ثابت تفکیک

ثابت تفکیک در شیمی، زیست‌شیمی و داروشناسی نوع خاصی از ثابت تعادل است که تمایل یک مادهٔ بزرگتر را برای تفکیک برگشت‌پذیر به مواد کوچکتر اندازه‌گیری می‌کند مانند زمانی که یک کمپلکس به مولکول‌های سازنده‌اش تقسیم می‌شود یا یک نمک به یون‌های سازنده‌اش تجزیه می‌شود. ثابت تفکیک معمولاً با علامت $K_{d}$ مشخص می‌شود و وارون ثابت تشکیل است. در مورد یون‌های ثابت تفکیک را ثابت یونزاسیون نیز می‌نامند.

برای یک واکنش عمومی

$\mathrm{A}_{x}\mathrm{B}_{y} \rightleftharpoons x\mathrm{A} + y\mathrm{B}$

که در آن $\mathrm{A}_{x}\mathrm{B}_{y}$ به $x A$ و $y B$ تجزیه می‌شود. ثابت تفکیک به صورت زیر تعریف می‌شود.

$K_{d} = \frac{[A]^x \times [B]^y}{[A_x B_y]}$

که در آن [A]، [B] و [A_xB_y] هر یک غلظت‌های A، B و کمپلکس A_xB_y هستند.