ،، سربندی و سنجرانی مواصلت ریشه دارند.
منابع [ویرایش]
- رئيس الذاكرين. زادسروان سیستان. چاپ مشهد ۱۳۷۰.
|
|||||
