حدیث منزلت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حدیث منزلت حدیثی معروف نزد علمای اسلام است که نزد شیعیان از جمله براهین برتری علی بن ابی‌طالب بر سایر صحابه و از دلایل اثبات امامت و خلافت او شمرده می‌شود.

پیامبر اسلام به مناسبت‌های مختلف علی را نسبت به خود در منزلت و مقام هارون برای موسی معرفی نموده و بدو فرموده‌است:

أنت منّي بمنزلة هارون من موسی إلّا إنّه لا نبيّ بعدي.
 (ترجمه: تو برای من در مقام و منزلت هارون از موسی هستی جز این‌که بعد از من پیغمبری نخواهد بود.)

برخی منابع که این حدیث در آن یاد شده عبارت‌اند از:

  • «فضائل الصحابة»، صحیح البخاری، ۳۵۰۳: «حدثنی محمد بن بشار حدثنا غندر حدثنا شعبة عن سعد قال: سمعت إبراهیم بن سعد عن أبیه قال: قال النبی صلى الله علیه وسلم لعلی: أما ترضى أن تکون منی بمنزلة هارون من موسى
  • «کتاب فضائل الصحابة»، صحیح مسلم، ۲۴۰۴: «قال رسول الله صلى الله علیه وسلم: لعلی أنت منی بمنزلة هارون من موسى إلا أنه لا نبی بعدی»
  • «کتاب المناقب»، سنن الترمذی، حدیث ۳۷۲۴، ۳۷۳۰، ۳۷۳۱.
  • «کتاب المقدمة»، سنن ابن ماجه، الحدیث ۱۲۰ و ۱۲۶.
  • مسند، احمد ابن حنبل، ۱/۱۷۹ و ۳/۳۳۸؛
  • مناقب، ابن حنبل، حلیة الاولیاء، حافظ ابو نعیم اصفهانی، ۷/۱۹۵؛
  • تاریخ بغداد، خطیب بغدادی، ۱/۳۲۴، ۴/۲۰۴، ۹/۲۹۲؛
  • کنز العمال فی سنن الأقوال والأفعال، متقی هندی، ۱۲/۱۱۵۵ به بعد.

به‌عنوان نمونه هنگامی که پیامبر اسلام برای جنگ تبوک از مدینه حرکت می‌کردند، علی را برای رسیدگی به کارهای مسلمانان به‌جای خود گماشت. علی به محمد گفت: «مرا میان زنان و کودکان می‌گذاری؟» و محمد بدو پاسخ داد: «آیا راضی نیستی که برای من به‌منزله هارون برای موسی هستی؟»

حدیث منزلت که قطعیت صدور آن مورد اعتراف بزرگان علمای اسلام و ثقات محدثین شیعی و سنی است نزد شیعیان بر تقدم و افضلیت علی بر سایر صحابه دلالت می‌کند. [۱]. به اسناد معتبر از علی و عمر بن الخطاب و سعد بن ابی وقاص و معاویه و ابوسعید خدری و ام سلمه و اسماء بنت عمیس و سایر یاران پیامبر اسلام روایت شده و در صحاح و مسانید عمده چون صحیح بخاری و صحیح مسلم و صحیح ابن ماجه و سنن بیهقی و... ثبت است.

دلالت حدیث منزلت[ویرایش]

از این حدیث،شش مطلب میتوان اثبات کرد:

1-خلافت علی بن ابی‌طالب با استفاده از ایه 142 سوره اعراف

2-وزارت علی بن ابی‌طالب با استفاده از ایه 35 سوره فرقان

3-برادر بودن علی بن ابی‌طالب و محمد با استفاده از ایه 30 سوره طه و ایه 45 سوره مومنون

4-شریک امر نبوت محمد با استفاده از ایه 32 سوره طه

5-بازوان محمد با استفاده از ایه 31 سوره طه و ایه 35 سوره قصص

6-دشمنی صحابه بعد از مرگ محمد با علی بن ابی‌طالب با استفاده از ایه 90 تا 94 سوره طه و ایه 114 تا 119 سوره صافات[۲]

منابع[ویرایش]

  1. الاستیعاب به نقل سید محسن امین در اعیان الشیعة، ۱/۳۷۱
  2. پوسایی, سید محمد باقر. حدیث منزلت از دیدگاه اهل سنت. 1392.