تکمیل کالای نساجی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عملیات پرزسوزی بر روی نوعی پارچه کتانی
نمای بالایی و سطح مقطع عرضی یک نوع پارچه
سمت چپ: پیش از عبور بین غلتک‌ها
سمت راست: پس از عبور بین غلتک‌ها

به مجموعه عملیات و مراحل انجام شده بر روی پارچه با هدف بالا بردن کیفیت و مرغوبیت آن را تکمیل کالای نساجی می‌گویند.[۱] در تولید فرآورده‌های نساجی، تکمیل به تمام مراحلی اطلاق می‌شود که نخ، پارچه و منسوجات کشباف طی می‌کنند تا ظاهری بهتر، کارایی بی‌نقص و زیر دستی لطیف و متناسب داشته باشند. عملیات تکمیل، بعد از تولید کالای نساجی اعمال می‌گردد. [۲]

در صنعت نساجی و پوشاک، تکمیل بر روی پارچه به منظور افزایش درخشندگی، نرمی، زیبایی، ثبات دائمی، اتوپذیری و نظایر آن صورت می‌گیرد. همچنین مقاوم کردن پارچه در برابر آتش، آب و حشراتی نظیر بید از دیگر اهداف تکمیل کالای نساجی است. [۳] تکمیل کالای نساجی در مراحل مختلف تولید پارچه انجام می‌شود، این مراحل ممکن است پس از بافندگی پارچه و یا پس از رنگرزی و چاپ رخ دهد، به همین منظور تکمیل کالای نساجی توسط مهندسین این صنعت به تقسیم بندی‌های مختلفی مثل تکمیل مقدماتی و نهایی و یا تکمیل موقت، دائم و ثابت تعریف شده‌است.[۴]

در عملیات تکمیل، پارچه تحت اعمال شیمیایی و مکانیکی قرار می‌گیرد و علاوه بر این که ارزش تجاری آن بالاتر می‌رود، مشتری پسندتر نیز می‌شود. پارچه‌ها با توجه به نوع و جنس‌شان، از عملیات خاص تکمیلی برخوردار می‌باشند. پارچه‌های با جنس الیاف گیاهی، حیوانی و یا مصنوعی هر کدام عملیات تکمیلی خاص خود را می‌طلبند.[۵] واژه تکمیل ترجمه واژه انگلیسی فینیشینگ (Finishing) می‌باشد که در صنایع و دانشگاه‌های مرتبط در ایران نیز به همین نام رایج شده است.[۶]

دسته‌بندی[ویرایش]

فرآیندهای گوناگون و پرشمار تکمیل کالای نساجی به سه گروه اصلی تکمیل مقدماتی، تکمیل مکانیکی و تکمیل نهایی یا تکمیل عالی تقسیم‌بندی می‌شوند. [۷] منظور از تکمیل مقدماتی، عملیاتی است که کالای خام را برای رنگرزی و چاپ و یا عرضه به صورت سفید آماده می‌سازد. تکمیل مکانیکی و یا عالی مجموعه عملیاتی هستند که بر روی کالای سفید (رنگرزی نشده) و یا رنگی انجام می‌شوند. هدف از تکمیل مکانیکی و عالی ایجاد بعضی از خواص مثل افزایش خاصیت ایزرولاسیون گرمایی، ضدچروک، ضد آب، ضد لغزش و غیره می‌باشد. این نوع تکمیل ممکن است به صورت شیمیایی و یا مکانیکی انجام گردد. [۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. سهی زاده ابیانه، تکمیل فرآورده‌های نساجی و رنگرزی، ۱۱۱
  2. Anna L. Langford, Sara J. Kadolph, Textiles , 330-341
  3. سید اصفهانی، تکمیل کالای نساجی جلد اول، ۴
  4. توانایی، تکمیل در صنعت نساجی، ک
  5. «Textiles - Finishing»(انگلیسی)‎. Science Encyclopedia (دانشنامه علوم). بازبینی‌شده در ۲۹ فروردین ۱۳۹۰. 
  6. توانایی، تکمیل در صنعت نساجی، ۱
  7. توانایی، تکمیل در صنعت نساجی، پیشگفتار
  8. حسینی مطلق، رحیمی، واژه‌نامه جامع صنعت نساجی، ۱

فهرست گزیدهٔ منابع و مآخذ[ویرایش]

  • مرتضی سهی زاده ابیانه. «بخش هفتم: تکمیل». در تکمیل فرآورده‌های نساجی و رنگرزی. ویرایش جهانگیر زمانی، ویرایش دوم. چاپ دوم. تهران: انتشارات دهخدا، ۱۳۷۵. 
  • دکتر میر هادی سید اصفهانی. «پیشگفتار». در تکمیل کالای نساجی جلد اول. ویرایش پیک سبز. چاپ اول. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیر کبیر، ۱۳۷۷. ISBN 964-6096-10-7. 
  • دکتر حسین توانایی. «پیشگفتار». در تکمیل در صنعت نساجی. به کوشش و اهتمام گروه صنعتی رز. ویرایش محمد حسن ادریسی. چاپ اول. اصفهان: نشر ارکان اصفهان، زمستان ۱۳۷۵. ISBN 964-90093-4-5. 
  • سید مجتبی حسینی مطلق، محمد رحیمی. واژه‌نامه جامع صنعت نساجی. یزد: انتشارات مهد زبان یزد, بهار 1377.