حق توسعه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حقِ توسعه حقی است که در برخی اسناد بین‌المللی به آن اشاره شده و بسیار مورد بحث واقع‌شده، با این حال معنای کم‌وبیش مبهمی دارد.[۱]

اعلامیه در مورد حق توسعه مجمع عمومی سازمان ملل متحد (۱۹۸۶) آن را اینچنین تعریف کرده‌است: «حق توسعه یکی از حقوق جدایی‌ناپذیر بشری است که از رهگذار آن هر باشندهٔ انسانی و تمامی مردمان استحقاق آن را دارند که در توسعه‌ای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی که در آن تمامی حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین تحقق می‌یابد، مشارکت جسته، سهیم گشته و بهره‌مند گردند.»[۲] حق توسعه در این معنا در اعلامیه حقوق بشر و دو میثاق بین‌المللی حقوق بشر ریشه دارد.[۳]

اگرچه در این موضوع تردیدی وجود ندارد که هر دولت و هر اجتماعی حق دارد با اتکای به خود و بدون پایمال کردن حقوق دیگران به هر نحو که مناسب بداند پیشرفت کند، اما کشورهای در حال توسعه گاه حق توسعه را به معنای حق دریافت مساعدت برای دستیابی به سطحی از توسعه که قابل مقایسه با وضعیت کشورهای توسعه‌یافته باشد، تفسیر می‌کنند. چنین تفسیری مورد مخالفت پیوسته کشورهای توسعه‌یافته قرار گرفته‌است و به همین جهت نمی‌تواند در زمرهٔ حقوق بین‌الملل عرفی قرار گیرد. از نظر کشورهای شمال هیچ تکلیف قانونی برای اعطای کمک وجود ندارد مگر آن‌که دولتی در این مورد تعهدی را پذیرفته باشد. دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه نیکاراگوآ مقابل آمریکا (۱۹۸۶) این نظر را پذیرفته که اعطای کمک ماهیتی یک‌جانبه و داوطلبانه دارد.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. Book overview of The right to development: a primer By Centre for Development and Human Rights Google Books
  2. Declaration on the Right to Development Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights
  3. Development - Right to development Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights
  4. آیگناتس زایدل هوهن فلدرن، حقوق بین‌الملل اقتصادی، سید قاسم زمانی، تهران: شهر دانش، ۱۳۸۴، سوم، ISBN 964-8200-04-1، صص ۱۱-۱۲