حدیث منزلت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حدیث منزلت حدیثی معروف نزد علمای اسلام است که نزد شیعیان از جمله براهین برتری علی بن ابی‌طالب بر سایر صحابه و از دلایل اثبات امامت و خلافت او شمرده می‌شود. اما اهل سنت بر این باورند که این حدیث ربطی به خلافت و امامت علی ندارد چون پیامبر حرفی در مورد خلافت و یا امامت علی در این حدیث نزده. همچنان هاورن جانشین موسی نبود.

پیامبر اسلام به مناسبت‌های مختلف علی را نسبت به خود در منزلت و مقام هارون برای موسی معرفی نموده و بدو فرموده‌است:

أنت منّي بمنزلة هارون من موسی إلّا إنّه لا نبيّ بعدي.
 (ترجمه: تو برای من در مقام و منزلت هارون از موسی هستی جز این‌که بعد از من پیغمبری نخواهد بود.)

برخی منابع که این حدیث در آن یاد شده عبارت‌اند از:

  • «فضائل الصحابة»، صحیح البخاری، ۳۵۰۳: «حدثنی محمد بن بشار حدثنا غندر حدثنا شعبة عن سعد قال: سمعت إبراهیم بن سعد عن أبیه قال: قال النبی صلی الله علیه وسلم لعلی: أما ترضی أن تکون منی بمنزلة هارون من موسی
  • «کتاب فضائل الصحابة»، صحیح مسلم، ۲۴۰۴: «قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: لعلی أنت منی بمنزلة هارون من موسی إلا أنه لا نبی بعدی»
  • «کتاب المناقب»، سنن الترمذی، حدیث ۳۷۲۴، ۳۷۳۰، ۳۷۳۱.
  • «کتاب المقدمة»، سنن ابن ماجه، الحدیث ۱۲۰ و ۱۲۶.
  • مسند، احمد ابن حنبل، ۱/۱۷۹ و ۳/۳۳۸؛
  • مناقب، ابن حنبل، حلیة الاولیاء، حافظ ابو نعیم اصفهانی، ۷/۱۹۵؛
  • تاریخ بغداد، خطیب بغدادی، ۱/۳۲۴، ۴/۲۰۴، ۹/۲۹۲؛
  • کنز العمال فی سنن الأقوال والأفعال، متقی هندی، ۱۲/۱۱۵۵ به بعد.

به‌عنوان نمونه هنگامی که پیامبر اسلام برای جنگ تبوک از مدینه حرکت می‌کردند، علی را برای رسیدگی به کارهای مسلمانان به‌جای خود گماشت. علی به محمد گفت: «مرا میان زنان و کودکان می‌گذاری؟» و محمد بدو پاسخ داد: «آیا راضی نیستی که برای من به‌منزله هارون برای موسی هستی؟»

حدیث منزلت که قطعیت صدور آن مورد اعتراف بزرگان علمای اسلام و ثقات محدثین شیعی و سنی است نزد شیعیان بر تقدم و افضلیت علی بر سایر صحابه دلالت می‌کند.[۱]. به اسناد معتبر از علی و عمر بن الخطاب و سعد بن ابی وقاص و معاویه و ابوسعید خدری و ام سلمه و اسماء بنت عمیس و سایر یاران پیامبر اسلام روایت شده و در صحاح و مسانید عمده چون صحیح بخاری و صحیح مسلم و صحیح ابن ماجه و سنن بیهقی و... ثبت است.

منابع[ویرایش]

  1. الاستیعاب به نقل سید محسن امین در اعیان الشیعة، ۱/۳۷۱