جنبش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پدیده‌ای اجتماعی که در ابعاد مختلف و اندازه‌های مختلف به تغییر در ترکیب بندی سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و یا فرهنگی منجر می‌شود . شامل بر:

نهضت [ویرایش]

نهضت و یا جنبش به حرکتی طولانی مدت و اجتماعی گفته می‌شود که ممکن است به تغییرات عمیق سیاسی بینجامد . از جمله نهضت مشهور در ایران می‌توان به نهضت ملی شدن نفت (۱۳۲۹_۱۳۳۲) اشاره کرد که از مجلس چهاردهم با پیشنهاد نمایندهٔ شهرستان قوچان ارائه شد ولی در آن زمان به موفقیتی دست پیدا نکرد ولی در دورهٔ بعدی این نهضت شکل منسجم تری به خود گرفت و به پیروزی رسید .
یکی از اصول عمده‌ای که در نهضت‌ها مطرح می‌شود وجود ایدئولوژی جایگزین قدرتمند در مداومت برای پیروزی است و اکثر نهضت‌ها در جمعیت وسیعی از همهٔ قشرها دنبال می‌شوند . در پیروزی نهضت نفت وجود ایدئولوژی اقتصاد بدون نفت، ایدئولوژی قدرتمندی را برای دیگر نمایندگان و دولت وقت مرحوم مصدق به همراه داشت و معتبر بودن شخصیت مصدق در آن زمان در نزد بسیاری از دیگر پرچم داران ایدئولوژیک مانند مرحوم کاشانی که گروه فدائیان اسلام را در اختیار داشت، موجبات تقویت ایدئولوژی مصدق در جایگزینی نفت شد . نهضت‌ها گاه عمرهای کوتاه و گاه بلند دارند و لزوما" پیروزی از میدان بیرون نمی‌آیند . گاهی آنقدر عمیق و ژرف شکل می‌گیرند که هیچ گاه نمی‌شود آنها را نابود کرد و گاهی هم برعکس ضعیف و سست بنیاد اند و با اندک فشارهای سیاسی و اقتصادی از هم می پاشند .
سوای از سیاست و اقتصاد که نهضت و جنبش در آنها معانی خاص و گاه مقرضانه‌ای را به دنبال دارد در هنر نیز جنبش و نهضت وجود دارد، هر انقلابی که در باطن هنر و هنرمندان عصر آن مکتب رخ می‌دهد، نوعی جنبش را به وجود می‌آورد که رسوم کهنه را در هم می ریزد و به جای آن نظمی نوین بنیان می‌کند .

همچنین جنبش پایه ای اجتماعی دارد و لازمه ی اطلاق واژه جنبش جمعی و اجتماعی بودن آن است

منبع [ویرایش]

  • دولت‌ها و انقلاب‌های اجتماعی، تدا اسکاچول
  • Teda Skatchwelle , Government and Social Revolution