مختصات: ۳۸°۳۱′۳۲″ شمالی ۶۸°۳۲′۵۰″ شرقی / ۳۸.۵۲۵۵۶° شمالی ۶۸.۵۴۷۲۲° شرقی / 38.52556; 68.54722
دژی کهن در حصار، تاجیکستان
حصار (به فارسی تاجیکی: Ҳисор) یا حصار شادمان یا شومان از شهرهای تاجیکستان در باختر این کشور است.
مکان جغرافیایی[ویرایش]
حصار در ۳۰ کیلومتری باختر شهر دوشنبه نهاده است. در باختر حصار، رود قره تاغ و در جنوب خاوری آن، رودخانه کافر نهان جاری است. رودخانه خانقاه و کنال حصار از میان شهر میگذرند.
پیش از هجوم عربها، این شهر شومان نام داشته است. برخی جغرافیادانان قدیم، از شومان در شمار توابع قبادیان، یاد کردهاند.
گمان میرود تمدن حصار، به جامعه بروشسکی، که در هزاره سوم پیش از میلاد، در منطقه گستردهای ساکن بودند، وابستگی داشته است. مردم جامعه بروشسکی، به زبان بروشسکی که از زبانهای تکخانواده است، سخن میگویند.
در ۹۱ق قتیبة بن مسلم به حصار رفت و آنجا را در میان گرفت، چرا که حکمرانان حصار، کارگزار قتیبه را از آنجا بیرون رانده و خراجی را که هر سال به قتیبه میپرداخت متوقف کرده بود.
ابراهیم بیگ، آخرین حکمران حصار، پس از نبرد با نیروهای شوروی، سرانجام در سال ۱۹۲۶ شکست خورده و به افغانستان گریخت. پس از آن، حصار در تقسیمات کشوری اتحاد جماهیر شوروی به جمهوری تاجیکستان پیوست.
جستارهای وابسته[ویرایش]
- انوشه، حسن (به سرپرستی). دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در آسیای میانه. ج. اول. ویرایش دوم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۰. شابک ۹۶۴-۴۲۲-۴۱۷-۵.
