خشکسالی دهه ۱۳۸۰ ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خشکسالی دههٔ ۱۳۸۰ ایران خشکسالی‌ای است که در سال ۱۳۸۶ آغاز گردید و سازمان هواشناسی ایران از ادامه یافتن آن برای ۴ سال، یعنی تا پایان سال ۱۳۹۰ خبر داد. این رویداد همچنان ادامه دارد و تاکنون خسارات بسیاری را به ایران وارد کرده‌است. مقامات دولتی این خشکسالی را شدیدترین خشکسالی در ۴۰ سال اخیر ارزیابی کردند.

اعلام خشکسالی[ویرایش]

۱۳فرودین ۱۳۸۷، علی‌محمد نوریان رییس سازمان هواشناسی در بازدید از یکی از ایستگاه‌های هواشناسی به خبر وقوع خشکسالی و کاهش شدید بارندگی در زمستان ۱۳۸۶ را اعلام کرد.[۱][۲]

پیش از اعلام دیرهنگام خبر توسط رییس سازمان هواشناسی در اسفند ۱۳۸۶ و در پی کاهش شدید بارندگی روحانیون محلی در بسیاری از شهرها و استان‌ها اقدام به برپایی نماز باران کرده بودند.[۳] وزات نیرو نیز پس از سازمان هواشناسی خبر وقوع خشکسالی شدید در ایران را تایید و خواستار برپایی نماز باران توسط مردم شد.

میزان بارندگی[ویرایش]

بنابر اعلام «زرگر» معاون وزیر نیرو میزان بارندگی در ایران در در ۷ ماه از سال آبی ۱۹۰ میلیارد متر مکعب معادل ۱۱۵ میلیارد متر مکعب در گستره کشور بوده‌است این میزان نسبت به بارندگی ۳۹ سال گذشته با ۴۲٪ و در مقایسه با بارندگی سال گذشته با ۴۴٪ کمتر بوده‌است. به گفته وی سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ میانگین بارش ۱۶ میلی‌متر مکعب در اسفند و فروردین سال‌های فوق خشک‌ترین سال‌ها طی ۴۰ سال گذشته بوده‌است، اما این رقم در سال آبی امسال فقط ۸ میلی‌متر بوده است.[۴]

حجم آب موجود در پشت سدها ۱۴ میلیارد متر مکعب برآورد شده که نسبت به سال گذشته که نزدیک ۲۳ میلیارد متر مکعب بود، نزدیک ۴۰٪ کاهش نشان می‌دهد.

همچنین حجم آب ذخیره شده در سدهای کل ایران در حال حاضر ۱۴ میلیارد متر مکعب اعلام شده‌است که نسبت به سال گذشته حدود ۳۳٪ کاهش یافته است.حجم بارش برف و باران در سال گذشته ۴۰۰ میلیارد متر مکعب بوده است که از این مقدار ۳۸ میلیارد متر مکعب جذب زمین، ۲۴۰ میلیارد مکعب آن تبخیر و مابقی بر سطح زمین جاری شده‌است.

آثار و تبعات خشکسالی[ویرایش]

وزارت نیرو پیش‌بینی کرد که ۱۲۰ شهر و ۶۰۰۰ روستا در ایران در سال ۱۳۸۷ با مشکل کمبود آب بطور جدی مواجه خواهند شد.(منبع قبل) [۵]

خشکسالی همچنین منجر به وارد آمدن آسیب‌های جدی به محیط زیست ایران نیز شد.[۶]

شبکه برق ایران دست کم با کمبود ۵۵۰۰ مگاوات برق مواجه می‌شود و احتمال قطع برق افزایش می‌یابد.[۷][۸] [۹]

همچنین کیفیت آب آشامیدنی در شهر‌ها نیز کاهید و دولت ناچار به بهره‌برداری بیشتر از چاه‌ها برای تامین آب آشامیدنی شد.

اقدامات دولت[ویرایش]

دولت برای جبران خسارات ناشی از خشکسالی لایحه‌ای در دو فوریت تقدیم مجلس کرد تا بر اساس آن مجوز برداشت ۲۰ هزار میلیارد ریال از صندوق ذخیره ارزی را برخلاف آثار تورمی آن بدست آورد درحالی‌که معاون وزیر نیرو خسارت‌های ناشی از خشکسالی را تنها ۱۵۰ میلیارد تومان اعلام کرده بود. تاکید دولت بر عدم آگاهی مردم از میزان و شدت خشکسالی[۱۰] و وصعیت فعلی کشور منجر به برگزاری غیر علنی جلسه مجلس گردید.[۱۱] برداشت دولت درنهایت به ۲ هزار میلیارد تومان افزایش یافت.[۱۲] دولت هیچ طرحی برای مقابله با خشکسالی و پیش‌بینی آن نداشت و با وجود آن‌که به گفته معاون وزیر نیرو پیش‌بینی خشکسالی از آبان ۱۳۸۶ صورت گرفته بود ستاد خشکسالی در اردیبهشت ۱۳۸۷ با حضور معاون رئیس جمهور و وزرای کشور، نیرو، بازرگانی، بهداشت، کشاورزی و امور اقتصاد و دارایی تشکیل شد. نخریدن گاز از کشورهای دیگر و اصرار بر تامین آن از داخل، از جمله با استفاده حداکثر از سدهای آبی منجر به خالی‌شدن ذخیره آبی سدهای ایران در زمستان شد و بر مشکل تامین آب افزود. نیمی از برق ایران از سدها تامین می‌شود.[۱۳] نبود برنامه‌ریزی استراتژیک برای آب و تصمیمات شتاب‌زده بر آثار خشکسالی افزود.[۱۴] اقدام دولت در برداشت از صندوق ذخیره ارزی منجر به افزایش تورم شد و این، دولت را ناچار به اختصاص بیشتر یارانه می‌کند که در نهایت اقتصاد ایران را در یک دور باطل قرار می‌دهد.[۱۵][۱۶]

منابع[ویرایش]

  1. ایران دچار خشکسالی می‌شود( رادیو زمانه ،۱۳فروردین۱۳۸۷)
  2. یک خشکسالی شدید در راه است وزیر کشاورزی: خشکسالی را باید به فال نیک گرفت( روزنامه دنیای اقتصاد،۲۶فروردین۱۳۸۷)
  3. خشکسالی به علت کفران نعمت( روزآنلاین ۱۵ فروردین ۱۳۸۷)
  4. وزارت نیرو مردم را دعوت به برگزاری نماز استسقاء کرد ( سایت برنا،۱۵فروردین ۱۳۸۷ )
  5. گزارش دریافتی جهت انتشار طاعون خشکسالی بر سراسر ایران سایه انداخته(پیک نت)
  6. هشتاد درصد پوشش گیاهی "توران" و "خوش‌ییلاق" نابود شد ( خبرگزاری میراث خبر،۲۵اردیبهشت۱۳۸۷)
  7. ایران با احتمال خاموشی برق مواجه است ( بی بی سی فارسی،۲۴اردیبهشت۳۸۷)
  8. ذخیره برق کشور تنها ۵۰۰ مگاوات از کمبود را جبران می‌کند؛ آغاز جیره‌بندی تا چند روز دیگر(روزنامه اعتماد ملی،۱۰خرداد۱۳۸۷)
  9. مدیرکل محیط زیست یزد: خسارت خشکسالی ۱۰۰ میلیارد ریال برآورد می‌شود ابراز نگرانی کارشناسان از بروز فاجعه درحیات وحش( خبرگزاری ایسنا،۹اردیبهشت۱۳۸۷)
  10. مواجهه ۱۵ سد با کاهش ۷۰ درصدی بارندگی( روزنامه سرمایه،۲۴فروردین۱۳۸۷)
  11. گزارش دولت مجلس را ترساند( روزآنلاین،۲۴اردیبهشت۱۳۸۷)
  12. خسارات خشکسالی - معوقه فرهنگیان- بخش سلامت- کسری دانشگاه‌ها ۳۵۰۰ میلیارد تومان برداشت از ذخایر ارزی( روزنامه اعتماد،۱۵اردیبهشت۱۳۸۷)
  13. تامین 80 درصد آب تهران از چاه ها( روزآنلاین،۲۴اردیبهشت۱۳۸۷)
  14. فقدان برنامه‌ریزی استراتژیک برای آب است.( صدای آلمان)
  15. گفت و گو با دکتر جمشید اسدی، استاد استراتژی اقتصاد دربارهٔ گرانی موادغذایی:اقتصاد ایران در دور باطل( رادیو زمانه،۲۹فروردین۱۳۸۷)
  16. کشتی اقتصاد ایران به کجا می‌رود؟( رادیو فردا،۲۴اردیبهشت۱۳۸۷)