تیپاس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تیپاس

کازادِرو[۱][۲]

والتر پِنک[۲][۳][۱]
Cazadero.jpg
نمایی از کوه تیپاس
ارتفاع ۶۶۶۰ متر[۳]
مکان
مکان کاتامارکا، آرژانتین، آمریکای جنوبی[۲]
رشته‌کوه آند[۱]
زمین‌شناسی
گونه آتشفشان مرکب
سن هولوسن
آخرین فوران نامشخص
کوهنوردی
نخستین صعود والتر پنک، ۱۹۱۳[۲]

تیپاس یا سِرُو تیپاس (به اسپانیایی: Cerro Tipas) که با نام‌های کازادِرو (به اسپانیایی: Cazadero) سِرُو والتر پِنک (به اسپانیایی: Cerro Walter Penk) نیز شناخته می‌شود، آتشفشان مرکب عظیم اما کمترشناخته‌شده‌ای واقع در آرژانتین در جنوب مرز شیلی است که با ارتفاع ۶۶۶۰ متری خود، سومین آتشفشان مرتفع فعال جهان[۳] و نهمین کوه بلند آمریکای جنوبی[۲] به‌شمار می‌رود. این آتشفشان در جنوب غربی آتشفشان دیگری به نام نوادوس اوخوس دل سالادو (به اسپانیایی: Nevados Ojos del Salado) واقع شده که با ارتفاع ۶۸۸۷ متری خود بلندترین کوه آتشفشانی زمین است.[۳] مجموعهٔ آتشفشانی تیپاس شامل دهانه، مخروط، گنبد گدازه و جریان‌های گدازه‌ای مساحتی درحدود ۲۵ کیلومتر مربع را در برمی‌گیرد.[۳]

ریخت‌شناسی آتشفشان تیپاس نشانگر جوان‌بودن آن است و تاریخ آخرین فوران‌های آن بنا بر تخمین‌های ده سیلوا و فرانسیس (۱۹۹۱) در دورهٔ هولوسن بوده است.[۳]

والتر پنک، زمین‌شناس آلمانی نخستین کسی بود که در سال ۱۹۱۳ به کوه تیپاس که در آن زمان کازادرو نام داشت صعود کرد وپس از آن این کوه با نام والتر پنک معروف شد.[۲] اما نخستین صعود به قلهٔ کوه توسط یک گروه ژاپنی-شیلیایی در سال ۱۹۷۰ انجام گرفت. کی. تاکشیتا، سرجیو کونتسمان و پدرو روزنده سه نفر صعودکنندگان به این قله بودند.[۲]


منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «Cazadero 6658m». Andes.org.uk. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ «Cazadero/Walter Penck». SummitPost.org. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «Global Volcanism Program - Tipas». Smithsonian Institution. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱.