حمص (خوراک خاورمیانه‌ای)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Hummuswithpinenuts.jpg

حُمص یا نخود-ارده (نخودَرده) یک خوراک مدیترانه ای-عربی است که در خاورمیانه بسیار محبوب است؛ و بیشتر در سینی‌های مزه به عنوان پیش غذا سرو می‌شود.

این خوراک از نخود پخته، روغن زیتون، ارده، آبلیمو و سیر له شده درست می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

در بخش خاورمیانه ایِ مدیترانه مانند اسرائیل، لبنان، فلسطین و اردن، نخود یکی از پایه‌های آشپزی به شمار می‌آید و در بیشتر خوراک‌ها و خورش‌ها به‌کار می‌رود.

پیشینهٔ دستور پخت خوراکی مانند حمص به سده ۱۳ هجری در مصر برمیگردد و در زمان جنگ‌های صلیبی خوراکی مانند حمص به عنوان پاداش به سربازان صلاح‌الدین ایوبی داده می‌شد.

در کتابچه رسیدن به دلبر در وصف خوراک های خوش مزه و معطر (به عربی: الوُصله الی الحبیب فی وصف الطیبات و الطیب) (آوانوشت:al-Wusla ilā l-habīb fī wasf al-tayyibāt wa-l-tīb) به دستور پخت حمص اشاره شده‌است.

پرونده‌های تاریخی نشان می‌دهند که پس از سده ۱۸ هجری حمص وارد سفره‌های مردم دمشق شد.

حمص

ارزش غذایی[ویرایش]

حمص دارای مقدار فراوانی آهن، ویتامین سی، فلیت (Folate)، ویتامین ب۶ و پروتئین است.

همچنین دارای فیبر فراوانی است که برای کارکرد بهتر دستگاه گوارش سودمند است.

حمص یک گزینه بسیار مناسب برای گیاهخواران است.

شیوهٔ سرو کردن[ویرایش]

حمص را به عنوان پیش غذا همراه با دیگر پیش غذاها مانند تبوله و... نان پیتا کنار غذاهایی مانند فلافل، مرغ کبابی، کوفته و... سرو می‌کنند.

آشپزی فلسطینی[ویرایش]

مواد سازندهٔ حمص به آسانی در کشتزارهای فلسطین یافت می‌شوند.

فلسطینی‌ها در حمص نعنا، فلفل قرمز، ماست، جعفری خرد شده و زیره هم می‌ریزند و همراه با نان پیتا گاهی به عنوان غذای اصلی هم سرو می‌کنند.

آشپزی اسرائیلی[ویرایش]

حمص بخش مشترک همه وعده‌های غذایی، در اسرائیل است؛ حمص در اسرائیل بسیار محبوب است و کم و بیش در همهٔ رستورانها و فروشگاههای اسرائیل یافت می‌شود.

حمص همراه با شهروندان عرب اسرائیلی وارد این کشور شد و مانند روش فلسطینی‌ها هم سرو می‌شود.

آشپزی آمریکایی[ویرایش]

در آمریکا حمص بسیار محبوب است و برپایهٔ آمارهای سال ۲۰۰۸ بیش از ۱۵ میلیون آمریکایی به طور منظم حمص می‌خورند.

حمص همراه با مهاجران اسرائیلی وارد آمریکا شد؛ و هم اکنون کنسرو حمص در قفسه‌های همهٔ فروشگاه‌های زنجیره‌ای آمریکا پیدا می‌شود.

رکورد جهانی[ویرایش]

در ماه می۲۰۱۰، ۳۰۰ آشپز لبنانی در روستای آل فنار در نزدیکی بیروت بزرگترین ظرف حمص جهان به وزن ۱۰۴۵۲ کیلوگرم پختند؛ که در کتاب رکوردهای جهانی گینس نوشته شد.

رکورد پیشین در دست ۵۰ شهروند عرب اسرائیلی بود که ۵/۴۰۸۷ کیلوگرم حمص را در ژانویهٔ ۲۰۱۰ پخته بودند.

ارزش غذایی[ویرایش]

Hummus, commercial
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۶۹۵ کیلوژول (۱۶۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۱۴٫۳
چربی ۹٫۶
پروتئین ۷٫۹
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی Hummus
  • Arto der Hartoiunian Vegetarian Dishes from the Middle East، London ۱۹۸۳، p.۳۳.