خرافه

خرافه، خرافات به معنی اعتقاد غیرمنطقی به تأثیر امور ماورای طبیعت و خلاف عقل، علم و تجارب شهودی در امور طبیعی است. خرافه، به عبارت دیگر، هر نوع اندیشه باطل و خلاف واقع است. معمولاً در خرافه، رویدادها و حوادثی که با هم ارتباط منطقی ندارند، به یکدیگر ربط داده می‌شوند و یا علت و معلول یکدیگر دانسته می‌شوند.معمولا خرافات ریشه در واقعیات دینی و یا تجربی در زندگی بشر داشته اند و به مرور تبدیل به خرافه شده اند. خرافات به خصوص در زمان انحطاط جامعه و حکومت رشد کرده و توسط رهبران بی کفایت ترویج می‌شود تا هم بار مشکلات به نیروهای ماورایی نسبت داده شود و هم اینکه مردم به جای تلاش، اتحاد و مبارزه برای حل مشکلات خود دست به دامان نیروهای ماورایی شوند.

واژه

واژه خرافه از عربی گرفته شده است؛ در روایتی از محمد، پیامبر اسلام، نقل شده است که خرافه مردی از قبایل یمن بود و مدتی توسط اجنه ربوده شد و پس از مدتی به قبیله اش بازگشت و هنگامی که رویدادهای عجیب از زندگی جنیان را بیان می‌کرد، در میان اعراب به شهرت رسید. در عربی، به هر سخن عجیب و غیرقابل پذیرش که از عالمی غیر از عالم بشری و علم و تجربه انسانی آگاهی می‌داد، حدیث خرافه می‌گویند.

برخی خرافات معمول

زنبور:اگر زنبور در خانه‌ای وارد شد، به این معنی است که به زودی مهمان برای آن خانه می‌آید.

پرنده:وارد شدن پرنده در خانه‌ای، نشانهٔ مرگ است.

سیزده:در بیشتر هتل‌ها اتاقی به شماره ۱۳ وجود ندارد یا در آسمان خراش‌ها آسانسور از طبقه دوازده به چهارده می رود و بیشتر مردم اروپا از برنامه ریزی در سیزدهم ماه جلوگیری می کنند.

شکستن آینه:بنا بر برخی باورهای سنتی اگر کسی شیئی را که تصویرش در آن است مخدوش کند، هفت سال بدبیاری می آورد.

جستارهای وابسته

• علت شمردن مقدم
• مغالطه علت شمردن مقارن
• سیزده‌هراسی

منابع و یادکردها

• احمد بن حنبل. مسنداحمد. بیروت: دارالإیمان، ۱۹۴۸. 
• علی بن موسی بن طاووس. الملاحم و الفتن. تهران: اسلامیه، ۱۳۷۰. ۳۶۰. 
• برتا موریس پارکر. علم یا خرافه؟. ترجمهٔ عبدالجلیل عواطف. اسکندریه: دارالمعارف، ۱۹۶۴=. 
• خرافات معمول