جهاد ابتدایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گستره قلمروی اسلامی      در زمان حضرت محمد(ص) (۶۲۲–۶۳۲)      در زمان خلفای راشدین (۶۳۲–۶۶۱)      در زمان بنی‌امیه (۶۶۱–۷۵۰)

جهاد ابتدایی یا جهاد تهاجمی یکی از انواع جهاد نزد مسلمانان است که بر خلاف جهاد دفاعی انگیزه آن دعوت غیر مسلمانان به اسلام است، بدون این که از سوی آنها حمله ای صورت گیرد یا بیم حمله آنها به وطن اسلامی یا به مسلمان ها وجود داشته باشد. این عمل در زمان پیامبر اسلام محمد و چهار خلیفه و امامان شیعه و بنی امیه نیز صورت گرفت است که باعث کسترش قلمروی اسلامی شده است. ایران یکی از کشوری های است که به وسیله ی جهاد ابتدایی فتح شده است.

درباره این که آیا این جهاد در نبود پیامبر اسلام و یا امامان معصوم جایز است، اختلافاتی وجود دارد. برخی می‌گویند که تا زمان ظهور حضرت موعود و دستور مستقیم او نمی‌توان جهاد ابتدایی کرد. برخی از محققان اسلامی نیز معتقدند که در دین اسلام جهادی به نام جهاد ابتدائی وجود ندارد.

فلسفه جهاد ابتدایی[ویرایش]

از نظر مدافعان این نوع جهاد، جهاد ابتدایی مبارزه با کسانی است که با انتشار اسلام مبارزه می کنند و اول باید بصورت مسالمت امیز و اگر نشد با توسل بزور باشد تا این موانع را از برطرف کند و خود یک نوع از قید اسارت و بردگی فکری و اجتماعی آزاد کردن است . جهاد ابتدایی برای کشورگشایی و اجبار افراد به آیین اسلام نبوده بلکه برای سرنگون کردن نظام های نادرست و ستمگرانه و اجازه یافتن مردم برای مطالعه آزاد درباره مذهب و شیوه‌های زندگی اجتماعی بوده است. البته برخی از محققان اسلامی مانند محمدهادی معرفت، دکتر حسین نصر، مصطفی محقق داماد جهاد را کلا جهاد دفاعی می دانند و معتقدند که در اسلام جهادی به نام جهاد ابتدائی وجود ندارد.[نیازمند منبع]

جهاد ابتدایی هنگام غیبت[ویرایش]

در جهاد ابتدایی بدون امام معصوم اختلافاتی وجود دارد که برخی از آنها اینگونه است:

شیخ مفید: اجرای حدود وظیفه حاکم اسلامی است که از طرف خدا گماشته شده باشد و آنها پیشوایان هدایت از خاندان پیامبر هستند و همچنین دیگر فرمانروایان و امیرانی که آنها را امامان معصوم برای این کار نصب کرده باشند. ائمه این مسوولیت را به فقیهان شیعه تفویض کرده اند تا در صورت امکان آن را اجرا کنند. کسی که بتواند حدودشرعی را بر فرزندان و غلامان خود اجرا کند و از ضرر رساندن حاکم ظالم نترسد باید آن را اجرا کند

شیخ طوسی: با فراهم شدن چند شرط، جهاد واجب می شود: امام عادلی ظهور داشته باشد که بدون فرمان او برای مسلمان ها جهاد جایز نیست یا نماینده او برای سرپرستی امورمسلمان ها، حضور داشته باشد و سپس آنها را به جهاد دعوت کند. دراین صورت برمسلمان ها جهاد واجب می شود و باید برای جهاد قیام کنند.

محمد بن علی بن حمزه طوسی: جهاد یکی از واجبات دین اسلام است... جهاد با سه شرط واجب می شود: یکی این که امام عادل یا منصوب از طرف امام، برای جهاد حاضر باشد...

محمد بن ادریس حلی: جهاد با چند شرط واجب می شود: امام عادل و دادگری که بدون امر او و وجود او جهاد جایز نیست، درمیان مردم ظاهر و آشکار باشد یا کسی که امام او را به سرپرستی امورمسلمان ها درخصوص جهاد تعیین کند حاضر باشد

محقق حلی: جهاد واجب کفایی است به شرط این که امام یا کسی که امام او را برای جهاد نصب کند وجود داشته باشد

منابع[ویرایش]