جامعه ویکی‌پدیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جامعهٔ ویکی‌پدیا
WM2006 0018.jpg
ویکی‌مانیا، کنفرانس سالانه‌ای برای کاربران ویکی‌پدیا و دیگر پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا

جامعهٔ ویکی‌پدیا شبکه‌ای از داوطبان است که در دانشنامهٔ برخط ویکی‌پدیا مشارکت می‌کنند. منظور از «ویکی نویسان» یا «مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا» نیز همین جامعه است.

بزرگی[ویرایش]

مظالعات ابتدایی دربارهٔ اندازهٔ جامعهٔ ویکی‌پدیا نشان دهندهٔ نرخ رشد نمایی تعداد مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا بود. تا سال ۲۰۰۹ این نرخ رشد کاهش یافت. در نوامبر ۲۰۱۱ حدود ۳۱٫۷ میلیون حساب کاربری در تمام زبان‌ها ثبت شده بود که از بین آنها حدود ۲۷۰٬۰۰۰ حساب کاربری هر ماهه فعال بودند.

در آوریل ۲۰۰۸ کلی شیرکی نویسنده و مدرس، و مارتین وتنبرگ دانشمند علوم رایانه کل نیروی سازندهٔ ویکی‌پدیا را ۱۰۰ میلیون نفر-ساعت تخمین زدند.

انگیزه[ویرایش]

عکس دسته‌جمعی در ویکی‌مانیا ۲۰۱۲.
فیلمی دربارهٔ اشتیاق و انگیزهٔ جامعهٔ ویکی‌پدیا

اعضای جامعهٔ ویکی‌پدیا در کل، پاداش مالی یا هیچ نوع پاداش دیگری به ازای مشارکتشان در ویکی‌پدیا دریافت نمی‌کنند، حتی پاداش‌هایی مانند ارتقای چشمگیر موقعیت اجتماعی، یا امکان ترفیع.

پژوهش‌های گوناگونی دربارهٔ انگیزهٔ مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا انجام گرفته است. در سال ۲۰۰۳ یک دانشجوی دکترا در رشتهٔ اقتصاد به نام آندریا چیفولیلی عنوان کرد هزینه معامله پایین مشارکت در نرم‌افزار ویکی، کاتالیزور و آسان‌گر «پیشرفت مشترک» است، و رویکرد «ساختار خلاق»ی مانند ویکی‌پدیا سبب تشویق مشارکت می‌شود. مقالهٔ «چرا مردم در ویکی‌پدیا می‌نویسند؟ مشوق‌های مشارکت در انتشار محتویات باز» به قلم آندریا فورته و امی براکمن در سال ۲۰۰۵ دربارهٔ انگیزه‌های ممکن مشارکت ویکی‌پدیا بحث می‌کند. این مقاله مفهوم چرخه اعتبار در نظریهٔ ایتور و وولگار را در مورد مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا به کار می‌برد و پیشنهاد می‌کند دلیل مشارکت مردم در ویکی‌پدیا، به رسمیت شناخته شدن در جامعه است. در سال ۲۰۰۷ مقالهٔ «چه چیز ویکی نویسان را انگیزه‌مند می‌کند» نوشتهٔ ادد ناو، انگیزهٔ داوطلبان به طور عمومی را به انگیزهٔ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا مربوط می‌داند. او تحقیقی بر پایهٔ شش انگیزهٔ داوطلبان که پیش‌تر در مقاله‌ای عنوان شده بود انجام داد. این شش انگیزه عبارتند از:

  • ارزش‌ها – بیان ارزش‌های نوع‌دوستی و کمک به دیگران
  • اجتماعی – دوستی، شرکت در فعالیت‌هایی که دیگران مطلوب می‌بینند
  • ادراک – گسترش دانش به وسیلهٔ فعالیت کردن
  • کار – به دست آوردن تجربه و مهارت کاری
  • حمایتی – برای مثال کاهش گناه مزیت شخصی
  • ارتقا – نمایش دانش به دیگران

او به این شش انگیزه دو مورد دیگر هم افزود:

  • ایدئولوژی — نشان دادن حمایت از آنچه که ایدئولوژی پایهٔ آن فعالیت دیده می‌شود (برای مثال، اینکه دانش باید آزاد باشد.)
  • تفریح — لذت بردن از فعالیت

نتایج این تحقیق نشان داد بیشترین مواردِ اشاره شده به ترتیب «تفریح»، «ایدئولوژی»، و «ارزش‌ها» بوده و کمترین مواردِ اشاره شده «کار»، «اجتماعی» و «حمایتی» بودند.

بنیاد ویکی‌مدیا پژوهش‌های متعددی دربارهٔ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا و کاربران آن انجام داده است. در سال ۲۰۰۸ بنیاد ویکی‌مدیا با همکاری «گروه همکاری خلاقیت» موسسهٔ UNU-Merit دانشگاه سازمان ملل تحقیقی درباره خوانندگان و ویرایش‌گران ویکی‌پدیا انجام داد. این تحقیق که جامع‌ترین پژوهش در این باره بود، نتایج خود را دو سال بعد، در ۲۴ مارس ۲۰۱۰ منتشر کرد. بنیاد ویکی‌مدیا از سال ۲۰۱۱ هر نیم‌سال پژوهش‌هایی را برای درک بیشتر ویرایش‌گران ویکی‌پدیا و رسیدگی بهتر به نیازهای آنان انجام می‌دهد.

مقالهٔ «انگیزه‌های مشارکت‌کنندگان محتویات ویکی‌پدیا» به قلم هنگ‌لی یانگ و چنگ‌یو لای، این فرضیه را عنوان می‌کند که چون مشارکت در ویکی‌پدیا داوطلبانه است، لذت هر فرد از شرکت کردن، بالاترین انگیزاننده است. اگر چه مطالعهٔ آنها نشان داد که هر چند ممکن است مردم در ابتدا از روی لذت ویرایش در ویکی‌پدیا را آغاز کنند، محتمل‌ترین انگیزهٔ ادامهٔ مشارکت، انگیزه‌های بر پایهٔ خود-انگاره‌ای مانند «من دوست دارم دانش را به اشتراک بگذارم زیرا به من احساس پیشرفت شخصی می‌دهد» است.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Wikipedia community»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۳ بهمن ۱۳۹۱).

پیوند به بیرون[ویرایش]