جایزه ادبی من بوکر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جایزهٔ ادبی مَن بوکر، که به نام جایزهٔ بوکر هم شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین جوایز ادبی دنیاست که هر سال به بهترین رمان جدید انگلیسی‌زبان که نوشتهٔ شهروندان کشورهای همسود بریتانیا، جمهوری ایرلند یا زیمباوه، باشد، اعطا می‌شود. نام برندهٔ این جایزه به طور وسیعی در مطبوعات آورده می‌شود و بنابراین بردن جایزهٔ بوکر تاثیر فراوانی در فروش کتاب می‌گذارد.[۱]

در سال ۲۰۰۵، جایزهٔ دیگری که هر نویسندهٔ زنده‌ای از هر جای دنیا واجد شرایط گرفتن آن است، با نام جایزه بین‌المللی بوکر معرفی شد. نسخهٔ روسی این جایزه با نام جایزه بوکر روسی در سال ۱۹۹۲ آغاز شد.

روند انتخاب و اعطای جایزهٔ من بوکر[ویرایش]

کمیتهٔ مشاوران[ویرایش]

روند انتخاب کتاب برندهٔ جایزهٔ بوکر در هر سال، از کمیتهٔ مشاوران آغاز می‌شود که مهم‌ترین وظیفهٔ آن انتخاب اعضا و رئیس هیئت داوران است. اعضای این کمیته طوری انتخاب می‌شوند که بر همهٔ جوانب دنیای کتاب، از کاغذ و چاپ و توزیع گرفته تا ادبیات، اشراف داشته باشد: یک نویسنده، دو ناشر، یک کارگزار ادبی، یک کتاب‌فروش، یک کتابدار، نمایندهٔ گروه من (که پشتوانهٔ مالی جایزه را تأمین می‌کند) و سه نمایندهٔ بنیاد بوکر که یکی از آنها رئیس کمیته‌است.

هیئت داوران[ویرایش]

کمیتهٔ مشاوران هر سال افرادی را به عنوان هیئت داوران برمی‌گزیند. داوران هر سال تغییر می‌کنند و به ندرت پیش آمده که داوری دو سال متوالی عضو هیئت شود. تلاش بر این است که هیئت داوران از لحاظ جنسیت، قدرت بیان و وظیفه‌ای که به عهدهٔ اعضای آن است متعادل باشد. به همین دلیل یک منتقد ادبی، یک استاد دانشگاه، یک ویراستار ادبی، یک نویسنده و یک چهرهٔ برجسته به عنوان اعضای هیئت داوران انتخاب می‌شوند.

معرفی کتاب[ویرایش]

هر ناشر می‌تواند تا دو عنوان کتاب جدید (چاپ همان سال) را به بنیاد بوکر معرفی کند. به علاوه، کتاب نویسندگانی که قبلاً جایزهٔ بوکر را گرفته‌اند یا در ۱۰ سال گذشته جزو فهرست نهایی آن بوده‌اند نیز بررسی می‌شود. ناشران می‌توانند تا پنج عنوان کتاب دیگر را برای بررسی ارائه کنند. داوران موظفند هشت تا دوازده عنوان از این کتاب‌ها را درخواست کنند تا در فهرست آثار مورد بررسی قرار گیرد. یک وجه تمایز بزرگ جایزهٔ بوکر با دیگر جوایز ادبی در این است که داوران همهٔ آثار معرفی شده را می‌خوانند. فهرست کتاب‌های معرفی شده اکیداً محرمانه است.

فهرست‌ها و جایزه[ویرایش]

دواران ابتدا یک فهرست اولیه، و سپس یک فهرست نهایی شامل شش عنوان کتاب را معرفی می‌کنند، برای عضویت در فهرست نهایی باید حداقل یکی از داوران از کتاب حمایت کند. نویسندگانی که کتابشان به فهرست نهایی راه پیدا کرده یک نسخهٔ جلد چرمی از کتابشان به همراه ۲٬۵۰۰ پوند پول دریافت می‌کنند.

با اجماع داوران جایزهٔ بوکر به یکی از عناوین فهرست نهایی تعلق می‌گیرد. ارزش نقدی این جایزه در حال حاضر ۵۰٬۰۰۰ پوند است. مبلغ جایزه در اصل ۲۱٬۰۰۰ پوند بود، و از سال ۲۰۰۲ با پشتیبانی گروه مَن به مقدار فعلی افزایش پیدا کرد.

برخی از برندگان جایزهٔ بوکر[ویرایش]

سال نویسنده نام اثر ملیت
۱۹۶۹ پی. اچ. نیوبی بریتانیایی
۱۹۷۰ برنیس روبنز بریتانیایی
جیمز جی. فارل بریتانیایی / ایرلندی
۱۹۷۱ وی. اس. نایپل ترینیداد و توباگویی / بریتانیایی
۱۹۷۲ جان برگر بریتانیایی
۱۹۷۳ جیمز جی. فارل بریتانیایی / ایرلندی
۱۹۷۴ نادین گوردیمر اهل آفریقای جنوبی
استنلی میدلتون بریتانیایی
۱۹۷۵ روت پراور جهابوالا بریتانیایی / آلمانی
۱۹۷۶ دیوید استوری بریتانیایی
۱۹۷۷ پل اسکات بریتانیایی
۱۹۷۸ آیریس مرداک دریا، دریا ایرلندی / بریتانیایی
۱۹۷۹ پنه‌لوپه فیتزجرالد بریتانیایی
۱۹۸۰ ویلیام گلدینگ بریتانیایی
۱۹۸۱ سلمان رشدی بچه‌های نیمه‌شب بریتانیایی / هندی
۱۹۸۲ توماس کنیلی کشتی شیندلر استرالیایی
۱۹۸۳ جان ماکسول کوتسی آفریقای جنوبی
۱۹۸۴ آنیتا بروکنر بریتانیایی
۱۹۸۵ کری هولم نیوزلندی
۱۹۸۶ کبنگزلی آمیس بریتانیایی
۱۹۸۷ پنه‌لوپه لایولی بریتانیایی
۱۹۸۸ پیتر کری اُسکار و لوسیندا بریتانیایی
۱۹۸۹ کازوئو ایشی‌گورو بازماندهٔ روز بریتانیایی / ژاپنی
۱۹۹۰
۱۹۹۱ جان ماکسول کوتسی آفریقای جنوبی
۱۹۹۲ مایکل اونداتیه بیمار انگلیسی سری لانکایی / کانادایی
بری آنس‌ورث گرسنگی مقدس بریتانیایی
۱۹۹۳ رادی دویل پَدی کلارک ایرلندی
۱۹۹۴
۱۹۹۵ پت بارکر جادهٔ ارواح بریتانیایی
۱۹۹۶ گراهام سویفت
۱۹۹۷ آرونداتی روی خدای چیزهای کوچک هندی
۱۹۹۸ ایان مک‌یوون آمستردام بریتانیایی
۱۹۹۹
۲۰۰۰ مارگارت اتوود آدمکش کور کانادایی
۲۰۰۱ پیتر کری سرگذشت واقعی دار و دستهٔ کِلی استرالیایی
۲۰۰۲ یان مارتل زندگی پای کانادایی
۲۰۰۳ دی بی سی پی‌یر ورنون خدای کوچک استرالیایی / مکزیکی
۲۰۰۴ آلن هولینگهرست خط زیبایی بریتانیایی
۲۰۰۵ جان بنویل دریا ایرلندی
۲۰۰۶ کیران دسای رمان میراث پوچ[۲] هندی
۲۰۰۷ ان انرایت رمان دور هم[۳] ایرلندی
۲۰۰۸ آراویند آدیگا رمان ببر سفید[۴] هندی / استرالیایی
۲۰۰۹ هیلاری منتل رمان تالار گرگ‌ها[۵] بریتانیایی
۲۰۱۰ هاوارد جاکوبسن مسالهٔ فینکلر بریتانیایی
۲۰۱۱ جولیان بارنز حس یک پایان بریتانیایی
۲۰۱۲ هیلاری منتل بالا آوردن اجساد بریتانیایی
۲۰۱۳ النور کاتن پرفروغ‌ها نیوزیلندی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جایزه ادبی من بوکر موجود است.