جماعت دعوت و اصلاح ایران

جماعت دعوت و اصلاح ایران
دبیر کل	عبدالرحمن پیرانی
تاسیس	۱۳۵۷
دفتر	شهر تهران
محل فعالیت	تهران و سایر استان‌ها و مناطق سنی‌نشین ایران
ایدئولوژی سیاسی	ناسیونالیسم ایرانی اسلام‌گرایی سنی ناسیونالیسم اسلامی
دین	اسلام (سنی شافعی و حنفی)
شعار	آزادی، عدالت و برادری
وب‌گاه	پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح

جماعت دعوت و اصلاح ایران تشکّلی است مدنی در چارچوب اندیشهٔ اسلامی که با هدف حفظ اعتقادات و هویت اهل سنت ایران و نیز فراهم‌نمودن زمینه‌های رشد و توسعه همه‌جانبهٔ زندگی فردی و اجتماعی مردم ایران در پرتو باور به کرامت ذاتی بشر، آزادی، عدالت، شورا، دگرپذیری و ارزش‌های بنیادین اخلاقی در ابعاد مختلف زندگی تشکیل شده‌است. این تشکل، برای ساختن آینده‌ای بهتر، از دانش و فناوری‌های روز بهره می‌گیرد و به اعتدال و میانه‌روی در تفکر و عمل و برقراری روابط و تعامل دموکراتیک با سایر احزاب، جنبش‌ها و تشکل‌ها پایبند است. هم‌چنین ارتقای سلامت جامعه و حفظ محیط زیست و اهتمام جدی به حقوق اعضا به عنوان سرمایه‌های انسانی و ارتقای توانمندی‌های آنان را از طریق آموزش مستمر، وظیفهٔ خود می‌داند.

اهداف جماعت

بشر در میان مخلوقات به سبب بهره‌مندی از امتیازاتی چون روح خدایی، عقل، نطق، اختیار و... ، جایگاه منحصر به فردی دارد و آفریدهٔ ویژه‌ای است؛ او برخلاف بیشتر مخلوقات، با طبع کامجو و عقل ابزارسازی که دارد از توانایی تغییر جهان آفرینش و توسعه‌ی تمدن و تکنولوژی برخوردار است و در نتیجه، «داشتن»های او، هم از حیث کمّی و هم از حیث کیفی، دائماً در تکامل و افزایش بوده‌است. نوع کارکرد این داشته‌ها(استعدادها، امکانات و برخورداری‌ها) در زندگی و سرنوشت بشر، کاملاً به چگونه «بودن» وی مرتبط و وابسته‌است. «بودن»های ما آدمیان نیز محصول وراثت، خود و محیط است که جوامع مختلف سعی دارند با آموزش و پرورش و نهادهای مرتبط با آن، فرآیند تربیت بشر و تأثیر این عوامل سه‌گانه بر تکوین شخصیت وی را به سوی مقاصد مطلوب هدایت کنند تا در نهایت با داشتن افرادی فرهیخته و بالنده و جامعه‌ای همسو با فضایل و نیکی‌ها، زندگی فردی و اجتماعی بشر را با شهد تکامل، آرامش و پیشرفت در آمی‌زند. بر این اساس، گروهی از عالمان و اندیشمندان اهل سنت ایران، در اواخر عصر پهلوی، تحت تأثیر آموزه‌های قرآن و سنت نبوی و با کاتالیزور جریان جهانی اسلام سیاسی، پس از رایزنی و هم‌اندیشی‌های متعدّد بدین نتیجه رسیدند که برای کامیابی در زندگی دنیوی و حفظ و تکمیل شخصیت خود و سپس ایفای نقش مثبت در اجتماع، اندیشه‌ها و گام‌های خود را همسو سازند و هم‌نوا با کائنات تسبیح‌گوی، نوای روح‌نواز «ایاک نعبد و ایاک نستعین» را هر بامداد و شامگاه به عنوان سرود زندگی خود در گوش هستی نجوا کنند. سرانجام مقرّر شد با مرجعیت مکتب آسمانی اسلام و با تأکید بر مفاهیم بنیادین «توحید در جهان بینی، اخلاق در زندگی فردی و آزادی و عدالت در زندگی اجتماعی» در پرتو درک احکام و مقاصد شریعت، درک واقعیت‌ها و درک اولویت‌ها، با توکل بر آفریدگار توانا، پای در عرصهٔ عمل بگذارند و از طریق پرورش فرد مسلمان، خانواده‌ی مسلمان و جامعه‌ی مسلمان بر اساس تعالیم نورانی قرآن کریم، تحقّق آرمان‌های خود را پی بگیرند. حاصل عینی آن رایزنی‌ها و همکاری‌ها، تولّد تشکّلی مدنی با مرجعیت اسلامی بود که امروزه تحت عنوان «جماعت دعوت و اصلاح ایران» در تمامی مناطق اهل سنت کشور پهناورمان به فعالیت مشغول است. به رغم دشواری‌های فراوان، خوشبختانه اکنون جماعت دعوت و اصلاح ایران، به لطف الهی و در نتیجهٔ تلاش مخلصانهٔ یاران، از همراهی جمعی از نیک‌خواهان و دین‌دوستان اهل سنت کشور که از اقشار گوناگونی مانند علمای دینی، اساتید دانشگاه، اندیشمندان، فرهنگیان، دانشجویان، طلاب، بازاریان، کارگران و... تشکیل شده‌اند، بهره‌مند و به آن مفتخر است و کوشیده‌است در ادای وظیفهٔ دینی- انسانی خویش در ابعاد گوناگونی همچون تبلیغ معارف اصیل اسلامی با حکمت و موعظهٔ حسنه، پرورش اخلاقی و دینی دانش‌آموزان و دانشجویان، تلاش برای آماده‌سازی مساجد و مدارس علوم دینی، نگارش، ترجمه، چاپ و نشر مقالات و کتاب‌های گوناگون عقیده، فقهی، تاریخی و... در سطح کشور، دفاع از برقراری آزادی و عدالت در کشور و به ویژه تلاش برای عمومی و برجسته کردن حقوق و مطالبات جامعه اهل سنت ایران، کمک به پروژهٔ توسعه سیاسی و فراهم شدن امکان مشارکت و رقابت سیاسی برای عموم شهروندان، کمک به تحقق اتّحاد و تقارب میان پیروان مذاهب اسلامی با تأکید بر ضرورت قبول تفاوت‌ها به عنوان پیش شرط و پایهٔ اتّحاد، حفظ آرامش جامعه و... به سهم خود مشارکت کند. در عین حال جماعت که به خوبی از اهمیت و عظمت وظیفهٔ دینی خویش و هم چنین لیاقت و شرافت والای هموطنان آگاه است، افتخارش نه به این اندوخته کم، بلکه به این است که با وجود فعالیت تقریباً طولانی خویش در فضای خاصّ کشور ایران، مرتکب اقدامی برخلاف عزّت و مصالح ملّت خویش نشده‌است. جماعت در مرحلهٔ تازهٔ فعّالیت خود تصمیم گرفت به منظور معرّفی بهتر و بیشتر خویش و زمینه سازی برای تفاهم و تعامل، رویکردها و نگرش‌های اساسی خود را در نوشتاری مختصر به اطّلاع عموم هموطنان و به ویژه فعّالان اجتماعی و سیاسی برساند تا هم حقّ شهروندان برای شناختن نیروهای فعّال در جامعه رعایت شده باشد و هم جماعت نیز آن‌گونه که خود معتقد و مایل است، به مخاطبان محترم معرّفی گردد. جماعت دعوت و اصلاح ایران، از آنجا که برنامهٔ خود را تنها تفسیر درست از اسلام نمی‌داند، از پیشنهادها و انتقادات همهٔ اندیشوران و دلسوزان دین و جامعه استقبال می‌کند و آرزومند روزی است که توحید در جهان‌بینی، اخلاق در رفتار فردی و آزادی و عدالت در تعاملات اجتماعی در حد مطلوب برقرار شود تا آدمیان بتوانند با خرسندی و آسودگی، در دنیایی آباد، به عبادت خالق و خدمت خلق بپردازند.

مرامنامه جماعت

شعار: آزادی، عدالت و برادری.

آرمان: نیل به رضوان الهی و رسیدن به رفاه و سعادت فردی و اجتماعی در پرتو قرآن و سنت. '

اعتقادات و باورهای اساسی: ۱. اعتقاد به جهان بینی توحیدی بر اساس لااله‌الاالله و محمدرسول‌الله؛ ۲. باور به اسلام به عنوان تنها راه زندگی سعادتمندانه و التزام به دعوت و تربیت بر اساس آن؛ ۳. اعتقاد به اینکه اسلام ضامن حقوق بشر و آزادی‌های عمومی است؛ ۴. اعتقاد به تکثرگرایی و تعدد احزاب، بر اساس اصل آزادی اندیشه و بیان در اسلام؛ ۵. اعتقاد به اصل شورا و التزام به تصمیمات جمعی و اجتناب از خودمحوری و تک‌روی؛ ۶. اعتقاد به وحدت امت اسلامی و وفاق ملی بر اساس رعایت حقوق اقلیت‌ها؛ ۷. باور به اعتدال و میانه‌روی در تفکر و عمل و اجتناب از تندروی و خشونت؛ ۸. باور به ضرورت کار گروهی و گروهی در راستای تحقق امر به معروف و نهی از منکر.

ارزش‌های بنیادین: ۱-بهره‌مندی افراد و گروه‌ها از حقوق و آزادی‌های دینی، مذهبی و قومی؛ ۲-بهره‌مندی شهروندان از حقوق و آزادی‌های فردی و اجتماعی؛ ۳-توسعه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و رفع فقر و محرومیت؛ ۴-حاکمیت قانون در جامعه و اصلاح آن از طریق ساز و کارهای قانونی و مدنی؛ ۵-تعامل دمکراتیک با سایر احزاب و تشکل‌ها در راستای خدمت به جامعه؛ ۶-ارتقای جایگاه مساجد و مدارس علوم دینی و نهادهای فرهنگی و آموزشی؛ ۷-استحکام نهاد خانواده به‌عنوان زیربنای نظام اجتماعی اسلام؛ ۸-نهادینه شدن حقوق زنان و اعتلای فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی آنان؛ ۹-رشد و تعالی فکری، جسمی، اخلاقی و علمی کودکان، نوجوانان و جوانان؛ ۱۰-ارتقای فرهنگ صیانت از سرمایه‌های ملی و حفاظت از محیط زیست؛ ۱۱-تربیت و آموزش اعضا و هواداران و افراد جامعه؛ ۱۲-حل مسالمت‌آمیز اختلافات میان افراد و گروه‌ها، تشکل‌ها و احزاب.[۱]

دبیر کل جماعت

دبیر کل کنونی جماعت عبدالرحمن پیرانی دانش‌آموختهٔ حقوق و از اساتید و علمای کرد اهل سنت منطقهٔ روانسر استان کرمانشاه است. وی در هر سه کنگرهٔ جماعت که در سال‌های ۱۳۸۰ش و ۱۳۸۵ش و ۱۳۸۹ش منعقد شد به اتفاق آرای اعضای کنگره به عنوان دبیرکل جماعت انتخاب شده‌است. وی هم اکنون عضو هیأت رئیسهٔ اتحادیهٔ جهانی علمای مسلمین است.

اخبار جماعت

سومین کنگره جماعت دعوت و اصلاح ایران، روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه، هجدهم و نوزدهم اسفندماه در دفتر مرکزی جماعت در تهران برگزار شد. در روز اول کنگره و در جلسه افتتاحیه، پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم و استقرار هیأت رئیسه، دبیرکل جماعت به ارائه گزارش عملکرد چهارساله ۱۳۸۵–۱۳۸۹ پرداخت. گزارش مشتمل بر یک مقدمه و پانزده عنوان کلی بود و هر عنوان به یکی از بخش‌های کاری کلان جماعت اختصاص داشت و ذیل هر کدام، اهم فعالیت‌ها، نقاط ضعف و پیشنهادات برای بخش مربوطه بیان شده بود.

در جلسات بعدی، اعضای کنگره به بررسی مرام‌نامه و اساس‌نامه جماعت پرداختند و تغییراتی به تصویب رسید. در روز دوم کنگره، رسالت جماعت و نیز چشم‌انداز، اهداف و استراتژی‌های چهارساله آینده مورد مناقشه و بحث و بررسی قرار گرفت و به تصویب اعضا رسید. سپس هیأت رئیسه جلسه انتخابات اعضای شورای مرکزی در جایگاه قرار گرفتند و پس از اعلام اسامی نامزدهای عضویت در شورا، به هر کدام از آنان پنج دقیقه وقت دادند تا به معرفی خود و بیان اجمالی برنامه‌ها و دیدگاه‌هایشان بپردازند. پس از اخذ و شمارش آرا، اسامی منتخبین به ترتیب تعداد آرا به این شرح اعلام گردید:

۱. عبدالرحمن پیرانی ۲. سعدالدین صدیقی ۳. محمدعلی آریانژاد ۴. مصطفی اربابی ۵. مقداد پیرصاحب ۶. کشف الدین محمدیان ۷. داود نارویی ۸. حسین تیباش ۹. ستار آینه‌پور ۱۰. محمدرسول ابوالمحمدی ۱۱. یوسف جمالی ۱۲. عبدالباقی خاکزاد شورای منتخب در نخستین جلسهٔ خود، که پس از پایان کنگره و حدود ساعت ۱۶ روز پنجشنبه۱۹اسفند۸۹ تشکیل شد، به اتفاق آرا، استاد عبدالرحمن پیرانی را به عنوان دبیرکل جماعت برگزید. "

اساسنامه و مرامنامهٔ جماعت

• اساسنامهٔ جماعت دعوت و اصلاح ایران ، مصوب کنگرهٔ سوم ۱۳۸۹
• رویکردها و راه‌کارها، مصوب کنگرهٔ سوم جماعت ۱۳۸۹

جستارهای وابسته

• اخوان المسلمین
• ناصر سبحانی
• محمد الغزالی
• محمد عبده

پیوند به بیرون

• کوردنیوز جماعت دعوت و اصلاح ایران می‌گوید به مبانی فکری جنبش «اخوان» التزام دارد

منابع

• پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح وب‌گاه خبر رسانی جماعت دعوت و اصلاح ایران
• بیانیهٔ شروع اطلاع‌رسانی جماعت بر روی شبکهٔ اینترنت
• بیانیهٔ جماعت دعوت و اصلاح ایران در خصوص حملات هوایی اسرائیل به نوار غزه در ۷دیماه ۱۳۸۷ش